+ Meer informatie

Geeft een opera toegang tot de waarheid?

Dr. F. de Graaff en de geestelijke boodschap van Mozarts Zauberflöte

6 minuten leestijd

Er zijn in de Europese geschiedenis enkele genieën geweest die de geestelijke situatie van het Westen hebben gepeild. Een van hen was Mozart. In de opera "Zauberflöte" (de toverfluit), die Mozart in het jaar van zijn dood (1791) componeerde, heeft hij zijn geestelijke inzichten onthuld. Dit is het uitgangspunt van het nieuwste boek van de Hattemse cultuurfilosoof en emiritus predikant dr. F. de Graaff. In dit boek, getiteld "De opera "Zauberflöte" van Mozart", stelt dr. De Graaff Mozarts geestelijke boodschap vast aan de hand van een uitleg van de tekst van de opera.

De tekst is overigens niet van Mozart zélf, maar werd geschreven door een vriend van hem, Emanuel Schikaneder. Maar volgens de auteur komt de tekst van Schikaneder pas werkelijk tot leven door de muziek van Mozart. Door de muziek leert men de betekenis van het libretto (de tekst) verstaan. De ondertitel van het boek luidt dan ook: "Het libretto verklaard uit de geest der muziek".

Nietzsche

Deze ondertitel is een meer dan oppervlakkige verwijzing naar Nietzsche, die in 1872 het boek "Die geburt der Tragödie aus dem Geist der Musik" publiceerde. In dit boek bracht Nietzsche naar voren dat de Griekse tragedie en de Griekse cultuur in haar betekenis moet worden verstaan door de krachtige geest die uit haar muziek spreekt.

Dr. De Graaff (die al eens een boek over Nietzsche schreef en ook hem beschouwt als een van de genieën die de geestelijke situatie van het Westen hebben gepeild) past dit gegeven nu toe op de opera "Die Zauberflöte". De tekst van de opera, het libretto, moet worden ver

DR. F. DE GRAAFF ...terug achter de Schrift... staan door de geest die uit de muziek spreekt. De muziek van Mozart brengt pas de betekenis naar voren.

De tekst van "Die Zauberflöte" wordt doorgaans gezien als een vrijmetselaarstekst. Het is bekend dat Mozart, evenals Schikaneder, lid was van en vrijmetselaarsloge. In de opera komt een inwijdingsritueel voor, zoals de vrijmetselaars die kennen. Volgens dr. De Graaff is dit echter een camouflage. Het gaat in feite om iets anders. Voor de werkelijke verstaander is duidelijk dat "Die Zauberflöte" een inwijding in het mysterie van Jezus wil laten zien. Mozart geeft in deze opera de westerse mensheid een geestelijke wenk.

Johannes

De centrale figuur in "Die Zauberflöte" is de priester Sarastro, die de andere hoofdpersonen Tomino en Papageno aanwijzingen geeft in hun pogingen de dochter van de Nachtkoningin te bevrijden uit de macht van haar moeder. De mannen bedienen zich van een toverfluit, die hen helpt hun weg te vinden. Dit is in korte trekken het verhaal waar dr. De Graaff nu zijn interpretatie aan geeft. Volgens hem staan Papageno en Tamino voor de westerse mensheid die op zoek is naar Goddelijke waarheid. Ze worden daarbij geleid door het geluid van de toverfluit, die het geluid geeft van de Torah. Het is de Torah die hen de weg wijst. Ze komen uit bij Sarastro, de priester die hen inwijdt in het mysterie van Jezus.

Deze Sarastro is volgens dr. De Graaff niemand minder dan de discipel Johannes, van wie Jezus heeft gezegd dat hij tot het einde der dagen zou blijven (Johannes 20:21). Johannes is een ingewijde in de Goddelijke kennis. In zijn boek "Jezus de verborgene" heeft De Graaff betoogd dat Johannes dezelfde is als Lazarus, die Jezus uit de doden heeft opgewekt. Deze opwekking was een inwijding in het mysterie van Jezus. Johannes is een ingewijde, die op de aarde blijven zal om anderen in te wijden in het mysterie van Jezus. Johannes is een priester, die in "Die Zauberflöte" in de figuur van Sarastro wordt getekend.

