+ Meer informatie

SGP-kringloopspecialist Arie de Ruiter:

"Veel SGP-ers zieden: Wat maak je je toch druk om een klein beetje vuil?"

9 minuten leestijd

Een SGP'er die uit overtuiging een kringloopwinkel begint. Het klinkt bijna banaal. In Sliedrecht zijn ze er al aan gewend. Het idealistische initiatief van brood- en banketbakker Arie de Ruiter is inmiddels ondergebracht in de algemene Stichting Kringloopcentrum Sliedrecht. Na jaren van hoon groeit de erkenning.

Hoe minder naar Dordt, hoe beter het wordt." Onder dat motto bond de Sliedrechtse brood- en banketbakker Arie de Ruiter de strijd aan tegen het ongelimiteerd lozen van afval. Toen ieder nog leefde in de waan dat de witte pluim uit de schoorsteen van de Dordtse vuilverbrandingsoven van vreemde smetten vrij was, zag het scherpe oog van Arie de dioxine al over zijn huis trekken. Hij uitte zijn zorgen onder meer in de Sliedrechtse SGP-kiesvereniging. „Maar je weet hoe dat gaat. We zijn net als stugge kettingrokers, die pas stoppen met roken als op de röntgenfoto's longkanker wordt geconstateerd. Voor ons was de aanleiding om concreet wat te gaan doen het feit dat de Gevudo in Dordrecht ook op zondag vuil ging verbranden, in verband met het groeiende aanbod. Toen hebben we gezegd: prima dat daartegen geprotesteerd wordt, maar ons vuil wordt ook op zondag verwerkt. Je bent er niet met alleen maar protesteren."

Gezagsgetrouw
Met een bevriende techneut op milieugebied hakte Arie de knoop door. Ze verenigden zich in de Sliedrechtse Werkgroep van SGP'ers voor Natuur en Milieu. In een brief richtte het tweetal zich tot alle kiesverenigingen in het gebied dat voor z' n afvalverwerking afhankelijk is van de Gevudo. Ze bekritiseerden in het epistel het feit dat de Dordrechtse vuilverbranding een vast bedrag per inwoner rekent. Dit betekent dat gemeenten die de aanvoer van afval verminderen daarvoor geen vergoeding krijgen. De reacties waren zeer ontmoedigend. „De goegemeente is zo gezagsgetrouw, dat werd niks. Een werkgroep van SGP'ers! Daar werd al een beetje raar tegenaan gekeken. Je weet hoe dat gaat. Gunst nog an toe, d' r zit toch een SGP-wethouder in het Gevudo-bestuur. Wat moeten dan die jongens met een werkgroepie beginnen. Denkt dien bakker het soms beter te weten dan onze wethouder?"

Verplichtingen
De noodlijdende werkgroep dacht er al over zichzelf op te heffen, toen in het voorjaar van '88 een huisje aan de Rivierdijk vrij kwam. Het bracht Arie op het idee een kringloopwinkel te beginnen. De gemeente was bereid bij te dragen in de kosten, mits aan een vracht van verplichtingen werd voldaan, het sociaal cultureel werk van Sliedrecht erbij betrokken werd, een ambtenaar van sociale zaken supervisie hield... ,, Ik heb tegen m' n maat gezegd: niet doen. Dat wordt niks. Waren we met de gemeente in zee gegaan, dan hadden we nu waarschijnlijk een dik rapport op tafel gehad met mogelijkheden, nog meer onmogelijkheden en een advies voor nadere studie. Over een maand zou er opnieuw vergaderd worden. Ik heb gezegd: van dat langdurige gedoe hou ik niet. Dat huisie staat nou leeg, binnen een paar dagen hoor je of we beginnen. In die dagen heb ik wonder boven wonder drie mensen bereid gevonden om de boel wat op te knappen en in de winkel te gaan staan: een neef van me die voor analist studeerde, een vutter en een ex-veehouder. Dat zijn de mensen die het spul hebben opgebouwd. Voor mij was dat onmogelijk. Ik werk zo'n zeventig uur per week en daarnaast schrijf ik nog wel eens een verhaaltje voor een niet onvermaard landelijk dagblad. Dan heb je niet zo veel tijd meer over.

