+ Meer informatie

Minderjarige weglopers

3 minuten leestijd

Het Amsterdamse gerechtshof heeft gisteren het jongeren Advies Centrum en de jongeren Opvang en Zelfhulp Organisatie in de hoofdstad veroordeeld wegens het verbergen van een 15-jarige jongen die uit een tehuis was weggelopen. De boete was maar beperkt (250 gulden) maar het proces werd vooral gevoerd om duidelijk te maken waar de grenzen liggen.

In de jaren zeventig zijn er felle discussies geweest over de vraag of 'alternatieve' hulpverleningsorganisaties minderjarigen mochten verbergen. De meerderjarigheidsgrens lag toen nog op 21 jaar. Terwijl vroeger strikt de regel werd aangehouden dat minderjarigen onder het gezag stonden van hun ouders (voor zover die niet uit de ouderlijke macht ontzet waren), werd het geleidelijk aan zo dat noch politie noch justitie ingreep, wanneer minderjarigen van huis wegliepen en zich vervoegden bij alternatieve hulpverleningsorganisaties. Vereist was alleen dat die hulpverlening zorgvuldig plaatsvond. Die beleidslijn werd ook door de rechterlijke macht goedgekeurd.

Op die manier werd het ouderlijk gezag in dergelijke crisissituaties op grove wijze ondermijnd, in het algemeen tot schade van de desbetreffende jongeren zelf. Ook minderjarigen die zich onttrokken hadden aan het toezicht van de kinderbescherming en zich tot alternatieve hulpverleners wendden, werd die vrijheid gegeven. Met de recente uitspraak van het Amsterdamse gerechtshof wordt de mogelijkheid voor jeugdinstellingen om jongeren aan het ouderlijk gezag of dat van de kinderbescherming te onttrekken, wel niet opgeheven, maar toch wel nader afgegrensd. Zij moeten zich in zo'n situatie serieus met de betrokken jongere bezighouden en hem niet aan z'n lot overlaten.

Overigens is zeker de laatste jaren wel duidelijk geworden dat er binnen de gezinnen ook veel loos is. Jaarlijks worden ongeveer 20.000 kinderen op last van de kinderrechter uit huis geplaatst. Dat gebeurt niet zonder reden. Gevallen van incest, verwaarlozing en volstrekte onhandelbaarheid doen zich vaker voor dan gedacht wordt.

Ook de vele echtscheidingen en buitenhuwelijkse relaties hebben hun weerslag op de jongeren die in zo'n situatie opgroeien. Geen wonder ook dat het aantal zwerfjongeren toeneemt en deskundigen een verdere groei van het aantal jeugdige daklozen verwachten.

Dat is een ernstige ontwikkeling. Wie in zijn jeugd en zeker in zijn vroege kinderjaren veel tekortgekomen is, ondervindt daarvan vaak blijvend de gevolgen. Veel ouders die hun kinderen mishandelen of verwaarlozen hebben zelf eveneens een problematische jeugd gehad.

Dat mag ons er niet toe brengen om het gezin als fundamenteel leefverband af te schrijven of onder scherpe kritiek te plaatsen. In de meeste gezinnen worden kinderen niet verwaarloosd of mishandeld, maar krijgen zij een tamelijk normale opvoeding, zij het dat van een specifiek christelijke opvoeding helaas weinig sprake meer is.

De recente ontwikkelingen maken juist duidelijk welk een grote problemen er gaan ontstaan wanneer het gezinsverband uit elkaar valt of wezenlijk faalt. Opvang in kindertehuizen is dan slechts een surrogaatoplossing. Pleeggezinnen zijn er niet alleen te weinig, maar schieten —zoals recent bleek— ook wel eens fundamenteel te kort.

In onze moderne maatschappij is het proces van volwassen worden over het algemeen moeilijker en gecompliceerder dan voorheen het geval was. Jongeren worden tegenwoordig door hun ouders en door de overheid minder beschermd tegen verkeerde invloeden. Ze hebben veel meer vrijheid. Veel meer ook dan ze aankunnen. Ontsporingen blijven dan niet uit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.