+ Meer informatie

Uit wapens Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek ontstond 'naambordje' Nederlek

5 minuten leestijd

NEDERLEK - „Hij lijkt op z'n vader". „Nee hoor, hij lijkt op de moeder". Meestal is dit het eerste wat over een pasgeboren baby wordt gezegd. Vaak ligt de waarheid in het midden. Het desbetreffende kind heeft van beide ouders iets meegekregen. Dat maakt het tot een uniek individu. Dat zo'n discussie plaatsvindt bij mensen, vinden velen een vanzelfsprekendheid. Maar dat zoiets ook bij gemeentewapens gebeurt is wat minder bekend.

Toen enkele jaren geleden de gemeenten Krimpen aan de Lek en Lekkerkerk onder één dak kwamen, moest er bij koninklijk besluit ook een ander 'naambordje' op de deur. Het werd een zilveren schild met daarin een golvende balk van azuur, vergezeld van 3 halve manen —ook wel wassenaars genoemd- van sabel (zwart). De beide bovenste wassenaars zijn gewend. Het schild wordt gedekt door een gouden kroon van drie bladeren en twee parels.

Wie het uiterlijk van de wapens van Krimpen aan de Lek en Lekkerkerk kent, ziet in het nieuwe wapen overeenkomst. Beide wapens bestaan uit een zilver schild met daarop drie halve manen, met dit verschil dat bij het Lekkerkerkse wapen de halve manen gekeerd zijn naar de rechterzijde van het schild. (In de heraldiek is rechts links en links rechts. Het schild werd bezien van de kant van de persoon welke er achter stond en tot wiens bescherming het moest dienen, vdV). In het Krimpense wapen zijn de wassenaars naar boven gekeerd.

Omdat ook de gemeenten Krimpen aan den IJssel, Ouderkerk aan den IJssel en voor 1855 Stormpolder en Berkenwoude maantjes in hun schild hebben of hadden, alleen in een andere stand, kan worden verondersteld dat ze allemaal van een zelfde afkomst zijn. Van Wassenaer

Als men naar de afkomst speurt van het zilveren schild met de halve manen komt men terecht bij het adellijke geslacht van de Heren Van Wassenaer. Het geslacht ontstond in de 12e eeuw en is vermoedelijk het oudste van Holland. Het zegel van Dirc van Wassenaer bestaat uit drie liggende maantjes in een rood veld. Over de herkomst van de halve maantjes in zijn wapen verkeert men in het onzekere. Eén theorie is dat de maan als wapen is meegebracht door ridders die aan de kruistochten hebben deelgenomen, en de betekenis hebbea van: „Tot zover

Het wapen van Nederlek heeft veel van zijn voorgangers weg. De twee bovenste manen symboliseren de kern Lekkerkerk en de onderste de kern Krimpen aan de Lek. Het wapen heeft echter ook iets eigens: de golvende azuren strook, die de rivier de Lek voorstelt, waar beide kernen aan gelegen zijn. zijn wij geweest" of „Deze hebben wij bevochten".

Een andere theorie zegt dat de halve maantjes vaak voorkomen bij dorpen en steden aan riviermondingen en zeearmen. De maantjes zouden wijzen op de wisseling van de getijden en in het aantal drie zou men het zich steeds herhalen van deze getijden kunnen zien. Dit laagste verklaart ook dat de dorpen aan de oostzijde van de duinen en ook langs de Oude Rijn halve manen in hun wapen dragen. Wassenaar, Voorschoten, Monster, Rijnsaterwoude, Woubrugge en het voormalige Veur zijn daar voorbeelden van.

Overerving

Het geslacht Van Wassenaer bestond uit twee takken, waarvan er één in 1544 uitstierf. Uit de andere tak kwamen de Polanen en het geslacht Van Duvenvoorde. Duvenvoorde was een riddergoed bij Voorburg, dat in 1226 door Diederic van Wassenaer aan zijn broer Filips in leen werd gegeven. Hun wapen bestond uit een gouden schild met drie halve manen.

Polanen was een heerlijkheid tussen Monster en Loosduinen. De stamvader van dit geslacht was Jan I. Bij hem komt men voor het eerst het zilveren schild met de halve maantjes tegen. Deze Jan was tevens een halfbroer van Willem van Duvenvoorde. Jan I trouwde in 1342 met de erfdochter Catharina van de Leek, waardoor het bezit van de heren Van de Leek overging in dat van Polanen. Uit dit huwelijk werd een zoon. Jan II, geboren, die zich door aankoop Heer van Leek mocht noemen. De kleindochter van Jan II trouwde in 1403 met graaf Engelbrecht I van Nassau-Dillenburg. Hierdoor kwam het bezit in handen van de Nederlandse tak van het geslacht f, dssau.

Krimpen behoorde tot 1342 tot het bezit van de heren Van Leek. Door het huwelijk van Catharina en Jan I kwam Krimpen in bezit van het geslacht Van WassenaerPolanen. Na 1403 kwam het in handen van het in Nederland opkomende huis van Nassau. Karakter

De kleur en de samenstelling van het schild veranderden in de loop der eeuwen door huwelijkssluitingen, verervingen en bezitsruil. Het voormalige Krimper aan de Lek had de maanstanden van het geslacht Van Wassenaer en de schildkleur van het geslacht Van Wassenaer-Polanen. Ook het voormalige Lekkerkerk had de schildkleur van dit geslacht. Waar de stand van de halve manen vandaan komt is niet zo duidelijk.

Het blijkt dat de geschiedenis van het Lekkerkerkse wapen vele malen verkeerd is gebruikt en beschreven. Zelfs in de Nederlandse Stads- en Dorpsbeschrijver van 1797 wordt het wapen verkeerd beschreven. Nu was dat tijdstip niet bij uitstek geschikt om zich druk te maken om gemeentewapens. Nog maar twee jaar daarvoor hadden de patriotten alle wapens op gebouwen en graftomben aan gruzels gehakt. Alleen de wapens die door betimmering aan het oog onttrokken waren, bleven gespaard. Na 1800 wordt het wapen goed weergegeven. In 1816 wordt het bevestigd door de Hoge Raad Van Adel. ,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.