+ Meer informatie

TER OVERWEGING

21 minuten leestijd

Bert Engel/riet, De missie van een genie. De spirituele wereld van orangist Willem Bilderdijk. Uitg. Buijten & Schipperheijn Motief Amsterdam 2010, 224 blz., € 21,50.

Dr. Engelfriet promoveerde ooit op het onderwerp ‘Bilderdijk en het Jodendom’. In deze monografie geeft hij een diepgravende studie van de dichter, denker, wetenschappelijke duizendpoot, vurig oranjeklant en cultuurcriticus-met-profetische-trekken Willem Bilderdijk. Zowel in zijn eigen tijd als daarna is Bilderdijk even hartstochtelijk bejubeld als verguisd. Alleen dat feit al wijst op een bijzondere persoonlijkheid. Wat Engelfriet stoort in wat critici in onze dagen over Bilderdijk schrijven, is hun morele vooringenomenheid. Zij begrijpen de aard van deze dichter niet en doen geen recht aan het oorspronkelijke in zijn werk. In een vijftal hoofdstukken toont de auteur aan, gesteund door veel bewijsmateriaal (vermeld in honderden noten), dat Bilderdijks visie diep verankerd was in een christelijk-geestelijke wereldbeschouwing, waarin zijn Messiasverwachting een heel eigen plaats heeft. Niet voor niets waren mannen als Da Costa en Groen van Prinsterer diep onder de indruk van Bilderdijks fenomenale geleerdheid en visie. Die visie uitte hij o.m. in een omvangrijk dichterlijk oeuvre waarin Engelfriet meer dan eens aspecten aanwijst die aantonen dat Bilderdijk zijn tijd ver vooruit was. Tamelijk eenzaam en vaak onbegrepen ging hij in zijn tijd met name de strijd aan met de gevolgen van de Franse Revolutie en de hoogmoed van het rationalistische denken.

Het boek is zeker geen lichte kost, maar biedt wel een schat aan nadere informatie over ‘zo’n onbegriepelijk mens’ als Bilderdijk was.

Jaarboek Protestantse Kerk in Nederland 2011-2012. Met CD-rom. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2011, 697 blz., € 20,-.

Het uitgeven van een Jaarboek in de PKN moet een enorme klus zijn, het aantal bladzijden en het aantal gegevens in aanmerking genomen. De registratie van predikanten en kerkelijk werkers is er in verwerkt; zij hebben hun dienst in gemeenten of in andere verbanden, die ook keurig inzichtelijk worden aangegeven. De namen van de 75 classes ontbreken niet. Terecht stellen voorzitter en scriba van de synode van de PKN namens het moderamen in het voorwoord dat achter al deze namen en gegevens ‘een verhaal schuil’ gaat. Namelijk het verhaal van gemeenten waar broeders en zusters met elkaar verbonden zijn in Gods naam. Sommigen daarbij geroepen tot speciale dienst. Dat is mooie en geestelijke taal! En men kan niet anders dan hopen en bidden dat er bij alle verscheidenheid in de PKN – waar men als CGK-er soms met verwondering en ongerustheid naar kijkt – echt geestelijke bruggen naar elkaar geslagen mogen worden. Dan moet er méér gebeuren dan kennisnemen van adres- en persoonsgegevens. Maar dat is er wél een instrument bij.

Vuyk, De blikken dominee. Een verboden liefdesaffaire die eindigde in moord. Uitg. Friese Pers Boekerij Leeuwarden 2011, 224 blz., € 18,50.

Nee, het is niet ons redactielid dat bovengenoemd boek schreef. Het is Simon Vuyk, geboren in 1960. Criminoloog en onderzoeksjournalist. Hij schreef een boek over een waar gebeurde geschiedenis in de 19e eeuw rond een Hervormde predikant, Johan Barger. Deze verkeek zich in zijn jonge jaren, in Amsterdam onder het gehoor van de bekende ds. J.J.L. ten Kate, op de aantrekkingskracht van de preekstoel, verkeek zich ook op de vrijheid van het ambt van predikant, waardoor heimelijke zonden heel lang verborgen konden blijven, en hij deed er zelf driftig aan mee om zijn eigen zonden zolang mogelijk verborgen te houden, nl. door notulen van besloten kerkenraadsvergaderingen te vervalsen, of stukken daarvan over te slaan (daar was hij trouwens niet de enige in…). Het loopt ten slotte uit op moord op zijn geheime liefje, en levenslange gevangenisstraf. Dit alles in een setting die wij vandaag duiden met de krachtige woorden: ‘misbruik van pastorale en andere kerkelijke gezagsrelaties’. Dat zegt genoeg.

