+ Meer informatie

Oude Maas: Natuurschoon onder de rook van Randstad Holland

Afwisselend beeld van biezen, grienden en wild gewas

5 minuten leestijd

ROTTERDAM — De Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (RTM) heeft vorig jaar 140.000 reizigers méér vervoerd dan in 1975. Maar de ontvangsten zijn in de afgelopen jaren duidelijk minder toegenomen. De belangrijkste oorzaak hiervan is de invoering van de „Pas 65", waarmee gepensioneerden tegen half geld reizen. Het aantal 65-plu3 reizigers is bij de RTM aanzienlijk omdat de maatschappij hoofdzakelijk opereert in een gebied, waar zij de enige vorm van openbaar vervoer is.

ge jaar. Het bezoek aan het nationale park de Hoge Veluwe, waar het KröUerMüUermuseum in staat, laat de laatste weken een stijging zien van bijna honderd procent. Hiermee worden de teleurstellende bezoekcijfers van het slechte voorjaar ruimschoots goedgemaakt. In de eerste zes maanden van dit jaar telde de Hoge Veluwe ruim een kwart miljoen bezoekers tegenover 180.000 tijdens het eerste halfjaar van 1976. (Van onze streekredactie) Niemand.zou verwachten dat dicht bij Rotterdam een prachtig natuurgebied ligt. Vooral de echte natuurliefliebber kan hier, langs de Oude Maas, zijn hart ophalen. Men vindt er het afwisselend beeld van biezen, grienden, riet en allerlei soorten wild gewas. Echter ook dit natuurgebied wordt door diverse factoren bedreigd.

De vegetatie van het buitendijks natuurgebied bestaat uit biezen en rietgorzen, allerlei wild gewas en grienden. De ontwikkeling van deyvegetatie in dit zoetwatergetijdegebied wordt hoofdzakelijk bepaald door de mate van overspoeling, de bodemgesteldheid, de golfwerking, de stroming en de activiteiten van de mens. Dit is één van de conclusies die wij lazen in een artikel over de Oude Maas in een kwartaaluitgave van de stichting „Het Zuidhollands Landschap".

Biezen

De biezenvegetaties, voorkomend op de laagste gedeelten van de oevers, nemen geen grote plaats in langs de Oude Maas. Verspreid langs de rivier liggen korte, smalle strookjes met een ijle begroeiing van mattenbies, heen en op een enkele plek ook driekantig bies. De biezen zien er over het algemeen niet erg florisant uit. De golfslag en de stroming zijn de laatste jaren wat te ruig geworden voor hen. Ook speelt de verhoging van het gemiddeld laag water sinds 1970 hen parten. Hierdoor staan veel biezen vrijwel permanent met de voet in het water. Op de wat hogere plekjes is een dichte vegetatie van vitale mattenbiezen te vinden, waartussen zich maar weinig andere kruiden mengen. Voor de nog steeds goed renderende biezencultuur zijn deze situaties interessant. Men legt zich erop toe meer van deze plekjes te creëren door het opwerpen van lage dammetjes op de ondiepe vooroevers. In de beschutting hiervan kan dan afzetting van slib gaan optreden en op den duur biezen gedijen.

Rietvegetaties

Hoger de oevers op grenzen de biezengorzen meestal aan rietvegetaties. Riet gedijt het beste op de wat vastere komgronden. Dit zijn zware kleigronden, ontstaan door bezinking, even beneden het gemiddeld hoogwater-peil. Door middel van begreppeling werden ook wekere gronden voor de rietexploitatie geschikt gemaakt. Nu het bedrijf weinig of niet lonend meer is, is het grotendeels gestaakt. De verwaarlozing en tijdvermindering, waardoor vooral de gorzen in het oostelijk deel van de rivier achteruit zijn gegaan, veroorzaken een geleidelijke teruggang van het riet en een verruiging van het gors. In de eens zo uitgestrekte rietvelden vallen gaten en schieten steeds meer andere kruiden op.

Door verwaarlozing van de begreppeling ontstaan plekken waar het water stagneert en allerlei wild gewas zich vestigt zoals de grote egelskop, en de grote lisdodde. Op hoge plekken treden haagwinde en bitterzoet vaak sterk op de voorgrond. Op de erg blootgelegde oeverwal is de kans op verdringing van het riet door andere planten gering. De golfslag en de daarmee gepaard gaande erosie houdt ze er weg. Tenslotte spoelt de grond tussen de rietzomen zo ver weg dat het riet zich niet meer staande kan houden. rieerde plantengroei. Hier zien we één bont boeket van bereklauw-, engel- en smeerwortel, wilgenroosje, rivierkruiskruid e.a. In de ruigten treedt hier en daar een begin van een vloedbos op, dat een natuurlijk vervolg van de ruigten is.

Grienden
Een zeer gevarieerd beeld geven ook ly h-t h' ^^ grienden langs de Oude Maas. De éóOnterfClOiCje grienden binnen één complex daaren

De ruigten, vegetaties bestaande uit allerlei soorten wild gewas, vindt men langs de Oude Maas voornamelijk omstreeks het niveau van gemiddeld hoogwater en daarboven. De menselijke invloed is hier relatief gering. Waar op dit niveau nog exploitatie werd begeerd, heeft men meestal griend ingestekt. Twee onbekende soorten begroeiing die hier plaatselijk veel voorkomen zijn het zomerklokje en de holpijp. Vooral het zomerklokje is nogal zeldzaam in ons land, zozeer zelfs dat men zich heeft afgevraagd of het niet verwilderd was uit oude tuinen en buitenplaatsen. De hoge kaden kenmerken zich vooral door een zeer gevategen geven vaak een zeer gelijkvormige indruk. Doordat de grienden vaak gemakkelijk toegankelijk zijn, kan de mens de sfeer vaak persoonlijker proeven dan die van de ruigten en de gorzen. In de grienden zijn op grond van de begroeiing een laag, middelhoog en hoog type te onderscheiden. De Duitse dot komt vrijwel uitsluitend in de laagste grienden voor en dan meestal als enige boomsoort.

Bedreiging

Havenwerken, drinkwaterwinning, industrievestiging enz. hebben in het recente verleden aan de samenhang van de ,,groene gordel" tussen de nieuDe grienden van de Oude Maas zijn een uniek natuurgebied direkt onder de rook van de overvolle Randstad Holland. Hier een prachtig stuk natuur met op de achtergrond de industrie van het Botlekgebied. we Maas en Dordrecht belangrijke schade toegebracht. Het toegenomen waterverkeer veroorzaakt afkalving van de oevers. „Vaarwegverbeteringen" bedreigen gedeelten van het natuurgebied. Door de ingrepen in het Deltagebied is de stroming in het gebied zodanig toegenomen dat de oevers van erosie te lijden hebben en nergens meer sedimentatie optreedt. Vervuiling en vooral ook de kans pp rampen met olie zijn actueel. Op veel plaatsen langs de rivier zijn zwarte oliebanden aan de rietzomen te zien.

Ook zijn er positieve aspecten te melden. Bij eventuele vaargeulverlegging zal het af te snijden gedeelte een zoetwatergetijdegebied worden wat niet veel te lijden zal hebben. Ook is het niet onmogelijk dat van de zijde van Rijkswaterstaat aandacht aan de oeververdediging zal worden besteed.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.