+ Meer informatie

Demente dame

3 minuten leestijd

De novelle "Portret van een oude dame" ontleent haar titel aan een schilderij door een zoon van de auteur. Het gaat over een bewoonster van bejaardentehuis De Bongerd, Henriëtte Dronkert, die in haar dagboek-aantekeningen terugkijkt op haar leven. Centraal staat haar jeugd, die ze doorbracht in pleeggezinnen. Altijd hield de vraag wie haar echte ouders waren haar bezig. Maar de herinneringen, onder meer aan haar sterke liefde voor de gehuwde Nico, worden gemengd met de problemen van haar ouderdom. Haar geest wordt minder helder en ze meent, dat er een samenzwering tegen haar is, geleid door buurman Fred Faber. Er is geen happy end: de 77-jarige wordt, geheel ontkleed, dood in haar stoel aangetroffen. Niets wijst op zelfmoord. De dokter denkt aan angina pectoris. Haar dagboeknotities eindigden met: „Ik voel ook weer pijn in mijn borst. Het doet er niet meer toe. Niets doet er meer toe. Want de paarden zijn heel dichtl)ij. Ik hoor ze briesen en snuiven. Elk ogenblik kunnen ze hier zijn". Die namiddag vond de directrice van 'De Bongerd" haar. ik vind het een redelijk goed geschreden novelle. Dementie en ouder worien zijn wel vaker onderwerp van :en roman of verhaal. De vergelijcing met "Hersenschimmen" van J. Jemlef dringt zich op, al gaat ze in 'eel opzichten mank. Vooral dit: bij /an den Berg gaat toch Gods adem jenadig over neergang, verderf en lood. Daarvan heeft Bemlefs figuur «laarten volstrekt geen weet. geen magie zonder meer. Toch is met alles in deze roman even geloofwaardig. Ik ga het boek hier niet in kort bestek navertellen. Het blijft de moeite van het lezen waard. Dreumes -een flauwe vondst, die naamkomt met veel figuren in aanraking. De douanier in Great Yarmouth, een soort robot, ziet in hem de moordenaar van z'n vrouw. Een lifter verdwijnt plotseling als ze zitten te eten. Aan een Anglicaanse priester vertelt hij over de vette ratten die hij zag op een torentrans. Hij verliest zichzelf, wordt gevonden en treft zich aan in een hotelkamer. Hij belandt in een huis, genaamd Heaven's Gate (de Hemelpoort), ontmoet een vrouw die niet zijn Dora is, maar ook niet Herma, en maakt dingen mee die hem voeren tot zijn 'wedergeboorte' en zijn terugkeer naar Holland. Werkman elders al verslag. Tot zover is er niks aan de hand. Maar nu keert dit gegeven als literair bedoeld verhaal terug in "Een avond in de Polderkamer" en ik verwachtte een knap, fictief verhaal over een interessant thema. Dat mag best teruggaan op ervaringen van de auteur, maar die moeten dan min of meer onherkenbaar schuil gaan achter nieuwe fictie. Maar dat is hier niet het geval: het hele verslag wordt nog eens dunnetjes overgedaan, hier en daar wat verfraaid met versieringen die het vrij dunne gegeven moeten opheffen tot een aanvaardbaar literair niveau. In dit verhaal, dat braaf begint met een intro waarin Werkman met (ND-fotograaf) Tjerk de Vries naar Maarten 't Hart reisde om daar foto's te maken, wordt die overheveling van verslag naar verhaal niet voldoende waargemaakt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.