Waarom dit boek besproken in AC? Omdat het verhaal indringend doet denken aan situaties die we ook vandaag nog tegenkomen rond pastorieën; laten we het ‘wijntje en trijntje’ noemen, het ‘geruisloos’ predikanten naar een andere gemeente laten verhuizen en met de hand over het hart strijken – tot het volgende ongeluk volgt… Nog steeds, ook in de 21e eeuw, gebeuren die ongelukken. Het boek houdt ons een nog altijd actuele geestelijke spiegel voor. Ook is het lezen ervan een aansporing om kerkelijke processen volstrekt objectief en eerlijk tegemoet te treden.

Ten slotte: het boek is meer dan een roman, gestoeld op echte geschiedenis. Het laat ook zien hoe in de 19e eeuw de binnenkerkelijke verhoudingen grondig veranderden (de Ned. Hervormde Kerk scheurde tot twee maal toe!), alsook de verhouding tussen kerk en staat/samenleving: opkomst van het socialisme, afschaffing van de doodstraf, opkomst van zorg voor mensen die in nood zijn buiten de kerkelijke kanalen om enz. Dat is echt knap gedaan van de auteur.

Ds. H. van Eeken, Numeri. Leven in de (stads)woestijn. Serie Luisteroefeningen. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2011, 96 blz., € 9,90.

Ds. Van Eeken is sinds 2003 chr. geref. predikant te Delft. In die stad, en dan ook nog eens (nog net niet) ingeklemd tussen Rotterdam en Den Haag, doe je genoeg indrukken op van het geestelijk ‘eenzaam, dor en droog’ zijn (blz. 7) om vanuit de Schrift praktisch-geestelijke lijnen te trekken. Dat heeft hij gedaan op basis van het boek Numeri, dat ons de woestijnreis van Israël, komend vanuit het slaafse Egypte en op weg naar het beloofde land, tekent. Verschiliende facetten komen aan de orde, en daar geeft de inhoud van Numeri ook alle aanleiding toe: een God die zijn volk bij de hand houdt, maar ook de geloofsaanvechting daarbij, de zonde die ons zo licht in de weg staat… enz. We hebben te maken met een genadige én een oordelende God. Daarbij komen we in alle hoofdstukken terecht bij Hem, in wie oordeel in genade verandert: Gods eigen Zoon. Een boekje, dat waard is om gelezen en besproken te worden.

Ds. H. Koruing, U komt de belofte toe en uw kinderen. De kinderdoop in bijbels licht. Uitg. Groen Heerenveen 2011, 96 blz., € 12,50.

Er is geen geestelijke sector in ons kerkelijk leven (en overigens ook in andere kerken) of men komt vroeg of laat in aanraking met indringende vragen over de Bijbelse kracht (of zwakte…?) van de kinderdoop. En de vragen daarover kunnen niet zelden behoorlijk diep gaan en tot grote verwarring leiden. In de gesprekken erover komt men er dan niet met het louter en alleen aanhalen van de gereformeerde belijdenis, het laat zich raden wat de reactie daarop zal zijn. Nee, de Schrift moet open! Dat nu heeft ds. Korving van Urk uitgebreid en diepgaand gedaan. En daarmee heeft hij ons een grote dienst bewezen. Stap voor stap wordt duidelijk hoe de doop in het NT samenhangt met de besnijdenis in het OT, hoe men sommige teksten kan ‘overvragen’, hoe de beloften van God gelovigen en hun huis betreffen… kortom, stof te over voor voortgaand gesprek. Natuurlijk kan men bij zoveel materiaal altijd wel iets vinden waar men een vraagtekentje bij zet; dat deed ik zelf bij de uitleg van de dooptekst van de Heiland in Matt. 3, op blz. 25v. De auteur trekt een terechte lijn naar Jes. 42, maar er loopt er toch ook één naar Psalm 2? En juist in de verbinding van het Koningschap met het Knechtschap ligt het geheim van de inhoud van Jezus’ doop. Maar dat is maar een detail.

