+ Meer informatie

Ook Duitsland tot de orde geroepen

5 minuten leestijd

Vooralsnog heeft de Bundesbank geen nieuwe renteverhoging afgekondigd. Het prijsklimaat ontwil^kelt zich echter in ongunstige zin. Door de aantrekkende inflatie en het groeiende overheidstekort is Duitsland qua economische prestaties binnen de EG in de middenmoot verzeild geraakt. Correcties zijn met het oog op de EMU noodzakelijk. Ondertussen verliest de D-mark aan vertrouwen.

Afgelopen donderdag stond het tweewekelijkse beraad van het bestuur van de Bundesbank op de agenda. In verband met de vakantie vindt de volgende sessie van dit beleidsbepalend orgaan van de Duitse centrale bank pas plaats in augustus. Derhalve was dit de laatste vergadering onder voorzitterschap van Pöhl. Eind deze maand treedt hij immers af en neemt Schlesinger zijn rol over.

Afscheidssurprise

De financiële markten hielden ernstig rekening met een afscheidssurprise in de vorm van een discontoverhoging. Die bleef echter uit. Wie weet, wil de nieuwe president straks van start gaan met een opwaartse aanpassing van de officiële tarieven, om daarmee nog eens te benadrukken dat er onder zijn leiding geen wijziging optreedt in de krappe geldpolitiek, gericht op bestrijding van de inflatie.

Een verdere rentestijging op enig moment lijkt gezien de situatie bij onze buren in ieder geval niet denkbeeldig. Derhalve zitten we ook in Nederland voorlopig met een blijvend hoge intrest. De monetaire autoriteiten in Japan daarentegen lieten vorige week, voor het eerst sinds vier jaar, de teugels wat vieren door het disconto te verlagen van 6 naar 5,5 procent.

D-mark

Pöhl zal weinig tevreden zijn over de erfenis die hij nalaat. Vanaf 1980 heeft hij geijverd voor financiële stabiliteit en voor een onverwoestbare reputatie van de D-mark in het internationale verkeer. Maar juist bij zijn vertrek ogen de omstandigheden weinig rooskleurig. De lasten van de hereniging drukken zwaar op de economie. Pöhl hief regelmatig de waarschuwende vinger op, maar vond weinig gehoor bij de regering in Bonn. Inmiddels erkent Kohl dat hij te optimistisch is geweest over de effecten van de snelle eenwording.

De problemen in Duitsland worden geïllustreerd door de ontwikkeling van de valutakoersen. De dollar vertoonde in de achterliggende weken een opmerkelijke opmars. Eerder dit jaar bereikten we een historisch dieptepunt op 1,63 gulden. Thans kost hij meer dan 2 gulden. Tegenover de D-mark noteerde de Amerikaanse valuta begin februari 1,44. Nu schommelt de ruilverhouding rond 1,80. Het economisch herstel dat zich aftekent in de Verenigde Staten betekent uiteraard een steun in de rug voor de dollar, maar ongetwijfeld speelt ook zwakte van de mark een rol bij deze gang van zaken. Laatstgenoemde geldeenheid dreigt in te boeten aan vertrouwen onder beleggers en is niet langer de wondermunt van de wereldeconomie. Een en ander moet voor Pöhl een teleurstellende ervaring zijn.

Ook de gulden heeft zijn waarde ten opzichte van de D-mark in de voorbije periode enigszins versterkt. De binnen het kader van het EMS officieel vastgestelde middenkoers bedraagt 1,12675 gulden. Sinds begin mei ligt de feitelijke koers, die tot stand komt op de wisselmarkten, permanent onder dat niveau. Eind vorige week zakte hij zelfs even tot beneden de 1,1260 gulden.

Correcties

Binnen de EG geldt Duitsland niet meer als de beste van de klas. We hebben in deze rubriek al vaker geschreven over de harde voorwaarde van voldoende convergentie om te kunnen starten met de EMU. Een land mag wat zijn economische prestaties aangaat niet uit de pas lopen. Pöhl hamerde daar voortdurend op. Het zal voor hem wrang zijn te constateren dat ook Duitsland dient bij te sturen.

Maandag jongstleden besloten de twaalf ministers van financiën dat de regeringen omstreeks oktober hun beleidsplannen met betrekking tot de noodzakelijke correcties moeten overleggen. De Europese Commissie heeft geïnventariseerd wat links en rechts nodig is. Zij hanteert daarbij drie indicatoren: het inflatietempo, de overheidsfinanciën (het begrotingstekort en de staatsschuldquote) en de positie van de betalingsbalans. Haar conclusie luidt dat alleen voor Luxemburg over de hele linie het licht op groen staat. De overige lidstaten hebben allemaal huiswerk te verrichten; Denemarken, Frankrijk en Ierland weinig -zij moeten slechts op één punt „waakzaamheid" betrachten-, Griekenland, Portugal en Italië veel en op alle drie genoemde terreinen. Nederland wordt alleen gemaand tot verdere sanering van de overheidsfinanciën.

Duitsland verblijft in de vorige week gepubliceerde analyse in de middenmoot. Dat zou pakweg een jaar geleden anders zijn geweest. Ten aanzien van de begrotingssituatie acht de Commissie „aanpassing" geboden, terwijl de ontwikkeling van het prijspeil naar haar mening vraagt om „waakzaamheid". Ook deze economische grootmacht, die altijd uitblonk door een solide beleid en de sterkste was binnen het Europese Monetaire Stelsel, wordt dus nu tot de orde geroepen. Te-, recht, want het tekort van de schatkist en het percentage van de inflatie zijn sinds vele jaren niet zo hoog geweest als op dit moment.

Begrotingstekort

De onevenwichtigheid in de geïndustrialiseerde wereld op het gebied van de tekorten van de overheidssector neemt toe, zo constateert de OESO in^ de recent verschenen halfjaarlijkse Outlook. Duitsland levert een belangrijke bijdrage aan die ongewenste ontwikkeling. Het saldo van uitgaven en inkomsten is snel verslechterd en omgeslagen van een klein overschot in 1989 naar een tekort van. volgens de raming van de Bundesbank, 5,5, procent van het nationaal produkt in 1991. De staatsschuld vermeerdert, wat indruist tegen de opvatting van de centrale bank dat je geld eerst moet verdienen alvorens het uit te geven. De regering zoekt naar maatregelen om het tij te keren. Zo bereikte zij dinsdag een akkoord over fikse bezuinigingen op de subsidies in de komende jaren.

De Europese Commissie maakt zich behalve over het budget ook ongerust, zoals vermeld, over de inflatie in Duitsland. De geldontwaarding is inmiddels aangewakkerd tot 3,5 procent. Hogere overheidstarieven zullen zich deze maand vertalen in een verdere versnelling. De waardevermeerdering van de dollar, die de importen duurder maakt, zorgt eveneens voor stijgende prijzen. De 4 procent komt in zicht, een niveau dat de Bundesbank aanmerkt als veel te fors. Dat kan voor haar reden zijn om na de vakantie opnieuw het rentewapen in te zetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.