+ Meer informatie

Duurste vuilniszak van Nederland daverend succes l

7 minuten leestijd

REUVER - De SRV-man verkoopt ze zelfs per stuk. Voor 2,10 gulden is het mogelijk er ééntje aan te schaffen. De Middenlimburgse gemeente Beesel heeft de duurste vuilniszak van Nederland, 't Is nog goedkoper ook. Gekoppeld aan een verfijnd inzamelingssysteem heeft de zak een verbluffend resultaat. Het vuilaanbod is gedaald van gemiddeld 80 ton naar 30 ton per week. „Er wordt hier op je gelet. Als je per week twee volle vuilniszakken aan de weg zet, sta je in de kijkerd".

In elf winkels in Reuver en Beesel liggen de blauwgroene vuilniszakken in de schappen. Voor het lieve sommetje van 21 gulden mag je een rolletje van tien zakken met daarop een afdruk van het gemeentewapen van Beesel mee naar huis nemen. „Met ingang van 1 juni verplicht", luidt een bijbehorende mededeling. Als inwoner kun je ook moeilijk anders, want de ophaler laat de gewone grijze zakken van Dino en Wavin langs de kant staan.

De duurste vuilniszak, gratis VAM-compostvaten, een overstelpende hoeveelheid oud papier en straks een experiment met het ophalen van particulier bouwafval. Beesel is hèt vuilvoorbeeld voor de kleinere plattelandsgemeenten. De Lokale Samenwerkende Fracties en het CDA -een ruime meerderheid in de 12.500 inwoners tellende gemeente— kunnen niet bevroed hebben wat ze overhoop haalden toen ze in oktober vorig jaar een keihard nee tegen een verdubbeling van de reinigingsrechten lieten horen.

Een heffing van 210 gulden per huishouden per jaar was voor de plaatselijke bestuurders aanleiding de ambtenaren een kans te geven vele vérgaande ideeën in praktijk te brengen. De stortplaats in het nabijgelegen Horst ging dicht en afvoer naar het in Zuid-Limburg gelegen Schinnen bleek noodzakelijk. De transportkosten, betere uitrusting van de vuilstortplaats en de extra kosten van de afbouw van Horst zouden de heffing opzwepen van 105 naar 210 gulden. „De raad vond die stijging te groot en gaf het college de opdracht om het tarief niet verder dan tot 180 gulden te laten stijgen", aldus milieu-ambtenaar mr. ir. Jos Pierey, samen met twee collega's bedenker van het vuilniszakken-experiment.

Portemonnee

Een simpel rekensommetje leerde dat het tarief op 180 gulden uit kon komen bij een afname van het Reuver heeft één hardnekkige weigeraar. vuilaanbod met circa 30 procent. „Dat kun je alleen via de portemonnnee bewerkstelligen. Helaas is dat niet anders. Daarom hebben de besloten een heffing op de zakken in het leven te roepen: 1,85 per zak. Anderzijds zijn de mogelijkheden uitgebreid om het vuil elders kwijt te raken".

Ieder huishouden in Beesel krijgt desgewenst voor 25 gulden statiegeld een VAM-compostvat. Strandde in 1989 een gemeentelijke poging om deze vaten tegen betaling van 75 gulden te slijten (normale prijs 125 gulden), nu verliep de afzet probleemloos. In 1989 werden er slechts 166 vaten op een aantal van 4600 huishoudens verspreid. Nu zijn er 1600 van de 4700 huishoudens in het bezit van een vat voor groen afval. Pierey verwacht dat in de loop van dit jaar het aantal van 2000 overschreden zal worden. „Dat betekent wel een ongelooflijke volumereductie als je nagaat dat ongeveer 50 procent van alle afval uit groente-, fruit- en tuinresten bestaat", aldus de enthousiaste ambtenaar. Het VAMvatenverhaal kost Beesel 400.000 gulden. Deze forse uitgave kan de gemeente zich veroorloven. Er wordt zelfs overgehouden op de uitgaven voor het afval dat naar Schinnen verdwijnt.

Voor het grove gft-afval — snoeihout en dergelijke- zet het gemeentebestuur de houtversnipperaar in. Tot op heden is de machine tweemaal langs de deur gegaan. In het snoeiseizoen wordt de machine vijfmaal achter elkaar ingezet. Ook dit was een daverend succes. Hoewel was verwacht dat één lid van de gemeentereiniging het werk zou aankunnen, moest zes man worden ingezet. Desgewenst blijven de Foto Fotopersbureau GLH houtsnippers beschikbaar voor de eigenaars.