Dioxine-uitstoot
Besloten werd de winkel op woensdagmiddag, donderdagavond en zaterdagmorgen open te stellen. De officiële opening werd verricht door de burgemeester. In een gulle bui gaf de gemeente Arie toestemming wekelijks een kringloopverhaal te schrijven voor de gemeentelijke pagina van het Sliedrechts Kompas. De reacties waren divers. Een minderheid had waardering voor de nevenactiviteiten van de bakker. De meerderheid reageerde sceptisch. ,,Ze zagen je amper voor vol aan. Wie gaat zich nou bezighouden met van die ouwe rommel? Ook binnen de SGP was dat de meest voorkomende reactie. Wat maak je je toch druk om een klein beetje vuil? Er zijn toch veel ergere dingen? Abortus, euthanasie, zondagsontheiliging. .. Maar mensen die zo praten doen meestal helemaal niks he. Die maken zich nergens druk om.'' De stemming sloeg om toen de pers alarmerende berichten ging verspreiden over de dioxine-uitstoot van vuilverbrandingsinstallaties, vergiftigde koemelk, zelfs moedermelk die sporen van dioxine vertoonde. Van een idealist die met een korrel zout moest worden genomen, veranderde Arie voor veel plaatsgenoten in een ziener, die in een tijd dat ieder nog stekeblind was voor de milieuproblemen al de noodklok had geluid.

Geen concurrent
De werkers in de kringloopwinkel bespeurden niet alleen een toename van sympathie, maar ook van spullen. Februari '89 verhuisden ze de voorraad naar een ruimer pand, dat voor een jaar kon worden gehuurd. Het was nu mogelijk ook groter meubilair te verkopen. Tegelijk werd besloten de winkel de hele week open te stellen. Het aantal medewerkers liet dat ruimschoots toe. Onder de mannen hebben de vutters de overhand. Zij houden zich naast de verkoop bezig met de sloop van onverkoopbare materialen. Een oud-baggeraar met twee rechterhanden verricht kleine reparaties. Vier vrouwelijke medewerksters zijn belast met bediening van klanten, etalering en huishoudelijk werk. De kringloopwinkel wil geen concurrent worden van de plaatselijke middenstand. Evenmin van de Sliedrechtse tweedehandswinkei. ,,Wie geld wil zien moet niet bij ons wezen", zegtArie. ,,We gaan ook niet repareren in opdracht."

Boeren en burgers
Op 14 september keerde de kringloopwinkel terug naar de Rivierdijk, waar voor een billijk bedrag een dijkhuisje kon worden gehuurd. SGP-fractievoorzitterin de Tweede Kamer, ir. B.J. van der Vlies, toonde zijn betrokkenheid bij de afvalproblematiek door het pand officieel te openen. Hij deed dit door het hijsen van een houten bord met daarop het vignet van de kringloopwinkel: drie pijlen die tezamen een kring vormen met daarbinnen de leus "Hoe minder naar Dordt, hoe beter het wordt". Ook de plaatselijke politiek ging de kringloopwinkel serieus nemen. Het CDA gebruikte het vignet zelfs in een reclamefolder voor de verkiezingscampagne. Voor Arie was dat reden om de gemeente een verlanglijst te overhandigen. Opnieuw zonder resultaat. ,,Ik kreeg te horen dat een werkgroepie van Arie de Ruiter geen steun kon krijgen. Toen hebben we de Stichting Kringloopcentrum Sliedrecht opgericht. De binding met de SGP is daardoor verdwenen. Inde praktijk is er niets veranderd. Er werkt maar een enkel mens die niet tot de gereformeerde gezindte behoort en zondags is de luxaflex nog steeds naar beneden." Financieel heeft de oprichting van de stichting niets opgeleverd.,,De meeste gemeenteraadsleden zijn ons sympathiek gezind'', weetArie, ,,maar het zijn de ambtenaren die hier regeren en als die niet mee willen helpen beginnen de boeren en burgers in de gemeenteraad niks. Ze vinden het niet leuk dat ik het zo zeg, maar het is gewoon de werkelijkheid."

Hoefijzers
Door de sterk gestegen omzet is de behoefte aan financiële steun inmiddels verdwenen. In de eerste week na de opening van het nieuwe pand verkocht de kringloopwinkel voor meer dan 1200 gulden. Wegens ruimtegebrek wordt alweer uitgezien naar een ander onderkomen. Het hele huisje staat mudvol. De bovenverdieping bergt voornamelijk slaapkamermeubilair. Een kamertje met uitzicht op de dijk is ingericht als babyshop. Wie niet te veel eisen aan het uiteriijk stelt kan in de kringloopwinkel voor zo' n honderd gulden al het benodigde goed voor een boreling uitzoeken. Het vertrekje ernaast is door de reparateur in beslag genomen. De winkelruimte op de begane grond is afgeladen met handel die ook op rommelmarkten wordt aangeboden. Meubilair, lampen, speelgoed, spellen, potten en pullen, glaswerk en prullaria, een emmer met hoefijzers a 25 cent, Ip's, boeken en ander ongeregeld goed.

