+ Meer informatie

Tweemaal Richard Scarry

Hoe verwerft een kind zijn woordenschat?

3 minuten leestijd

Als een baby rond zijn eerste verjaardag achteloos een woordje brabbelt, weet hij zich direct omringd door allerlei enthousiastelingen die hem aansporen nog eens papa, mama of bah te zeggen. Het peutertje kijkt niet-begrijpend rond en doet waarin hij zelf zin heeft. Het proces van taalverwerving (spreken, nazeggen) is onbewust begonnen en zal levenslang doorgaan. Want, hoe komen wij aan onze woordenschat?

Waarvan is onze woordkeus afhankelijk? De hoeveelheid en de soort woorden die kinderen, volwassenen, tot hun beschikking hebben, hangt af van de woorden die hem of haar zijn aangeboden. Als Jan met zijn vader vaak naar het bos gaat, zal hij veel vogels, bomen en planten kunnen benoemen. Erik, wiens vader geen natuurliefhebber is maar die liever met zijn zoon op Schiphol vertoeft, zal echter een andere woordenschat tot zijn beschikking hebben.

Natuurlijk is het niet mogelijk om wat dit betreft 'all-round' te worden. Niet ieder woont in de buurt van een' kathedraal en een arend vliegt ook niet elke dag voorbij. Een oplossing biedt het plaatje. Ook door middel van prenten kunnen kinderen zich woorden eigen maken. Platen-, prenten-, kijk- en leesboeken zijn er te kust en te keur.

Hukkie en Sallie

Overbekend zijn de boeken van Richard Scarry. Honderden personages heeft hij reeds gecreëerd, waarvan mama en papa Beer met hun kinderen Hukkie en Sallie, Wim Worm, meneer Frommel en de familie Big toch wel tot de meest bekende horen.

De boeken van Scarry lopen qua niveau en opzet nogal uiteen. Zo zijn er kleine, harde prentenboekjes voor de allerkleinsten (met woorden als boot, fiets, boeken), kijk- en leesboeken vor de kleuters, eerste leesboeken voor de kinderen uit groep drie en verhaal- en vertelboeken voor de grotere kinderen. Zelfs volwassenen kunnen meegenieten tijdens het lezen. Hoewel er reeds tientallen Richard-Scarryboeken zijn, verschijnen er nog steeds nieuwe „herwerkte en verbeterde" uitgaven.

Origineel

"Mijn leuk woordenboek", dat meer dan 1500 onderwerpen in prachtig gekleurde plaatjes bevat, is een vernieuwde versie, bewerkt door Henri Arnoldus en Jan Steur. Het grote boek behandelt in twee bladzijden eéh thema, bij voorbeeld "op school". Het begint met een klein verhaaltje ..."de juf is lief, je leert er veel", met allerlei voorwerpen er omheen, als inkt, schrift enzovoorts, terwijl bij een moeilijk woord tevens de uitspraak vermeld wordt "je zegt: peperklip"'. Verder een tekening van een klas, met de nodige bijschriften. Het boek is vooral geschikt voor oudere kleuters en middenbouwleerlingen. Het bevat woorden als lichtschip, rapunzelklokje en kalebas.

Een ander nieuw uitgegeven prentenboek is Richard Scarry's "Eerste kijk- en leesboek", geschikt voor de jongste kleuters. Het behandelt verschillende thema's, als afmetingen, dóe-woorden, op de boerderij. Op originele wijze maken Sallie en Hukkie, die tijdens het eten niet in de rede vallen en beleefd zijn, het onderwerp "manieren" duidelijk. Hun optreden contrasteert met Ronk en Bonk, die vechten en smakken.

Spelenderwijs

De beide kijk- en leesboeken zullen zeker bijdragen tot de uitbreiding van de woordenschat bij jonge kinderen, waarbij komt dat dit spelenderwijs gebeurt. De kleintjes zijn geboeid door de veelkleurige, sprekende tekeningen. De boeken kunnen ook uitstekend dienst doen- als voorbereiding op een bezoek aan bij voorbeeld de tandarts, de boerderij of de dierentuin. Een aantal doublures maakt dat het niet logisch is beide boeken aan-te schaffen. N.a.v. "Mijn leuk woordenboek" en "Eerste kijk- en leesboek", dSor Richard Scarry; uitg. Deltas, Harderwijk, 1989; prijs 29,90 resp. 24,90 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.