+ Meer informatie

Uur protest tegen Schriftkritiek tegelijk uur van zelfbeproeving

Prof. Kamphuis vanmorgen in Putten:

6 minuten leestijd

PUTTEN — Serieus wetenschappelijk omgaan met de heilige Schrift in het bestuderen van inleidingsvragen, exegese en in hermeneutiek behoeven niet onontkoombaar te leiden tot een kritische houding ten aanzien van de Bijbel. Aldus drs. A. G. Knevel vanmorgen bij de opening van het EO-congres over „Schrift en Schriftkritiek" in „De Aker" te Putten, waarvan hij voorzitter is.

De meer dan driehonderd deelnemers aan het congres zijn theologen, predikanten, professoren en studenten, o.a. prof. dr. H. Berkhof, mevr. dr.. E. Flesseman-Van Leer, dr. H. B. Weijland, één van de samenstellers van „God met ons" en prof. dr. C. Graafland.

Knevel zei in zijn openingstoespraak: ,,Wij hebben vandaag een boodschap. Wij willen echter niet in een eigen vesting ons eigen bijbel-historisch onderzoek doen. Wij trachten een eigen weg te gaan in onder andere de exegese en de hermeneutiek, kortweg in het omgaan met de Heilige Schrift."

Het uur van het protest tegen Schriftkritiek is voor ieder die de Schrift liefheeft en eerbiedigt als het levende Woord van God tegelijk het uur van de zelfbeproeving. Dit zei prof. J. Kamphuis hoogleraar aan de Theologische Hogeschool van de Geref. Kerken Vrijgem. vanmorgen.

Behalve prof. Kamphuis met zijn lezing die als titel droeg „Theologische en filosofische vooronderstellingen en uitgangspunten van de moderne Schriftkritiek", voerden drs. M. J. Paul te Zoetermeer en drs. J. Hoek te Veenendaal het woord.

De kerk heeft, aldus prof. Kamphuis, in overeenstemming met de oude kerk, de Bijbel als canon, als regel, als norm van het geloof ontvangen. En dat deed ze nadat ze eerst twee dingen had beleden.

In de eerste plaats beleed ze dat Gods Woord door mensen is gesproken, die daartoe gedreven werden door de Heilige Geest. In de tweede plaats dat God „door een bijzondere zorg, die Hij voor ons en onze zaligheid draagt" Zijn knechten, profeten en apostelen heeft geboden om Zijn geopenbaarde Woord op schrift te stellen.

Onjuist
Het is onjuist, aldus de Kamper hoogleraar, wanneer het rapport over de aard van het Schriftgezag, dat onlangs verscheen onder de titel „God met ons" met een beroep op artikel 3 van de Geloofsbelijdenis schrijft: „Volgens de klassieke gereformeerde, opvatting zou de menselijke bijbelschrijver dus eigenlijk niets meer dan een passief werktuig geweest zijn van de Geest; een stift in de hand van God". Dat staat, aldus prof. Kamphuis, niet in dat artikel van de Geloofsbelijdenis te lezen.

Guido de Brès, de opsteller van die Geloofsbelijdenis, wist werkelijk te goed wat Lukas schrijft over het „alles van meetaan nauwkeurig hebben nagegaan", dan dat hij voor deze dwaasheid hun leven metterdaad over gehad zou hebben.

In artikel zeven van dé Geloofsbelijdenis komt, zo vervolgde Kamphuis, het gezag tot uitdrukking want „het is niet geoorloofd anders te leren, dan ons geleerd is in de Heilige Schriften: ja, al ware het ook een engel uit de hemel", gelijk de apostel Paulus zegt.

Canon
De Schriftkritiek negeert of ontkent dit gezag. Zij meent daartoe gerechtigd en geroepen te zijn vanwege de ons gevraagde eerlijkheid, vooral in wetenschappelijk opzicht. De Bijbel moet aan gezag inleveren, willen wij niet aan geloofwaardigheid inboeten. De canon is in het geding.

Prof. Kamphuis ging in op de weergave van de term „geïnspireerd" in het rapport die volgens de hoogleraar afwijkt van wat Schriftgelovigen doorgaans onder die term verstaan.