Vuilnisman
In de kelder staan huishoudelijke apparaten als koelkasten en wasmachines. Een paar treden lager ligt de'' sloperij'', waar onverkoopbaar materiaal wordt ontleed voor hergebruik. Buiten staat naast afgeschreven wasmachines een van inhoud beroofde AEG Turnamat vol conservenblikken, die na verwijdering van boven- en onderkant zijn platgetrapt. Een idee van Arie, dat hij via een kringloopverhaal onder de bevolking heeft verspreid. Indien gewenst halen de mannelijke medewerkers van de kringloopwinkel grote stukken aan huis op. , ,Het risico is wel datje als vuilnisman wordt gebruikt. Het komt meer dan eens voor dat ze gebeld worden door iemand die drie hoog woont en iets voor de kringloopwinkel heeft. Dat blijkt dan gewoon grof vuil te zijn. Maar ja, dat hoort er bij. Er wordt ook wel spul voor de deur gedumpt waarmee wij niks kunnen. Omdat mensen het kwijt moeten. Of om ons te turken."

Onaangepast koopgedrag
De laatste opmerking heeft een dubbele bodem. Aan de toonbank hangt een vel papier met daarop in het Turks de mededeling dat op geprijsde artikelen niet mag worden afgedongen. ,, We hebben aan de Kerkbuurt nogal wat te stellen gehad met het onaangepaste koopgedrag van buitenlandse werknemers. De manier van zaken doen van die mensen joeg vooral het vrouwelijke personeel de stuipen op het lijf. Een kwartie op de toonbank leggen en dan met iets moois weglopen. Of met een grote mond een prijs bedingen, terwijl een ander met een mes loopt te spelen. We hebben daar met de politie over gesproken en die heeft beloofd bij narigheid direct te komen. Toen we hier begonnen waren we bang dat het een echte Turkenwinkel zou worden, maar dat is gelukkig erg meegevallen. We hebben door de ervaring geleerd. Geef je één keer toe, dan heb je de volgende dag een heel leger van die mannen over de vloer. Houjejepootstijf, dan druipen ze vanzelf af."

Korte metten
,,Aan mij hebben ze een slechte. Ik ging een keer zaterdagsavonds de boel sluiten. Staat er een Turks vrouwtje voor de deur. Mag ik nog even kijken? Nou, vooruit dan, kom maar binnen. D'r man erbij, nog een paar kinderen erbij, het was een heel gezelschap. Een dochter ging op kamers en daar moesten ze van alles en nog wat voor hebben. Toen ze klaar waren ging ik aan het optellen: 37 gulden. Dat was vader niet naar de zin. Die zegt: oh, veel geld. Jij geven dit gratis, dat gratis. Ik heb me bóós gemaakt op die vent. Kijk, je geeft het spul bijna voor niks weg en dan moet er voor die lui toch nog wat af. Dan zijn ze bij mij aan het foute adres. Ik heb gelijk korte metten gemaakt. Terug met die rommel en d'ruit met z'n allen."

Abdullam
De medewerkers van de stichting verlenen hun diensten pro deo. In overleg wordt de winst die de kringloopwinkel maakt besteed aan goede doelen. Zo kreeg de stichting Woord en Daad zesduizend gulden voor een project voor volwassenen-educatie en herbebossing op Haïti. "Bartimeüs" en "Adullam" kregen elk tweeduizend gulden. Als het aan Arie ligt komt in elke Nederlandse gemeente een door vrijwilligers gerunde kringloopwinkel. Waarbij SGP'ers het voortouw dienen te nemen. ,,Dat moet makkelijk kunnen. Je moet eens kijken hoe veel vutters ook bij ons als onnutte dienstknechten langs de dijk lopen. Ze eten, ze drinken, ze zijn vrolijk en zien eruit als goudhaantjes. Dat is toch geen leven als je gezond bent. Dan is er wel wat beters te doen. Voor Woord en Daad, voor Abdullam, of weet ik wat voor goed doel."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.