Bericht van God. Over de Bijbel, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.

Ik belijd. Lees- en werkboek voor belijdeniscatechese. Catechisatieserie Follow Up! Uitg.

Buijten & Schipperheijn Amsterdam 2011, ieder 135 blz., ieder € 14,95.

Sinds enkele jaren is er een nieuwe catechisatiemethode ontwikkeld, voor jongelui van 12-19 jaar. Daar hebben medewerkers van de Geref. Hogeschool te Zwolle veel aan bijgedragen, maar ook zijn er bij dragen van leden van de CGK; zo kwam ik de naam van mevr. I. Plantinga-Kalter uit Zoetermeer tegen. De serie kenmerkt zich door een heel frisse uitstraling. Er is echt gerekend met de doelgroep, die vraagt om een aantrekkelijke vormgeving. Dat helpt een heel stuk. De eerste ervaringen op de werkvloer hebben geleid tot grondige aanpassing en herziening en daar zien we in bovengenoemde deeltjes het resultaat van.

In het eerst genoemde deeltje worden 22 hoofdstukjes aan de in de ondertitel genoemde zaken gewijd. Heel duidelijk komt daarin het ‘tegenover’ van de Schrift ter sprake. En ook bij het werk van de Heilige Geest willen de auteurs de bekende eenzijdigheden vermijden. Dat is erg te waarderen. Met regelmaat komt de Heidelbergse Catechismus ter sprake, zodat de jongeren ook daarmee vertrouwd raken.

Het belijdenisdeeltje is natuurlijk op ander niveau samengesteld, zowel qua tekst als qua illustraties. Maar ook daar is sprake van frisheid én gereformeerde betrouwbaarheid. Zonde en vergeving, gebod en gebed, individu en kerk, doop en avondmaal, het komt allemaal aan bod, in 22 hoofdstukken. Daarbij is er nog apart aandacht voor ‘gereformeerd zijn’. Wie zoekt naar nieuw materiaal, moet van deze serie zeker eens kennisnemen.

Barbara Shook Hazen, Noach en zijn ark. Vertaald door Nelleke Scherpbier. Uitg. Callenbach Utrecht 2011, 24 blz., € 19,50 (set van drie).

De ‘Gouden Boekjes’ zijn wereldwijd bekend en worden veel gebruikt om aan peuters de Bijbelse geschiedenissen te leren. Dat zal met dit deeltje ook wel weer goed lukken. Schitterende tekeningen in kleur en een eenvoudige weergave van het Bijbelverhaal over Noach. Soms is de auteur wel eens aan het fantaseren over bepaalde details, maar in het algemeen wordt de Bijbeltekst goed gevolgd. Waarom ze in sets van drie verkocht worden is mij niet duidelijk, maar in ieder geval kunt u er dan twee van weggeven. Hoeven de (klein) kinderen er ook niet om te vechten.

Dr.ir.J. van der Graaf (samenstelling), Gezegd, gepreekt, geschreven. Hervormd-gereformeerd gedachtegoed. Uitg. De Banier Apeldoorn 2011, 108 blz., € 12,90.

De oud-secretaris van de Geref. Bond heeft gezocht naar materiaal uit publicaties van hervormd-gereformeerde predikanten. Het was eerder een schrappen dan een zoeken, vooreerst wat betreft de predikanten, en vervolgens wat betreft de bijdragen die hij van hen zou kiezen. De sleutel bij de samenstelling van het boek ligt bij het geloofsmatige van de thema’s. En dan niet verbonden met kerk, ethiek, politiek en maatschappij. Strikt geestelijke en leerstellige onderwerpen. Hij koos voor vier theologen van vóór WOII: I. Kievit, prof. Severijn, prof. Visscher, dr. Woelderink. Ook komen alle hoogleraren uit eigen kring die bijdroegen aan de vorming van predikanten aan de beurt. En zo nog een aantal ‘stemhebbende’ broeders (waaronder natuurlijk ds. G. Boer en ds. L. Kievit). Van hen allen worden meditatieve bijdragen (telkens 2 blz.) geplaatst, en zo komen stemmen die allang zwegen, weer tot spreken!

