+ Meer informatie

Bemesting van beekdalgronden in Vallei geeft geen fosfaatverzadiging

6 minuten leestijd

De zware bemesting trok ook de aandacht van de politie. In 19821983 kwam de gemeentepolitie van Bameveld bij mij met twee personen van de provincie Gelderland met het verzoek of ik zou willen toestaan dat de provincie grondmonsters nam van deze grond. Ze wilden een paar buizen in de grond plaatsen tot in het grondwater om ook het grondwater te onderzoeken. Ik heb mijn volledige medewerking verleend voor het uitvoeren van dit onderzoek op voorwaarde dat ik een uitvoerig verslag zou ontvangen over dit onderzoek. Ik zou dan als de grond verzadigd was rekening kunnen houden met de bemesting van deze grond. Ik neem aan dat het onderzoek gunstig is geweest. Als het grondwater was vervuild, had ik het wel gehoord.

Omdat het Valleigebied volop in de belangstelling staat van de provincie Gelderland en het ministerie van VROM en omdat het vermoeden bestaat dat de beekdalgronden die in de Vallei zijn gelegen fosfaatverzadigd zouden zijn, en omdat ik van de provincie over het onderzoek in 1982-1983 geen negatief bericht heb ontvangen, heb ik besloten om zelf die grond te laten onderzoeken door het Laboratorium voor grondonderzoek in Oosterbeek. Uit dit onderzoek is gebleken dat na 21 jaar maïsbouw met een zware bemesting en dumping, deze grond niet fosfaatverzadigd is in de laag van O tot 100 cm. (zie nevenstaand staatje).

De grond is zeer ijzerhoudend. Een gedeelte van het aanwezige fosfaat in de grond is aan ijzer gebonden, met het gevolg dat het niet door de maïsplanten kan worden opgenomen en niet naar het grondwater kan uitspoelen. De conclusie is dan dat deze grond een tekort aan fosfaat heeft. Het oplosbare fosfaat is geheel door de maïs opgenomen.

Conclusie

Mijn conclusie is dat ook het grondwater niet door fosfaat vervuild kan zijn door zware bemesting. Er is ook een verklaring voor bovenstaande bewering. De grond is zavelgrond. In deze zavelgrond zit een percentage leem en is hierdoor niet doorlatend. De bouwvoor houdt de meststoffen vast tot ze worden opgenomen door het gewas. Bij veel regenval ontstaan ook waterplassen op het land. Dit is het bewijs dat de bouwvoor minder water op korte termijn opneemt.

De rijksoverheid meent dat de • beekdalgronden fosfaatverzadigd zijn, maar kan dat niet bewijzen. Door mijn officiële onderzoek is bewezen dat op zwaar bemest maïsland van beekdalgronden deze grond niet fosfaatverzadigd is.

Als fosfaatbemesting verboden zou moeten worden, dan zou daar eerder de zeer humus- en leemvrije grond voor in aanmerking moeten komen. Bij deze gronden zakt met veel regen het water vanaf de bouwvoor veel sneller naar het grondwater en neemt de oplosbare fosfaten vanaf de bouwvoor mee naar het grondwater. In ieder geval is de landbouw zeker niet de grote vervuiler, zo blijkt uit de eerste resultaten van het Gelderse Meetnet.

Grondwaterkwaliteit

Overigens hebben metingen uitgewezen dat er te veel fosfaat en kali in het grondwater terechtkomen. In de stedelijke gebieden is de vervuiling van het grondwater het grootst. Vooral het zoutgehalte is hier hoog. De vervuiling is drie a vier keer zo hoog als in de natuurgebieden en twee a drie keer zo hoog als onder agrarische grond. Men gaat ervan uit dat het hoge zoutgehalte in stedelijke gebieden veroorzaakt wordt door het strooien van zout op de wegen. De verdere vervuiling van fosfaat, nitraat en kali komt door overbemesting door de landbouw. Dat is de mening van overheidsinstanties en milieu-organisaties. Met deze mening ben ik het niet eens, en ik baseer me daarbij op mijn praktijkervaring.

