+ Meer informatie

Visdief is zo wendbaar als een zwaluw

5 minuten leestijd

Visdiefjes, leden van de sternfamilie, worden wel zeezwaluwen genoemd. Methun slanke lichaam, lange smalle vleugels en sierlijk gevorkte staart doen zij inderdaad denken aan zwaluwen zoals zij snel en wendbaar door de lucht scheren. Voortdurend laten zij daarbij hun luide scherpe kreten horen: „Kie-ie-èrr." Zijn naam heeft het visdiefje niet zomaar: hij is een uitstekend visser.

De meeste visdiefjes zie je langs de kust, maar ook in het binnenland kun je ze regelmatig zien. Ze onderscheiden zich van hun familielid de Noordse stern door een zwarte punt aan de rode snavel. Aan het begin van deze eeuw werden nog veel sterntjes gevangen omdat hun veren erg in trek waren om er dameshoeden mee te versieren. Gelukkig heeft de Vogelwet van 1912 daar een eind aan gemaakt. Visdiefjes zijn trekvogels die vanaf oktober wegtrekken naar tropische en subtropische kusten van Afrika en NoordwestAustralië. Begin april komen ze terug in ons land voor het broedseizoen.

Broedseizoen
Daarvoor moeten de mannetjes een vrouwtje zien te vinden en net als bij de mensen doen ze een heleboel moeite om de gunsten van het vrouwtje van hun keuze te verwerven. Daar hoort natuurlijk bij het geven van eetbare cadeautjes. Dat betekent dus veel lekkere visjes vangen voor de geliefde; als een hulpeloos jong laat het vrouwtje zich voeren. De diepere betekenis die achter dit gedrag zit, is dat het mannetje moet bewijzen dat hij heel goed is in het vangen van vis. Want als alles gaat zoals het moet gaan, zijn er straks een aantal jonge visdiefjes die grootgebracht moeten worden en daar zijn heel wat visjes voor nodig. Het is een prachtig gezicht om visdiefjes te zien vissen. Net als torenvalkjes kunnen zij stil staan in de lucht, terwijl hun vleugels heel snel op en neer gaan. Langs de kust vissen zij meestal in zee, maar ook sloten kunnen veel visjes opleveren en met flinke wind is het water in een sloot niet zo onrustig als in de zee, zodat de prooi beter zichtbaar is.

Vis vangen
Wij -mijn man en ik- hebben eens bijna een hele dag een visdiefje gevolgd bij zijn vispartijen. Stel u voor: een lange sloot langs een weg met een brede berm en aan de andere kant van > de sloot open land. Wij stonden met de auto ergens halverwege de lengte van de sloot in de berm, gewapend met een fototoestel met lange telelens. Die auto werkt namelijk heel goed als schuilhut, vogels trekken zich van een auto niets aan en gaan gewoon hun gang. Onze visdief begon te vissen aan het begin van de sloot; terwijl hij stilstond in de lucht bekeek hij het water op mogelijke prooi. Daarna vloog hij een eindje door en stond weer even stil. Af en toe dook hij in het water en op dat zelfde moment begon het vrouwtje, dat ergens op het land langs de sloot zat en hem kennelijk scherp in de gaten had gehouden, te schreeuwen. Als hij opdook zonder prooi hield zij op met schreeuwen en hij ging weer door met de jacht. Als hij wel iets had gevangen vloog hij direct naar het vrouwtje en bood haar het visje aan. Zij griste het zonder omhaal uit zijn snavel en werkte het naar binnen, terwijl hij linea recta naar de sloot terug vloog. Het opvallende was dat de vis jacht werd hervat op het punt waar het laatste visje gevangen werd. Als de hele lengte van de sloot was afgewerkt vloog het mannetje terug naar het begin en startte opnieuw. Urenlang was hij daarmee bezig en in al die tijd is het maar één keer gebeurd dat hij de gevangen prooi zelf opat. Blijkbaar was de eigen honger hem te machtig geworden.

Sprietjes en schelpjes
Na enige tijd is de band tussen mannetje en vrouwtje zo sterk geworden dat er gepaard kan worden. Het is heel mooi om het machogedrag van het mannetje daarbij te zien. Met hoogopgerichte kop, de vleugels een beetje gespreid om zich goed breed te maken draait hij om haar heen, ondertussen luide kreten slakend tot zij voldoende onder de indruk is gekomen. Dan moet er een nestplekje gevonden worden. Dat nest is niet meer dan een kuiltje in de grond of in het zand, maar kennelijk is toch niet ieder kuiltje even geschikt, want het is wel zoeken voor beide vogels tevreden zijn. Het uitverkoren plekje wordt door allebei de visdiefjes uitgebreid geprobeerd. De stoffering is minimaal; wat fijne grassprietjes in het kuiltje en wat schelpjes eromheen. Gemiddeld worden er drie eieren gelegd en dan wordt er ongeveer drie weken gebroed, waarbij mannetje en vrouwtje elkaar afwisselen. Na die drie weken komen de jonge visdiefjes uit het ei. Net als bij kippeen eendekuikens kunnen ze meteen -zij het nog wat onbeholpen- lopen. Als het weer erg guur is, zoeken zij in het begin de ouderwarmte nog op door onder de vleugels van pa of ma te kruipen, maar al gauw scharrelen ze zelfstandig rond. terwijl hun ouders op visvangst zijn.

Alarm
Als de jongen nog heel klein zijn, blijft een van de ouders steeds in de buurt en als er gevaar dreigt worden de jongen door de luide alarmkreten van de oude vogels ertoe gebracht zich "dood" te houden. Ze drukken zich plat op de grond of in een graspoUetje en houden zich onbeweeglijk stil tot het alarm voorbij is. Het is haast niet te geloven dat ouders en jongen elkaar voor het voeren kunnen vinden, vooral in een kolonie met veel jongen. Toch is dat het geval; ze herkennen elkaar zonder meer aan het geluid. Het is zelfs zo dat de oude vogels zeer onverdraagzaam zijn ten opzichte van vreemde jongen; alleen de eigen jongen worden geaccepteerd en gevoerd. Zodra ze kunnen vliegen gaan ze mee op visvangst; ze worden nog wel gevoed door de oude vogels, maar ze zien en leren snel hoe dat visjes vangen moet. Langzamerhand verplaatsen de visdiefjes zich dan in groepjes in de richting van het zuiden. Eind oktober zijn alle visdiefjes uit ons land vertrokken en pas in april volgend jaar zal hun luide "kie-ie-èrr" weer door de lucht schallen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.