Ds. J.R. Volk, De taal van mijn tuin. Uitg. De Banier Apeldoorn 2011, 76 blz., € 10,90.

Een dominee die ook tuinman is heeft mijn onvoorwaardelijke bewondering: ik ken mijn gebreken. Deze predikant-tuinman laat ons delen in de wisseling van de seizoenen (het boekje is aan de hand daarvan opgebouwd), haalt de bloemen en planten naar voren – een onopvallende bloem, een plant die verdwenen leek te zijn maar toch weer opduikt - en verbindt er Bijbelteksten aan. En dat letterlijk en geestelijk fleurige geheel wordt dan nog weer opgeluisterd door mooie illustraties van Mattie de Bruine. Het is een fraai boekje geworden, in een handzaam formaat.

Henrieke Remmink (red.), Dezelfde maar dan anders. Samen verder na de coming-out van je kind. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2011, 109 blz., € 14,90.

‘Mijn zoon kwam uit de schaduw en ik ging er ongemerkt in.’ Ziedaar een onthullende zin (blz. 38) en een veel voorkomende situatie in confessioneel-gereformeerde gezinnen, die de medewerkers aan dit boek willen voorkómen. Mevr. Remmink heeft als afstudeeropdracht een onderzoek gehouden onder 150 ouders van homoseksuele kinderen. Hun worsteling, waarin zij hun kind willen vasthouden én recht willen blijven doen aan de Bijbelse gegevens over homoseksualiteit is bijna tastbaar. Ook is tastbaar hoezeer harde one-liners in kerken en op Scholen grote schade opleveren. Wat komt het er toch op aan om zuiver in woordkeus te blijven, zo dacht ik meer dan eens. De auteurs staan voor een principiele opvatting van het Schriftgezag. Tegelijk zoeken zij een begaanbare weg voor ouders. Die is, kort samengevat: aanvaard je kind zonder daarmee per definitie te aanvaarden wat je altijd hebt principieel hebt afgewezen (zo o.a. prof. Den Hertog, blz. 55). Dat blijft een zoektocht, maar het is in wezen niet anders dan wat de Heiland in zijn ontmoetingen met mensen hier op aarde ten diepste al liet zien.

G.C. den Hertog (red.), Stil tot God. Opstellen rond een verwaarloosd theologisch thema. Apeldoornse studie nr. 57. Uitg. TU-Apeldoorn 2011, 125 blz., € 9.95 (abonnement € 15,95 per jaar, voor twee uitgaven jaarlijks).

Een verwaarloosd theologisch thema… de ondertitel spreekt boekdelen. Het was in de theologie dus stil rond het thema ‘stil tot God’. Op zich al iets om over na te denken: hoe kan het gebeuren, dat we wel veel in de wereld van de theologie spreken over de Here, maar dat in diezelfde wereld weinig blijkt van het stil zijn met Hem? Met de integratiecolleges aan de TUA en de bundeling van de daar geleverde bijdragen in dit boek is aan deze stilte in ieder geval een heilzaam einde gekomen. Wat mij betreft namelijk geen ‘rumoer’ over deze studie, maar tijd nemen om al het gebodene meditatief te overwegen en een plek in het geestelijk leven te geven. De bijdragen zijn van de hand van de hoogleraren Baars, Den Hertog, Hofman en Peels, van de docenten Huijgen en Mulder, en van mr. Oevermans, werkzaam aan de CHE.

P. Vermaat, 101 dingen die je moet weten als je ambtsdrager wordt. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2011, 81 blz., € 10,-.

