+ Meer informatie

Wiskunde lost lang niet alle problemen op

2 minuten leestijd

DELFT - Er zijn goede redenen om zich te verbazen over de geweldige resultaten van wetenschap en techniek, maar er bestaan veel problemen die we hoogstwaarschijnlijk nooit exact zullen oplossen, zegt de Delftse hoogleraar Roos. "We staan nog maar aan het prille begin van ons begrip van wat we in de natuur zien."

Prof. dr. ir. C. Roos sprak vanmiddag zijn inaugurele rede uit aan de Tech nische Universiteit Delft, waar hij hoogleraar wordt in de faculteit elektrotechniek, wiskunde en informatica. Precies vier jaar geleden inaugureerde hij al als hoogleraar aan de Universiteit Leiden, met als leeropdracht toepassingen van de wiskunde.

In zijn rede betoogde Roos dat, ook al blijven er onoplosbare problemen, de wiskunde niet alleen veel vreugde en verwondering geeft, maar bovendien erg nuttig is. Hij illustreerde dat aan de hand van de veelgebruikte routeplanners en navigatiesystemen, die proberen de kortste reisroute te berekenen. Zulke berekeningen zijn mogelijk dankzij efficiënte reeksen rekenvoorschriften, algoritmen. Een andere bekende toepassing is die van de internetzoekmachine Google, die aan de hand van soortgelijke berekeningen met miljarden getallen probeert een zo goed mogelijke volgorde te geven aan de duizenden gevonden resultaten. Ook spraakherkenningssoftware gebruikt deze technieken.

Roos gaf in zijn rede een overzicht van het gebruik van zulke optimaliseringstechnieken in de geschiedenis. Het oudste voorbeeld is dat van de Fenicische prinses Dido, die 3000 jaar geleden een stuk land kocht dat kon worden ingesloten door de huid van een stier. De huid van de stier, in smalle repen gesneden en aaneengeknoopt, bleek groot genoeg om er de stad Carthago mee te omringen.

Gehoor gevend aan de oproep van de Delftse oud-rector Blaauwendraad besteedde Roos ook aandacht aan de relatie tussen levensbeschouwing en wetenschapsbeoefening. Hij deed dat door in te gaan op het leven van de taalfilosoof en christen Ludwig Wittgenstein, die zich ook heeft verdiept in de filosofie van de wiskunde. Wittgenstein morrelde daarbij aan de onaantastbare waarheden die andere wiskundigen zien als de kracht van hun wetenschap. En zelfs als alle mogelijke wetenschappelijke vragen zijn beantwoord, zijn onze levensproblemen nog helemaal niet aangeroerd, zegt Wittgenstein. "Er blijft dan weliswaar geen vraag meer over, en juist dat is het antwoord."

Volgens Roos zullen we zelfs bij technische problemen tevreden moeten zijn met benaderende oplossingen, en dat is nog sterker het geval bij het doorgronden van natuurverschijnselen. "Onlangs vertelde een collega-hoogleraar, een vliegtuigbouwkundige, hoe hij met jaloerse blikken de bewegingen van een vlieg kon bekijken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.