+ Meer informatie

China reageert terughoudend op zege Chen

Taiwan wil vredestop met Peking

4 minuten leestijd

TAIPEI - De bevolking van Taiwan heeft zaterdag na 51 jaar een eind gemaakt aan de heerschappij van de nationalisten en oppositieleider Chen Shui-bian tot president gekozen. China had gedreigd met oorlog als een voorstander van onafhankelijkheid zou winnen, maar reageerde terughoudend op de uitslag. De Chinese regering zei te zullen afwachten wat Chen, die zich in het verleden voor onafhankelijkheid heeft uitgesproken maar zijn standpunt de afgelopen maanden heeft gematigd, gaat zeggen en doen.

De vertrekkende president Lee Teng-hui nam de verantwoordelijkheid van het verlies van zijn Nationalistische Partij (Kwo-min-tang) op zich, door af te treden als partijvoorzitter, ook al had hij aanvankelijk gezegd dat hij dat niet zou doen. De kandidaat van de nationalisten, vice-president Lien Chan, haalde slechts 23 procent van de stemmen en eindigde daarmee achter de onafhankelijke kandidaat James Soong, die 37 procent van de stemmen kreeg. Chen werd gekozen met 39 procent. Van de 15 miljoen kiesgerechtigden bracht ongeveer 83 procent zijn stem uit.

Lee maakte zijn aftreden bekend terwijl zo'n 3000 demonstranten voor het hoofdkantoor van de partij in de hoofdstad Taipei eisten dat hij op zou stappen. Lee, die in september vertrekt, had de partij eigenlijk nog twee jaar zullen leiden. De demonstratie liep uit op een gevecht met de oproerpolitie, waarbij enige betogers en een politieagent lichtgewond raakten.

De politie zette waterkanonnen in, maar kon de onrust niet beëindigen. De demonstranten gooiden met eieren en stokken naar de politie. Ook sloegen ze de ruiten kapot van de limousines waarin partijgenoten van Lee naar het partijkantoor probeerden te komen. Een vooraanstaand partijlid, Hsu Li-teh, werd door de menigte achternagezeten. De man werd geschopt en geslagen. Hij kwam op het trottoir terecht, maar wist weer op de been te komen. Hij ging haastig het partijgebouw in.

Oproep

Chen heeft zijn overwinning vooral te danken aan een scheuring binnen de Nationalistische Partij, die werd veroorzaakt door het royement van Soong, die weigerde Lien te steunen en zichzelf kandidaat stelde. Veel van de demonstranten voor het partijkantoor waren aanhangers van Soong, die Lee

de schuld geven van de scheuring. De onrust binnen de Nationalistische Partij werd nog groter nadat Soong

gisteren aan het eind van de middag had aangekondigd een eigen partij

te zullen oprichten.

Chen begon gisteren met een bezoek aan het graf van zijn politieke leermeester Huang Hsin-chieh, een van de eerste leiders van zijn Democratische Progressieve Partij. Hij stak een staafje wierook aan en sprak over de "grote overwinning" van eergisteren.

Direct na zijn verkiezing beloofde Chen zich te zullen inspannen om de dialoog met de Chinese regering, die in 1995 werd opgeschort, te herstellen. China koestert een krachtig wantrouwen tegen Chen, omdat diens partij de feitelijke onafhankelijkheid van Taiwan wil omzetten in formele onafhankelijkheid. In reactie op Chens overwinning liet China weten dat de verkiezingsuitslag geen verandering zal brengen "in de status van Taiwan als onderdeel van China." China beschouwt Taiwan als een afvallige provincie en staat op een uiteindelijke hereniging, zelfs als daar een oorlog voor nodig is.

Chen heeft zijn standpunt inzake onafhankelijkheid de laatste maanden gematigd en gezegd dat het onderwerp voor hem pas aan de orde komt in het geval dat China Taiwan aanvalt.

Gisteren riep Chen Peking op tot een vredestop. Hij zei dat Taiwan zelfs bereid was te praten over de Chinese "één land, twee systemen"-formule voor hereniging, mits dit gebeurt op basis van gelijkheid. "Het is geen onderwerp waarover wij niet durven praten. Als het op gelijke voet gebeurt kunnen wij over alles praten, zelfs over "Eén China". Dat is geen grondbeginsel, zoals China het ervaart, maar een mogelijke keuze waarover gediscussieerd moet worden", aldus Cheng.

In de Straat van Taiwan was het zaterdag rustig. Tijdens de eerste directe verkiezingen in Taiwan, in 1996, testte China raketten in de buurt van de twee grootste Taiwanese havensteden.

Ook al was de overheidsreactie in China gematigd, er waren wel andere geluiden te horen. Zo zei Yan Xuetong, een geleerde die werkt op een instituut dat aan de Chinese inlichtingendienst gelieerd is, dat de keuze voor Chen een negatief effect zal hebben op de Chinees-Taiwanese verhouding. "Op de korte termijn zal er niets gebeuren. Maar op de lange termijn is oorlog onvermijdelijk", zei Yan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.