Er verschijnen met regelmaat boeken waarin fundamentele bezinning wordt geboden op het werk van de ambtsdragers. Daarom is het helemaal niet zo verkeerd wanneer er eens van een andere kant tegen dit – soms zo zwaarbeladen - thema wordt aangekeken. En dat gebeurt in dit boekje van de Hervormde emerituspredikant uit Veenendaal. Van een andere kant… niet wat zijn theologische uitgangspunten betreft, maar wat de toonzetting betreft: er zijn 101 kortere en iets langere uitspraken, gedichten, min of meer meditatieve gedachten, column-achtige stukjes bij elkaar gezet die de bedoeling hebben om de beginnende (of al langer werkzaam zijnde) ambtsdrager een hart onder de riem te steken. Met een gereformeerde knipoog en met relativering. Cadeau doen! En dan een andere keer maar weer eens wat steviger kost. Misschien ook wel van de hand van ds. Vermaat?

Rob van Houweingen & Reinier Sonneueld, (red.), Ongemakkelijke teksten van Jezus. Uitg. Buiten & Schipperheijn Amsterdam 2011, 228 blz., € 15,90.

ledere ambtsdrager weet ervan, en predikanten al helemaal: die vragen van catechisanten en andere gemeenteleden over teksten uit de Bijbel die, zeker op het eerste gehoor, zo onbegrijpelijk lijken. Waarom zegt Jezus bijv. dat zijn volgelingen hun familieleden moeten ‘haten? En wat bedoelt de Heiland als Hij de leerlingen aanspoort geen sandalen op hun reis mee te nemen… wanneer in een ander Evangelie staat dat hun dat wel wordt toegestaan? Mag je niemand vader noemen, omdat christenen maar één Vader hebben, namelijk de hemelse? En wat betekent toch Velen geroepen, maar weinigen uitverkoren’? Vijf gereformeerde nieuwtestamentici hebben over 75 van deze vragen nagedacht en zij komen met dit boek, dat echt een kleinood mag heten! Het helpt om echte antwoorden te vinden, die Schriftuurlijk zijn onderbouwd en het bewaart voor giswerk.

P. Niemeijer, Wie heeft dit alles geschapen? Het geheim van de schepping.

Drs. W. Wierenga, De schorre laatste bazuin. De theologie achter de romanserie De Laatste bazuin.

M.H. Oosterhuis, Eerlijk duurt het langst. Bijbelstudies over echtheid in het Oude en Nieuw Testament. Uitg. woord en wereld Bedum 2011, 88/124/80 blz., € 11,50/10,75/10,75.

Drie deeltjes uit de bekende serie Woord en wereld, de nrs. 86, 88 en 89. In het eerste boek gaat ds. Niemeijer in op de vele geloofsvragen die bij de uitleg van Genesis 1 rijzen. Hij wil daarbij – en dat is zeer te prijzen – boven het niveau van het ‘weten hoe alles precies is gegaan’ uitkomen; het dient ons te gaan om de verwondering (zie de titel!) en de appellerende vraag: zouden wij de Schepper van zoiets indrukwekkends niet vertrouwen en eren? Dat is een insteek die dit boekje heel aantrekkelijk maakt: de wetenschappelijke vragen komen aan bod én het geheel komt op aanbiddend geloofsniveau.

In veel bibliotheken in stad en land komt men ze tegen: afleveringen uit de serie die in de ondertitel van het tweede boek genoemd wordt. En wat mij betreft kan niet vaak genoeg gezegd worden dat de theologische gedachten achter deze serie stoelen op een verkeerde exegese van de woorden van de Schrift. Als voorbeeld noem ik de zogenaamde opname van de gemeente voorafgaand aan de grote verdrukking. De uitleg van 1 Thess. 4 en van Openb. 20 – het is alles aanvechtbaar. De auteur windt er geen doekjes om dat er hier wat hem betreft sprake is van een ‘schor’ geluid. Van harte is te hopen dat dit inhoudelijk wordt opgepakt – de ervaring leert dat het lastig is om eenmaal postgevatte overtuigingen op dit gebied bijgebogen te krijgen. Wel is het zo dat er op dit gebied vragen overblijven: de uitleg van Rom. 11:25 en van Openb. 20:1-6 blijft iets weerbarstigs houden. Daarvan geeft de auteur geen blijk en dat had best gemogen.