Ik ben voorzitter geweest van het Waterschap van de Bameveldse Beek. Ik heb in de vergadering van de Gelderse Bond van Waterschappen en bij het Zuiveringschap aangedrongen om bij de overheid te protesteren tegen fosfaten in wasmiddelen. Dat is nu ongeveer 22 jaar geleden. Ik kreeg echter bij de Gelderse Bond van Waterschappen en bij het Zuiveringschap de Veluwe geen gehoor. De fabrikanten van wasmiddelen moesten we de tijd gunnen om een vervanger te zoeken voor de fosfaten. Het lijkt er op of men de internationale concems niet aan durfde te pakken. Bij veel regenval kan de riolering het regenwater niet op tijd afvoeren. Daarom zijn er overstortplaatsen. Het vuile water kwam hierdoor in het oppervlaktewater terecht en zakte vanaf de beek en slootbodems naar het grondwater.

De ondergrond van de beken en sloten is als ze schoon gehouden worden wit drijfzand. Vandaar dat de nitraten en fosfaten die terechtkomen in beken en sloten wel naar het grondwater zakken. Het is algemeen bekend dat de rioleringen in slechte staat verkeren. Er is veel achterstallig onderhoud en de rioleringen zijn vaak niet waterdicht. Het vuile water uit de rioleringen zakt langzaam maar zeker naar het grondwater. Niemand weet hoe lang het duurt alvorens vuil rioleerwater het grondwater heeft bereikt. Dat zal ook erg verschillen en hangt af van de bodemgesteldheid van de grond. In de Vallei komen ter plaatse in de grond leemlagen voor. Op die plaatsen zal het langer duren voor het vuile water het grondwater heeft bereikt. Als ik een ruwe schatting maak, zal het plaatselijk vijf jaar duren, maar op andere plaatsen wel 25 jaar.

Dat de rioleringen niet waterdicht zijn, blijkt ook uit het onderzoek van de Provincie. Het strooizout op de wegen komt in de riolering. Als die rioleringen waterdicht waren, dan kon het zout het grondwater niet bereiken, maar het gebeurt wel. Een bewijs dat de rioleringen niet waterdicht zijn.

Voordat het Zuiveringschap de Veluwe bestond, werd al het water op de beken en sloten geloosd. Het meeste fosfaat kwam via de huishoudens in het oppervlaktewater terecht en de mogelijkheid bestaat dat ter plekke nu na 25 jaar het grondwater is bereikt. Momenteel zijn er op het platteland nog veel plaatsen waar geen riolering is. Ik vind het treurig dat nu het grondwater ter plaatse is vervuild dé boeren hiervoor als grootste schuldenaars worden aangemerkt. Vooral ook omdat men deze beschuldiging niet kan bewijzen.

Zelfcontrole

Overheidsinstanties nemen momenteel veel mensen aan voor de milieucontrole. Ze moeten de boeren controleren of er overbemest wordt of dat er op een andere manier de grond vervuild wordt. Het is beter dat ze eerst eens bij de overheid zelf gaan controleren hoe het staat met de rioleringen van steden en dorpen. De overheid raad ik aan om eerst maar eens alle buitengebieden op de rioleringen aan te sluiten. Beekdalgronden die normaal bemest worden, vervuilen het grondwater niet, dat blijkt uit ons onderzoek. In het buurtschap Kallenbroek zijn nog heel wat eigen pompinstallaties. Door onderzoek is vast komen te staan dat het grondwater opgepompt vanaf een diepte van 40 tot 809 meter zeer goed drinkwater is.

De rijksoverheid heeft de provincie Gelderland verzocht om de beekdalgronden in de Vallei die fosfaatverzadigd zouden zijn in kaart te brengen. Fosfaatbemesting wil de rijksoverheid verbieden op deze beekdalgronden zonder enige vergoeding voor de gebruiker van de grond. Op deze gestelde voorwaarden heeft de provincie terecht geweigerd de beekdalgronden in kaart te brengen. De auteur is voorzitter van

de het districtscommissie van Landbouwschap in Bameveld en oud-bestuurslid van de Gelderse CBTB.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.