+ Meer informatie

Woordenbrij ,

4 minuten leestijd

Als. Lubbers slim is, en dat is-ie, 1 maakt hij dit jaareen superkorte Troon-I rede. Om twee redenen. Ten eerste - j zou hij ermee bereiken dat de door de vakbonden massaal aangekondigde ' i werkonderbreking om naar de Koningin te kijken zo kort van duur zal zijn, dat de nationale economie er nauwelijks een centje pijn onder zal lijden. De tweede reden is dat de Troonrede daar- ^ mee weer te verteren wordt voor Jan j in de straat. Want laten we wel wezen, dé ellenlange Troonredes waarmee de Koningin de laatste jaren voor de dag moest komen, waren allerminst een troonbeeld van beknoptheid. , j

Integendeel. De woordenbrij van de Troonrede is vooral onder Lubbers en Kok de pan uit gerezen. Neem nou vorig jaar. Het was een recordrede, met i maar liefst 3071 woorden. De Konin-. ; gin was na afloop zienderogen uitgeteld.' Andere toppers waren te noteren in 1986(3031 woorden. Lubbers), 1985 ] (2392, ook Lubbers) en 1975 (2409, ! Den Uyl). Oud-kamervoorzitter Vondeling profeteerde en waarschuwde al: nog even, en de Koningin kan het niet meer zonder een glaasje water af. j i i

Nu wijlen professor dr. E. van i Raalte, een erkend Troonrede-expert,' i constateert dat een uitdijende Troon- ' rede niets nieuws is. Al vanaf de eeuwwisseling tekent die trend zich af. Niet zonder dat er tegengas werd ge- ' | geven overigens. Een eerste serieuze • poging tot inkorting werd ondernomen ï door premier Pierson, in 1898, net na | het aantreden van koningin Wilhelmina.' Een nieuwe koningin, een nieuw geluid, moet Pierson gedacht hebben. En dus schreef hij haar: „Door het weg- ! laten van overtollige mededelingen, bij j voorbeeld omtrent handel en nijver- • heid en den stand der gewassen, pogen wij meer belangrijkheid te geven aan .\ den inhoud..." '

Maar Pierson was nog niet weg of de Troonredes gingen weer groeien. Kritiek leverde niets op. Op een en- ' kele uitzondering na, maar dat was dan ook kritiek van 'hogerhand'. We schrijven 1938. Zoals iedere maand september legde Colijn de ontwerp- ' • Troonrede ook dit jaar weer ter goed- i keuring voor aan de Koningin. Hij had er goed z'n best op gedaan en z'n vrouw zelfs gevraagd het stuk in de voorkamer nog eens voor te dragen. Tevreden stopte hij de rede daarop in een envelop. Geadresseerd aan Hare Majesteit Koningin Wilhelmina, paleis Huis ten Bosch, postcodes waren er nog niet, 's-Gravenhage. ' j

Maar dat viel tegen. Per kerende post liet de directeur van het Kabinet der Koningin namens de Vorstin weten: „Hare Majesteit dringt nogmaals aan op kortheid en vraagt ook of U uw invloed zoudt willen aanwenden opdat men zich, als eertijds, aan de grote lijnen houdt en zich niet te veel in details begeeft...". Daar keek Colijn toch even van op. Zo veel kritiek was hij niet gewend. Maar ja, hij kon sputteren wat hij wilde, Wilhelmina's wil was wet, wist hij maar al te goed, en dus werd het majesteitelijke verzoek onverwijld ingewilligd.

Na de oorlog was het de zuinige Drees die een keer ten korte trachtte te bewerkstelligen. Door wat te experimenteren met de vorm trachtte Drees ook op het aantal Troonredewoorden te bezuinigen. Als de Troonrede zich zou beperken tot een algemene schets van de toestand in Nederland en in de wereld is er al veel gewonnen, dacht de dappere Drees.

En zowaar, Drees' goedbedoelde initiatief wierp in zoverre vruchten af dat de Troonredes van 1957 en 1958 inderdaad minder gedetailleerd en opsommerig waren. Koningin Juliana meldde dan ook vrolijk het volgende: i „Leden van de Staten-Generaal. Teneinde de aandacht geconcentreerd te houden op de vraagstukken, die op het ogenblik centraal staan, spreek ik .i thans niet tot u over tal van andere onderwerpen, die nochtans in het komende zittingsjaar veel van uw werkkracht zullen vragen". Maar aan het eind van het liedje bleek de Troonrede toch weer geen krimp te hebben gegeven. Daarna ging het van kwaad tot erger. Zou het glaasje water al gereed staan in de Ridderzaal?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.