In het derde boek vindt men een dwarsdoorsnede van het gebruik van het woordje ‘rein’ in de Bijbel. De auteur plaatst dit woord in de brede Bijbelse context en laat zodoende zien dat het woord een sleutelrol vervult in Gods opzet om zijn volk op te voeden in eerlijkheid en waarachtigheid. Dit heeft gevolgen o.a. voor het leven in de christelijke gemeente. Dat in dit alles de hardnekkige zonde van de mens enerzijds en de vergeving en vernieuwing van Gods kant anderzijds een notie van belang is, blijkt uit de keuze van de Bijbelgedeelten, ik noem als voorbeeld die van Psalm 51.

Sijmen Nentjes, Augustinus en jij. Leren van de belijdenissen. Uitg. De Banier Apeldoorn 2011,92 blz., €9,95.

In een heel aantrekkelijke vormgeving (het boekje is op jongeren gericht) gaat de auteur (ouderling in de Geref. Gemeente van Kampen) het leven van Augustinus langs. Verschillende thema’s uit diens leven worden ingekleurd (zondekennis, studeren in de grote stad, de kracht van het gepredikte Woord, gekozen tot het ambt, alleen door genade enz.). Maar het knappe van het boek is dat deze thema’s vervolgens aan het hart van de (jonge) lezers wordt gelegd. Dit alles in de hoop dat met hen hetzelfde zal gebeuren als eertijds met Augustinus: onrust in het hart die uiteindelijk rust vindt… in God. Zo wordt een persoon uit de 4e eeuw verbonden met een mens uit de 21e eeuw, en dat op een heel natuurlijke manier.

C.H. Spurgeon, Woorden van opwekking.

Jakobus Koelman, De natuur en gronden van het geloof. Uitg. De Banier Apeldoorn 2011, 120/140 blz., € 9,95/14,90.

Het eerste boekje is een herziene druk van het eerder verschenen boek onder de titel ‘Woorden van waarschuwing’. In alle ernst, maar ook in ruime nodiging en vurigheid wordt de lezer opgeroepen Gods Woord serieus te nemen, opdat wij niet verloren gaan, maar behouden worden – en dat kan en mag enkel en alleen in Christus. Met name besteedt de auteur aandacht aan de argumenten die mensen soms hanteren om hun bekering uit te stellen. Enkele thema’s: de enige zaligheid, de weg van de goddeloze, waarschuwingen voor zekere zondaars, het grote geneesmiddel, al zou er iemand uit de doden opstaan, het hinken op twee gedachten.

Ook het tweede aangekondigde boek is een herziene druk, herschreven door de hersteld hervormde predikant W. van Vlastuin. Er wordt duidelijk in gemaakt wat de oefeningen en daden van het geloof zijn. Koelman benadrukt sterk dat de zaligheid buiten de mens ligt. Het valt in drie delen uiteen: de natuur van het geloof, zestien gronden van het geloof en twintig waarschuwende aanwijzingen. Het leest aanzienlijk lastiger dan het eerste boek: het is allemaal heel vol en het is niet gemakkelijk om het geestelijk te verwerken. Maar goed, het is ook uit een andere tijd en een andere traditie.

H.F. Kohlbrugge, Het gebed van Jezus. Overdenkingen bij het Onze Vader.

Andrem Gray, Vreugde in God.

Thomas Chartes, Zijn genade is ons genoeg. Overdenkingen en brieven.

Met Spurgeon het jaar door. Uitg. De Groot Goudriaan 2011, 139/191/224/144 blz., € 14,90/19,90/22,50/9.90.

In het eerste boekje zijn in dagboekvorm drie preken van de bekende predikant uit Elberfeld opgenomen. Die preken handelen over het Onze Vader. In tegenstelling tot waar men voor vreest bij een dergelijke aanpak, is er geen sprake van verbrokkeling. De aanpak van Kohlbrugge was zó, dat de preken inderdaad bij wijze van dagboek te gebruiken zijn. Vervolgens kondigen we een nieuw boekje aan van de 17e eeuwse Schotse predikant Andrew Gray. Slechts ruim twee jaar mocht hij op aarde zijn bediening uitoefenen, maar daarin maakte hij diepe indruk: frisse, ernstige, vurige preken, die doortrokken waren van de liefde tot Christus. In dit boekje vindt men er 12 van.

