+ Meer informatie

Dollarkoers opeens flink in de lift

5 minuten leestijd

De dollar is opeens sterk in trek. Tanend vertrouwen in de D-mark, als gevolg van de financiële problemen in Duitsland rond de hereniging, en toenemend optimisme over de Amerikaanse economie hebben de koers binnen korte tijd fors omhoog gestuwd. Cijfers over de economische situatie in de Verenigde Staten op dit moment alsmede de renteverhoudingen rechtvaardigen die stijging niet.

De wisselmarkten beleefden deze week enkele hectische dagen. Oorzaak daarvan was weer eens de dollar. Die klom voor het eerst sinds begin augustus tot boven de 1,80 gulden. De opmars voltrok zich in sneltreinvaart en ging gepaard met nogal heftige bewegingen. Maandag schoot de koers in Europa met bijna vijf cent naar boven. Dinsdag zagen we tijdens de handel in Amsterdam een verschil tussen de hoogste en de laagste notering van maar liefst zes en een halve cent. De top lag op 1,88 gulden. Later in de week trad onder invloed van winstnemingen enige daling op; geen ongebruikelijk verschijnsel na een krachtige opgaande fase.

Het sentiment is honderdtachtig graden gedraaid. Ongeveer anderhalve maand terug gleed de Amerikaanse valuta immers weg naar nieuwe naoorlogse dieptepunten. In New York zakte de ruilverhouding toen op zeker moment tot 1,62 gulden. Nu kost de munt ruim twee dubbeltjes meer. Gisteren werden transacties gesloten rond een niveau van 1,84 gulden a 1,85 gulden. De internationaal opererende bedrijven in ons land zullen blij zijn. Voor de toerist die de Verenigde Staten wil bezoeken, is deze ontwikkeling uiteraard minder prettig.

Interventies

De centrale banken hebben niet lijdzaam toegekeken. Door massale interventies trachtten zij de stijging af te remmen of in ieder geval op een ordelijke wijze te laten verlopen. Meestal kunnen dergelijke ingrepen een trend niet ombuigen, maar die alleen een wat meer geleidelijk karakter geven. Als in de markt eenmaal de vaste overtuiging heerst dat de koers in een bepaalde richting moet, blijken de steunoperaties van de monetaire autoriteiten niet opgewassen tegen het geweld dat aan vraag- of aanbodzijde wordt ontketend.

Bij de dollar is bovendien altijd onduidelijk wat de centrale banken eigenlijk precies willen. Afspraken over welk koerspeil zij als doelstelling hanteren en welke bandbreedte zij daaromheen wensen aan te houden, bestaan namelijk niet, zijn althans nooit openbaar gemaakt. De dollar zweeft volledig. Dit in tegenstelling tot de valuta-eenheden die deelnemen aan het EMS. Die kennen ten opzichte van elkaar vaste waarde verhoudingen, met in het dagelijkse verkeer een fluctuatiemarge aan beide kanten daarvan van 2,25 procent. Wordt de druk te groot en treden de noteringen op de markten voortdurend buiten die ruimte, dan is een re- of devaluatie, een herziening van de spilkoers, noodzakelijk. Tot in 1971 golden op mondiale schaal soortgelijke regels voor de dollar. Met het einde van het zogeheten Bretton-Woodsstelsel kreeg hij echter vrij spel.

Twee factoren

De omslag in de belangstelling voor de dollar houdt vooral verband met twee factoren: enerzijds afnemend vertrouwen in de Duitse economie en anderzijds het geloof in een spoedig herstel van de groei in de Verenigde Staten. In Duitsland tekenen zich meer en meer de schaduwzijden af van de hereniging. We schreven daarover vorige week in deze rubriek. Die problemen maken de D-mark minder aantrekkelijk voor beleggers. President Pöhl van de Bundesbank liet zich dinsdag in niet mis te verstane bewoordingen uit. Naar zijn mening is de eenwording in economisch opzicht uitgelopen op „een ramp". De samensmelting met de DDR werd geforceerd en de omwisselkoers voor de Ostmark was „absoluut verkeerd", zo luidde zijn boodschap aan een commissie van het Europees Parlement. Pöhl uitte daarmee scherpe kritiek op bondskanselier Kohl, de architect van de monetaire en economische unie. Tegelijk versterkte hij met zijn opmerkingen de trend aan het valutafront om D-marken om te ruilen voor dollars. Duitsland geraakt binnen de financiële wereld wat uit de gratie.

Ook de gebeurtenissen in Oost-Europa spelen hierbij waarschijnlijk een rol. Onrust in die regio treffen de D-mark traditioneel het eerst. Partijen op de wisselmarkten keren dan al snel de Duitse munt de rug toe en kiezen voor een in hun ogen veiliger beleggingsobject. In de voorbije dagen zorgden de situatie in Joegoslavië en het referendum in de Sowjet-Unie voor onzekerheid.

De tweede factor die ten grondslag ligt aan de dollar-rally is, zoals gezegd, het optimisme over de Amerikaanse economie. Nu de Golfoorlog tot het verleden behoort, zal het vertrouwen van consument en producent terugkeren en krijgen de bestedingen een impuls. Ondernemingen uit de Verenigde Staten genieten een voorkeursbehandeling bij het verdelen van de wederopbouworders door Koeweit en de defensie-industrie moet het militair re potentieel weer op niveau brengen Volop kansen voor een snel herstel van de bedrijvigheid, zo menen velen.

Werkelijkheid

Wie echter afgaat op de cijfers over de economische werkelijkheid van dit moment, staat ongetwijfeld wat gereserveerder tegenover de dollareuforie. Harde gegevens die het einde van de recessie in de Verenigde Staten aankondigen, zijn niet voorhanden. Zo gaf de industriële produktie in februari een verdere daling te zien. De werkloosheid steeg fors in die maand. De meeste indicatoren duiden er niet op dat de _ conjunctuur al aan een nieuwe expansieperiode toe is. In financiële kringen wil men er nogal eens aan herinneren dat de aandelen- en valutakoersen vaak zes a negen maanden vooruit plegen te lopen op de ontwikkeling van de economie. De tijd zal leren of de markten gelijk hebben en terecht nu reeds anticiperen op een groeifase.

Een opleving van de dollar spoort ook niet met de internationale renteverhoudingen. Op de laatste dag van januari besloot de Bundesbank om het disconto te verhogen, terwijl de Federal Reserve juist een beleid voerde gericht op verlaging van de rente. De zwakke dollar van begin februari wekte derhalve geen verbazing. Maar ook thans ligt de intrest in Duitsland hoger dan in de Verenigde Staten. Voor lange leningen is de kloof niet zo groot, maar in de korte sfeer bedraagt het verschil * meer dan 2 procent. Kortom, de opwaartse lijn van de dollar weerspiegelt niet de feitelijke situatie van dit moment, maar berust op de verwachtingen voor de nabije toekomst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.