Verwonderlijk is het dan ook niet dat de historiciteit (het echt gebeurd zijn) van de geschiedenis van de zondeval voor onwaarschijnlijk wordt verklaard en buitenspel gezet door de samenstellers van „God met ons".

Aandacht vroeg Kamphuis voor het spreken in het Gereformeerde Rapport over het Schriftgezag over de verhouding van de mens die een nieuwe verhouding tot het „goddelijke" moet vinden. Dit is een wel zeer neutrale benadering want daar valt de God van de Bijbel ook onder. De inzet van het rapport is gekozen in de ervaring van de mens met het „goddelijke". Kamphuis toonde aan dat dat de wereld was waarvan Pascal in het geloof afscheid nam om te spreken vanuit de openbaring van de naam van de levende God.

Vrije wil
Als wij eenmaal hebben ingezien, aldus Kamphuis, dat de oude dwaling van de „vrije wil" waarin God en mens concurrenten zijn en de mens zelfstandig tegenover God staat, zich in de moderne Schriftkritiek uitwerkt, dat moeten wij die afwijzen. Waar het zich ook aandient moeten wij dit terugwijzen.

Het uur van het protest tegen de Schriftkritiek is voor ons ook het uur van zelfbeproeving. Willen wij, zo hield prof. Kamphuis de aanwezigen voor, over heel de linie radicaal horen en gehoorzaam zijn?

Drs. M. J. Paul hield een lezing die als titel droeg „Methoden en conclusies van de moderne Schriftkritiek". Hij gaf een korte schets van de gangbare exegetische methoden, met een beknopte aanduiding van de voor- en nadelen. Mijn bedoeling is, aldus drs. Paul, om enig inzicht te verschaffen in de vraag, welke methoden tegenwoordig gebruikt worden.

Wat is nu wel wetenschappelijk houdbaar en wat niet, aldus drs. Paul. In Nederland luisteren we graag naar onze Duitse buren. Wat daar wordt geschreven gaat bij ons gauw door voor „de wetenschap" op exegetisch gebied. Over het algemeen is men daar kritisch ingesteld. Drs. Paul somde een vijftal organisaties, vijf tijdschriften en een tiental buitenlandse uitgeverijen op die uitgaan van de historische betrouwbaarheid van de Schrift.

Instelling
Bij de Bijbeluitleg is onze geestelijke instelling van belang. Nemen we maar direkt aan dat de Bijbel vol fouten zit of gaan we zoeken naar een oplossing, daarbij bedenkend dat wij niet altijd alles kunnen verklaren.

Verontrustend is het daarom dat in het rapport „God met ons" zo weinig rekening wordt gehouden met de vroeger gegeven oplossingen ,voor de problemen die gesignaleerd worden.

Studie en bezinning zijn noodzaak maar niet gemakkelijk, zo besloot drs. Paul zijn lezing. Maar er is uitzicht, er is perspectief!

Drs. J. Hoek te Veenendaal hield een lezing getiteld: „Resultaten en consequenties van de moderne Schriflkritiek". Hij zei onder meer dat het waar was dat in de ne-reformatorische orthodoxie soms te zeer met teksten is geschermd zonder dat deze vanuit hun context werden verstaan.

Maar in de moderne dogmatische methode dreigt van de weeromstuit een ander maar niet minder gevaar. De selectie van de Schriftgegevens leidt dan tot ongeoorloofde wegcijfering van het volle bijbelse getuigenis. Door verschillende exegeten, zo ging drs. Hoek verder, is betoogd, dat Berkhofs christologie daar een voorbeeld van is. Dit leidt tot misklanken in de prediking en het pastoraat.

Heilige Geest
Denkend vanuit de volstrekte gezaghebbende openbaring van God, moeten we onophoudelijk zoeken naar de bedoeling en belangrijkheid van het gebod om het zo op een positieve wijze te plaatsen in en te vertalen door de Geest van God. De geest heeft ons in Christus vrijgemaakt tot de gebondenheid aan de wil des Vaders, die ons leert onderscheiden waar het op aankomt, aldus de Veenendaalse predikant.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.