Inwijding

Voor wie ook andere boeken van dr. De Graaff heeft gelezen, is duidelijk dat het woord "inwijding" niet uit de lucht komt vallen. De mens komt volgens De Graaff niet zonder bemiddeling tot de waarheid. Over die waarheid kan men niet rechtstreeks spreken of schrijven. Men moet ingewijd worden. Zelfs de Heilige Schrift geeft slechts een afglans van de waarheid.

Onder Heilige Schrift verstaat dr. De Graaff dan inde eerste plaats de Torah. De Torah geeft de weg aan om tot God te komen. De brieven van Paulus staan daar weer verder van af en camoufleren zelfs de Goddelijke waarheid. Door Paulus te volgen, heeft het Westen nietjezus leren kennen, maar „de Christus van de traditie der kerk".

De westerse cultuur is het spoor bijster. Het probleem van het Westen is dat ze het contact met God bijna helemaal kwijt is. Ook de kerk is het spoor bijster. Ze heeft de Schrift altijd verkeerd verstaan. Ze heeft door haar traditie een tekst over de bijbeltekst heen geschreven.

Traditie

Ook het protestantisme is versteend in tradities. Dr. De Graaff gelooft niet dat hierin enige vastheid is te vinden. Zelfs het beroep op de Heilige Geest is in deze situatie van betrekkelijke betekenis: „Hoe kan de Heilige Geest van andere geesten onderscheiden worden, ook van eigen persoonlijke geest?" (22)

Het antwoord dat De Graaff voor de volkomen verdoolde christenheid heeft, wijkt niet af van wat hij in "Het geheim van de wereldgeschiedenis" en "Anno Domini 1000 - Anno Domini 2000" uiteenzette: het Westen moetjezus leren zien als zoon van het joodse volk, ze moet af van de Paulinische interpretatie van Jezus, ze moet haar zelfgenoegzame tradities afleggen en de klank van de Torah gaan volgen, zoals deze wordt aangegeven in "Die Zauberflöte".

Maar bij dit antwoord zijn ernstige vragen te stellen, die vervolgens ook de analyse van dr. De Graaff weer raken. Voor hem gaat het in de westerse cultuurcrisis in de kern om het probleem van het verdoolde christendom, dat zich eeuwenlang heeft laten misleiden door verkeerde interpretaties van de Schrift. Maar waarom horen we zo weinig van het tot alle kwaad geneigde en tegen God opstandige mensenhart als wortel van alle kwaad, óók van alle cultuurkwaad?

Toegang

Men kan sympathie hebben voor het feit dat De Graaff oog heeft voor het Godloze van de moderne westerse cultuur. maar de weg die hij wijst om weer tot God te komen is dubieus. Het is niet: terug naar de Schrift (want "iedere ketter heeft zijn letter", aldus De Graaff), maar: terug achter de Schrift. Het gaat om de onuitsprekelijke Goddelijke kennis van de Eeuwige Torah en de inwijding in het mysterie van Jezus.

Een operatekst, verklaard uit de geest van Mozarts muziek, geeft toegang tot deze waarheid. Daarom heeft de ernstigste vraag die gesteld moet worden betrekking op dr. De Graaffs visie op In de opera "Die Zauberflöte" (de toverfluit), die Mozart in het jaar van zijn dood (1791) componeerde, heeft hij zijn geestelijke inzichten onthuld. de Heilige Schrift en het werk van de Heilige Geest. N.a.v. "De opera "Die Zauberflöte" van Mozart; Het libretto verklaard uit de geest der muziek", door dr. F. de Graaff; uitg. Kok, Kampen, 1990; prijs 59,50 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.