Het derde boek is van de hand van de predikant bij wie Mary Jones een Bijbel wilde kopen nadat ze daarvoor jaren had gespaard en er mijlenver voor had gelopen – aldus een oud verhaal. Hij leefde van 1755-1814 en is voor het geestelijk-kerkelijk leven in Wales van grote betekenis geweest. Zijn geestelijke nalatenschap – waarvan hier de neerslag voor ons ligt, afgezien van weggelaten persoonlijke details – getuigen van het geestelijk onderwijs dat toen werd gegeven en dat gezegend werd. Het is wel lastig dat veel aangeroerde zaken direct teruggaan op gebeurtenissen in die tijd en in die Streek. Daardoorkomt de concretisering soms moeilijk tot zijn recht. Daar moet u dus mee rekenen bij lezing.

En dan het vierde boekje: een verzameling citaten van Spurgeon, voor elke dag van het jaar één, geplukt uit preken die hij gehouden heeft. Pareltjes, worden ze genoemd – en dat is terecht, zij het dat door deze losse teksten lang niet altijd het speciale ‘aroma’ van de auteur duidelijk wordt.

Henk Binnendijk, Onderkoning bij de grade Gods. Bijbelstudies over Jozef.

Idem, Hier en daar. ‘Je zult daar zijn wat God hier van je heeft kunnen maken’. Uitg. Voorhoeve Kampen 2011, 111/204 blz., € 12,50/14,90.

In het leven van Jozef zit veel waarvan men denkt: het lijkt op dat van de Heiland. Hij is daar, zo zeggen we dan, een ‘type’ van Christus. Zo heeft Henk Binnendijk Gen. 37-50 gelezen en onder woorden gebracht. In verschillende stijlen per hoofdstuk, dan weer verhalend, dan met een ‘interview’ als binnenkomer, altijd met vragen aan het eind van het hoofdstuk. Uit alles spreekt het diep ontzag van de auteur voor Hem, om Wie het ten diepste gaat: de HERE zelf Soms zou men de auteur even tot een pauze willen oproepen, bijv. in het laatste hoofdstuk waar de verschillende ‘soorten’ verkiezing wel erg rap bij elkaar worden genomen: verkoren als volk van God en verkoren als kind van God. Dat moet toch wel onderscheiden worden, willen de Schriften in dat opzicht echt spreken. In het tweede boek legt de auteur de vinger bij het feit dat ons leven hier en nu een voorbereiding dient te zijn op het leven daar en straks. Dit als tegenhanger voor de gedachte die meer en meer opdringt dat het met de dood allemaal afgelopen zal zijn. Daarbij gaat het er ten principale niet om wat wij van ons leven maken, maar wat God van ons maakt. Dat bewaart voor krampachtigheid. De opzet van het boek is zo dat men er langere tijd over kan doen om het te lezen: elke bladzijde biedt een afgeronde gedachte.

Aad Kamsteeg (tekst) en Tjerk S. de Vries (fotografie), Ooggetuige in Israël. Joden en Palestijnen in een omstreden land. Uitg. Buijten & Schipperheijn Amsterdam 2011, 160 blz., € 18,90.

Wie een boek schrijft onder bovenstaande titel, is min of meer verplicht ook met beeldmateriaal te werken. Wel, daar is in dit boek gehoor aan gegeven, en ook op een aansprekende manier. Overigens betreft het een onderwerp met heel veel voetangels en klemmen. De samenstellers van het boek dragen de Joodse staat een warm hart toe en hebben daarbij ook oog voor de rechtvaardige verlangens van de Palestijnen. Dat is een mooie zin en zij lijkt vanzelfsprekend… maar het is bekend dat zij ook meteen omstreden is, ook in de christelijke wereld. Niettemin: het is voor hen een eerlijke zaak, en ze proberen oprecht in de schoenen van hun gesprekspartners te staan en tekenen zo een eerlijk beeld van de verscheurde complexe samenleving. Met daarbij op de achtergrond de vraag of een samenleving die steeds meer verscheurd raakt en economisch en sociaal in een afgrond dreigt weg te zinken, misschien toch nog zover komt dat shaloom en salam nog eens in elkaar zullen overvloeien. En dat is en blijft een spannende vraag!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.