+ Meer informatie

‘Ik representeer het gewone leven’

Krijgsmachtpredikant Ko Sent:

5 minuten leestijd

Hij was tien jaar dominee in het dorp Kraggenburg in de Noordoostpolder toen het tijd werd voor wat anders. Voor mijn gezin wilde ik wel wat meer anonimiteit, vertelt Ko Sent. Maar meer anonimiteit betekent ook dominee worden in een stad, en ik realiseerde me dat ik graag dorpsdominee wilde blijven. Mensen, ook buiten de gemeente, trekken je makkelijk aan je jasje dat ze wel eens een gesprek met je willen. In de stad zou ik dat missen. Hij werd geestelijk verzorger bij de Koninklijke Landmacht.

In augustus 2000 verruilde Ko Sent (52) zijn toga voor een militair uniform en stapte in de wereld van ‘ruwe bolsters, blanke pit’. Hij werkt bij een infanteriebataljon. De mannen zijn vechtsoldaten, zij lopen in het leger vooraan. ‘Maar hoe stoerder iemand is, hoe minder behoefte hij heeft om stoer te doen’, vindt Sent. ‘Laatst liet een jonge soldaat een foto zien van de pup die hij en zijn vriendin gekocht hadden. Hij liet daarmee zijn zachte kant zien. Vervolgens reageerde hij heel alert en adequaat op een bepaalde situatie die daarom vroeg, om daarna weer vol liefde naar de foto te staren. Deze mannen kunnen snel schakelen.’

Intensieve ervaring
Op de kazerne in Ermelo zit Sent samen met collega’s op kantoor. Als er een oefening is, gaat hij vaak mee. ‘Die situatie is een beetje vergelijkbaar met uitzending.’ En uitgezonden werd hij, twee keer. In 2004 zat hij ruim vier maanden in Irak, in 2008/2009 in Uruzgan, Afghanistan. ‘Zo’n uitzending hoort er natuurlijk bij, deze geldt voor de militairen ook. Vooral de eerste keer was spannend. Kan ik dit? Hoe ga ik reageren in situaties die angstig zijn? Hoe zal het thuis gaan? Er zijn best veel onzekerheden. De tweede keer was al anders. Wel net zo intensief trouwens. Je staat in zo’n situatie zo dicht bij andere mensen. Natuurlijk waren er ook eenzame momenten. Er waren meer geestelijk verzorgers mee, maar we zaten allemaal op een andere locatie. Militair gezien heb je geen nut. Bij een aanvalsdreiging op ons kamp kreeg iedereen een verdedigende taak, behalve ik. Dat voelde machteloos, maar stelde me wel in staat om met alle jongens een gesprek te hebben terwijl ze met hun taak bezig waren. En daardoor werd mijn aanwezigheid wel zinvol. Het was twee keer een heel intensieve ervaring die ik niet had willen missen.’

Dorpsdominee
De druk voor zijn gezin vindt hij de grootste nadeel van het werk. Bij oefeningen is hij regelmatig van huis. ‘Verder is de krijgsmacht echt mijn wereld geworden. Al die jaren vormen je, ik weet niet of ik nog zin zou hebben in de vergadercultuur binnen de kerk.
Ik ben ook dorpsdominee gebleven. Eigenlijk ben ik een soort “mascotte” van de eenheid. Geen geluksbrenger, maar een man met een aparte positie. Een baken van het gewone leven waar mensen zich aan vast kunnen houden. Zo ervaren mensen dat. Ik ben de presentie van het gewone leven in een ongewone setting. Onlangs was ik mee op een oefening met mijn bataljon. Er zat een zondag bij. Ik had van tevoren gevraagd of ik een bezinningsmoment mocht leiden. Ik dacht in eerste instantie aan een kerkdienst, maar omdat ik veel meer tijd ter beschikking kreeg, bedacht ik een andere invulling. Een aantal jongens ging daar niet mee akkoord, zij wilden een echte kerkdienst. Die heb ik toen ook gehouden.’

Janet van Dijk
communicatieadviseur Protestantse Kerk


Honderd jaar
Dit jaar bestaat de geestelijke verzorging bij de krijgsmacht honderd jaar. Bij het begin van de eerste wereldoorlog, bij de Nederlandse mobilisatie, werden de eerste geestelijk verzorgers aangesteld bij Defensie. Koningin Wilhelmina benoemde op 28 augustus 1914 vier aalmoezeniers en acht veldpredikers bij het leger. Op 28 augustus 2014 wordt in de Westerkerk in Amsterdam een oecumenische viering gehouden.


Kerk en krijgsmacht
De Protestantse Kerk heeft 33 predikanten ter beschikking gesteld van de geestelijke verzorging in de krijgsmacht, ook wel krijgsmachtpredikanten genoemd. Zij maken deel uit van de Dienst Protestantse Geestelijke Verzorging (PGV) van Defensie. Vanuit de Protestantse Kerk onderhoudt de werkgroep Kerk en Krijgsmacht de contacten. Henk Stokking is secretaris van de werkgroep. Als oud-officier bij de Landmacht kent hij deze wereld van binnenuit. Hij was al lokaal actief in de kerk en vanuit de Landmacht vertegenwoordiger in Kerk en Krijgsmacht. Toen hij op zijn 58ste stopte met werken, wilde hij graag wat blijven doen. De werkgroep onderhoudt contacten met de krijgsmachtpastores en met de beleidsorganen van de kerk. Verder is zij betrokken bij de bezinning op vredesvraagstukken.

Stokking: ‘Krijgsmachtpredikanten gaan vaak mee het veld in, mee met een oefening, mee op vredesmissies, mee als een schip uitvaart, mee bij uitzendingen zoals nu naar Mali. Maar ze varen bijvoorbeeld ook mee op schepen naar Somalië, tegen piraterij. De krijgsmachtpredikant is meestal aan een eenheid verbonden. Hij is aanspreekpunt, hij is er voor advies, hij is er bij problemen. Het gaat erom dat de pastores dicht bij de mensen staan, present zijn, benaderbaar zijn voor een gesprek, voor begeleiding, gevraagd en ongevraagd.’ Stokking en zijn collega’s in de commissie onderhouden contacten met de krijgsmachtpredikanten. Naast de jaarlijkse contactdag wordt zes keer per jaar op locatie in het land vergaderd om in contact te komen met de predikanten in die regio.

De Werkgroep Kerk en Krijgsmacht is lid van CIO-M, de commissie Contact in Overheidszaken – Militair. Deze commissie bespreekt en behandelt namens de aangesloten protestantse kerken onderwerpen die te maken hebben met de geestelijke verzorging in de krijgsmacht en is daarin gesprekspartner met het ministerie van Defensie.

Defensie had in 2013 140 functies voor geestelijk verzorgers: 50 rooms-katholieke, 48 protestantse, 36 humanistische, 2 Joodse, 2 hindoeïstische en 2 islamitische. Als gevolg van bezuinigingen bij Defensie en daardoor de afname van het aantal militairen, zal het aantal geestelijk verzorgers waarschijnlijk ook afnemen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.