+ Meer informatie

Op macht belust

4 minuten leestijd

„op economische macht beluste EG geeft eerlijk overleg-orgaan CVSE geen kans", zo klaagde Europarlementariër (voor Groen Links) Herman Verbeeke donderdag in een ingezonden stuk in dagblad Trouw. Maar wie de procedures van de laatste weken heeft gevolgd, weet wel beter. Voskühler: „Over het algemeen kan je zeggen dat het optreden van Nederland in de CVSE en de EG juist heel sterk gecoördineerd is geweest. De bal is heen en weer gegaan tussen de CVSE en de Twaalf*.

Ook Claude Altermatt, een van de vier diplomaten van het kleine CVSEkantoor in Praag, windt er geen doekjes om als we hem vragen waar de CVSE blijft met haar crisis-mechanisme tegenover de EG zonder zo'n mechanisme. „Ach, de CVSE heeft nu eenmaal nog niet die structuur en die economische en politieke invloed die de EG wèl heeft. En ook ons kantoor is absoluut niet toe aan zulke grote crises als deze. We kampen met ernstige management-problemen. Willen de betrokken landen het

En wil men volkenrechtelijk juist te werk gaan, bijvoorbeeld in de geest van het CVSE-Handvest van Helsinki (75) en Parijs ('90), dan is een uiterst voorzichtige benadering van kwesties van zelfbeschikking een must: Hét Handvest erkent immers aanspraken op zelfbeschikkingsrecht, maar alleen als die vreedzaam en bij wijze van overleg tot stand komen. eventjes een neutrale opstelling te laten innemen ten aanzien van Joegoslavië", zo stelde de Wall Street Journal met niet aflatende hoon in een ander commentaar. Daarmee reageerde de krant op door Delors geuite trots over het feit dat de EG iets probeert op te bouwen „op basis van de wet, zonder partij kiezen".

„Deze vredesverdragen zijn zo zwak omdat het aarzelende Europa het niet eens kan worden over wat voor soort van vrede er in Joegoslavië moet komen", zo concludeert de krant. De wérkelijke reden voor het 'EG-crisis-management', waarbij geen politieke keuzes worden gemaakt in het voordeel van de twee republieken, ligt in de onderHnge verdeeldheid van de Twaalf zélf, met Duitsland en Frankrijk als de twee grote tegenpolen.

Cruciale kwestie is daarbij dat de erkenning van het zelfbeschikkingsrecht van de twee Joegoslavische republieken grote gevolgen heeft voor de rest van Joegoslavië èn voor Europa. minderheden (en vooral de Serven in Kroatië!) zich zullen roeren".

De discussie is inmiddels uitermate verscherpt door de tegengestelde opvattingen van Duitsland en Frankrijk in dezen, waarbij de eerste openlijke erkenning door de EG van de twee republieken heeft bepleit en de laatste die oproep heeft afgedaan met de verklaring dat Duitsland uit is op dominantie van de Balkan-regio.

Op de Balkan zelf wordt deze polemiek nóg feller gevoerd. Andrejevich: „De pers in Belgrado -lees: de federale regering en het Servische bewind- heeft zich uitermate kritisch uitgelaten over de Duitse oproep tot erkenning. De commentaren suggereren dat Bonn probeert een soort "Vierte Reich" te stichten, niet zozeer in politieke zin, maar gebaseerd op economische macht. De in de Duitse en Oostenrijkse pers roulerende beschuldiging dat de Joegoslavische federale staat slechts uit is op een "servo-slavisch rijk" wordt in de Servische pers beantwoord met de verdachtmaking van Duitse "germano-slavische aspiraties". De pers in Belgrado en andere commentatoren op bij voorbeeld de radio zijn niet voor niets erg te spreken over de Franse (en Spaanse) opstelling, omdat ook zij economische dominantie van Duitsland vrezen". en op wat langere termijn etnische onrust daarbuiten.

Het huidige rondjesdraaien van de ÊG-trojka rond het in werking stellen van de Brioni-akkoorden is in die zin dan ook niet alleen een verlegenheidskwestie, maar ook een strategie om uit het dilemma te komen. "Vreedzame verandering", hèt doel van de EG-trojka (en tevens in de geest van het CVSEHandvest) kost veel tijd (te vrezen valt: meer dan de drie maanden van het Brioni-akkoord), vraagt intensief onderling overleg (zijn de verhitte Joegoslaven daartoe bereid?) en... last but not least: veel geld. Dat laatste is voor de rijke EG wellicht het belangrijkste, want door beide partijen allerlei gunstige economische en financiële perspectieven voor te schotelen, kunnen wellicht heel wat onderlinge concessies worden 'afgedwongen'.

Ook Slovenië schijnt dat begrepen te hebben door de bepaald niet geliefde Brioni-akkoorden toch maar te aanvaarden, om geen EG-goodwill te verspelen. Andrejevich: „De Slovenen zijn er van overtuigd dat erkenning van hun onafhankelijkheid er komt, maar ze beseffen ook wel dat de EG op dit moment erg voorzichtig moet zijn in hoe dat verwoord moet worden en hoe die erkenning gestalte moet krijgen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.