Stormloop

Pierey: „Daarnaast hebben we het gebruikelijke verhaal van de containers voor glas, oud ijzer, blik, textiel en inname van witgoed en klein chemisch afval. Ook de oud-papierinzameling verloopt hier op de bekende wijze — 6 cent subsidie, waarvan 2 voor de fabriek en 4 voor de ophaler. De dure zak heeft echter een ongekend aanbod van oud papier tot gevolg. Allerlei verpakkingsmateriaal wordt platgeslagen en bij het oud papier gevoegd. We zullen wellicht binnenkort moeten overgaan tot het plaatsen van containers. Uit armoede, omdat de verenigingen het werk echt niet aankunnen. Alleen het bekende melkpak is een probleem. Er is nu een stormloop op flessen ontstaan. En dan is er nog plastic. Daarmee weten we tot op heden geen raad".

Zes weken nadat de politiek besloot tot een kentering in het afvalstoffenbeleid, hadden Burgemeester en Wethouders hun huiswerk klaar. De heffing bedraagt nu 135 gulden. De kosten voor de huisvuilverwijdering lopen op naarmate de inwoners van Beesel en Reuver gebruik maken van de zak. In januari ging de raad akkoord met het nieuwe beleid en sinds 1 juni prijkt het blauwgroene geval, speciaal voor Beesel vervaardigd, in de winkelschappen.

Nog maar één zakje...

Tot hun stomme verbazing zagen bestuurders en ambtenaren hoe het aanbod van afval duikelde van 80 naar 30 ton per week. Na het scheiden en gebruikmaken van de mogelijkheid om grof vuil aan te bieden f bij het stadsgewest Noord-Limburg dan wel door de gemeente te laten ophalen, resteert bij vele huishoudens één gemeentelijk zakje per veertien dagen. „Zo veel minder, dat hadden ook wij niet verwacht", zegt Pierey, die denkt dat na een gewenningsperiode de disclipline zal afnemen. „Laat er 40 ton overblijven. Dat is nog de helft. Dat bewijst dat de gemeente beter kan inspelen op de plaatselijke situatie dan het Rijk. Als je ziet in welke bochten Alders zich moet wringen om een afvalreductie van 10 procent te bewerkstelligen..."

Grote tegenspeler van Beesel in het nieuwe beleid was juist het ministerie. Formeel was toestemming van Rijk nodig om de afvalstoffenverordening aan te passen en het artikel in de Algemene Politie Verordening dat het gebruik maken van de gemeentelijke vuilniszak verplicht, op te nemen.

Bij het ministerie van VROM bestond de vrees dat het afval zou 'weglekken': illegale stort in de vele bossen rondom de gemeente of plaatsing van de grijze vuilniszak aan de weg in naburige gemeenten. Nadat Beesel besloot tot het aanstellen van een controleur voor dit soort gevallen, kwam het ministerie over de brug en werd de gemeente tot 1 januari 1994 de experimentele status verleend.

Opengeknipt

„Juridisch is het best ingewikkeld. Wij vinden dat de wetgever de afvalstoffenheffing moet wijzigen of een andere interpretatie mogelijk maken", aldus Pierey. Met het afvaltoerisme is het meegevallen. De aangetroffen illegaal gedumpte zakken zijn door de controleur opengeknipt en stukje bij beetje leeggehaald. In vrijwel alle gevallen is de eigenaar/dader achterhaald. Het betrof tot de eerste week van augustus zeventien gevallen. Twee daders woonden buiten de gemeente. In Reuver woont één hardnekkige weigeraar. Hij wil geen gebruik maken van de verplichte vuilniszak. Verder is in de noordelijke buurgemeente Belfeld het aanbod van vuilniszakken met ongeveer tien per week toegenomen.

Weegchip

Pierey is de afgelopen weken door talloze gemeenten in het land benaderd om informatie over het bijzondere experiment. „Ik denk niet dat je dit overal zonder meer kunt invoeren. Een heleboel gemeenten zijn al overgegaan op containers. Verder heeft het ook te maken met een zekere mentaliteit, noem het sociale controle. De bevolking hier werkt goed mee. Als dat niet het geval is, wordt het een puinhoop. Ik ben ervan overtuigd dat dit in Amsterdam niet lukt".

Beesel wil in de nabije toekomst de recyclingmogelijkheden verder uitbreiden. De invoering van een container acht de gemeenteraad gewenst. Na het succes met de dure zak is ook bij de bestuurders het milieubewustzijn tot ongekende hoogte gestegen. „Maar dan niet voordat de containers zijn voorzien van een herkennings-chip die vastlegt hoeveel afval -nu al zo'n 20 cent per kilo- is geleverd. Dat kan door de container op de vuilnisauto te wegen", aldus Pierey, die tot zijn teleurstelling heeft vernomen dat een proef met de chip in Zaanstad inmiddels is afgeblazen. Wanneer het ministerie financiële steun verleent, wil Beesel graag dit experimentovernemen...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.