+ Meer informatie

Sociologie

4 minuten leestijd

RONDKIJK

D e sociologie is een nog jonge wetenschap. Om de lezer, die dit woord niet kent nader te verklaren zeggen we er van, dat het een wetenschap is, die de samenleving bestudeert.

Vroeger hoorde men daar niet van; toen werden de dingen en ] zaken meer globaal genomen.

Wanneer men dan van een stad, dorp of landstreek wilde weten hoe het er op kerkelijk, maatschappelijk of op ander gebied uitzag, dan berustten die mededelingen meest op ruwe waarnemingen zonder vaste normen.

Maar tegenwoordig is dat ge heel anders. Wij beschikken in onze tijd over nauwkeurige gegevens, we hebben b.v. statistieken op alle gebied. Neem alleen maar het Centraal Bureau voor de Statistiek, wat een schat van gegevens over ons rijk gevarieerde volksleven worden daar niet vastgelegd. Daar zijn cijfers over schier alle schakeringen in ons volksleven te bekomen. En dat zijn geen dode cijfers, want daarachter schuilt ons gehele volksbestaan en wie deze cijfers goed weet te gebruiken, voor zulken beginnen die cijfers te leven.

Om een voorbeeld te noemen: neem ons eigen kerkelijk jaarboekje. U wilt van een bepaalde plaats weten hoeveel leden en doopleden er zijn. Door die cijfers krijgt U direct een bepaald beeld van die gemeente. Heeft men bovendien de cijfers van elke kerkelijke gezindte uit zo'n plaats, dan kan men zich zo ongeveer een totaal beeld vormen van de kerkelijkheid dier gemeente. Met de cijfers er bij van de stemverhoudingen in het politieke leven, wordt de algemene indruk nog meer vergroot en nog breder wordt de kijk, als men de positie, het leven en het werken van de mensen er bij kan betrekken.

De socioloog, de beoefenaar dus van deze wetenschap, is de man, die al het materiaal bijeenzamelt cn ordent en op deze wijze een beeld geeft van een bepaalde plaats of streek. Maar dat niet alleen, hij bestudeert het dagelijks leven van het volk, de arbeid in industrie, handel of landbouw, het gezinsleven, de gewoonten van huwelijk, de onderlinge verhoudingen der geslachten, de ontspanning en het vermaak, en tracht op deze wijze een nauwkeurige beoordeling over de bevolking te geven. Dat daar ontzettend veel leerzaams in schuilt, valt voor ieder te begrijpen. Vooral omdat in die sociologische beschouwingen meestal niet alleen wordt beschreven hoe het heden is, maar ook de historische achtergrond wordt weergegeven.

En vanzelfsprekend is er dan een groot verschil in het ene deel van ons land of in het andere. Het leven in een stad is anders dan op het platteland; anders in de veenstreken dan in het industrie-gebied, anders op de afgesloten eilanden dan in modernere plaatsen, anders weer in een overwegend protestants gebied dan in een roomse streek. De socioloog bestudeert en beschrijft de verschijnselen en hun samenhang, waaruit enorm veel valt te Ieren.

Anderzijds schuilt er gevaar, dat er subjectieve oordelen in de sociologische studies voorkomen. Vooral als het gaat over de godsdienstige ligging van de mensen. Zover men het heeft over cijfers en verhoudingen gaat het wel, maar wanneer men afdaalt tot de psyche, tot het innerlijke leven van de mens, wordt het een beetje anders. Zo heb ik beschouwingen gelezen van sociologen met beoordelingen over het leven van

Gereformeerde-gemeente-mensen ; uit verschillende streken van ons land, die m.i. ver van juist waren.

Het behoort wel tot het allermoeilijkste van deze v/etenschap, om dat juist te benaderen. Dit kleine bestek Iaat niet toe om er voorbeelden van aan te halen, al zou dit zeer interessant zijn. Meestal wor-; den wij door de sociologen versleten voor ziekelijken en mensen die leven in een dode lijdelijkheid. Er zijn natuurlijk uitwassen, maar men komt op dat punt zo licht tot generaliseren.

Er staat ten deze een belangrijke tekst in onze Eijbel, n.1. in 1 Cor. 2 : 11: Want wie van de mensen weet hetgeen des mensen j is, dan de geest des mensen die in hem is? " De beoordeling is dus altijd maar betrekkelijk. Hoewel de uitlating en de uitleving de mens kenbaar maken.

Het was mijn bedoeling om onze jongens in 't kort iets over sociologie te vertellen, omdat deze wetenschap ongetwijfeld op sommige van onze verenigingen wel eens ter sprake zal komen. Er is zelfs kort geleden een „Handboek voor pastorale Sociologie" verschenen*), meer speciaal voor het leven en werken de Ned. Herv.

Kerk betreffend, maar waarin ook andere kerkelijke verhoudingen o.m. de Geref. Gemeenten worden bezien. Het is een wetenschap die zeer interessant en leerzaam is, om er kennis van te nemen.


*) Verschijnt bij Boekencentrum N.V., Den Haag. Er volgen ! meerdere delen op.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.