Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

SPEUREN NAAR EEN CHRISTELIJKE SOVA-METHODE

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

SPEUREN NAAR EEN CHRISTELIJKE SOVA-METHODE

11 minuten leestijd

‘…en heb je naaste lief als jezelf.’ Ook al kennen christelijke scholen dit liefdesgebod van buiten, toch zijn ze niet altijd oorden van vrede en aangename rust. Ook hier hebben kinderen les nodig in sociale vaardigheden (sova). Maar is daarvoor wel een goede, christelijke methode op de markt?

Mijn zoektocht naar een christelijke sova-methode begint wanneer de reformatorische school van onze kinderen de Rots en water-training aanbiedt. Het blijkt een verlegenheidskeuze omdat er geen goede christelijke methode voor zo’n training bestaat, licht directeur Arjan Harskamp toe. ‘Er zijn wel reformatorische rekenmethodes waaruit bijvoorbeeld het logo van de Olympische Spelen wordt geweerd, maar er is geen christelijke sova-methode en -training. Dat is heel jammer. De Bijbel biedt ons een schat aan wijsheid voor de omgang met onze naaste.’

Gebrokenheid

Natuurlijk vertrouw ik erop dat het personeel de lessen zo kan geven, dat die niet in strijd zijn met de schoolidentiteit. Toch ben ik nieuwsgierig of het aanbod écht zo klein is. Even speuren op internet levert verschillende opties op. Een nieuwe lesmethode heet: Jij bent uniek! Zoals de titel al aangeeft, besteedt die methode veel aandacht aan de eigen persoonlijkheid van het kind en de unieke plek die het inneemt binnen Gods schepping. Over gebrokenheid en zonde staat echter niets in de uitgangspunten van de methode – terwijl juist daarom sova nodig is.

De elf jaar oude reformatorische training Sova4kids blijkt alleen nog verkrijgbaar via printing on demand. Auteur Gerrie Ham weet dat een enkele school hem nog gebruikt voor training in kleine groepjes.

Bij Driestar educatief hoor ik dat er lang geleden is gewerkt aan de methode Beter omgaan met jezelf en de ander, charmant afgekort tot Bomjeda. Die is wel uitgegeven, alleen heeft de werkgroep die daarmee bezig was, zich toegespitst op seksuele vorming.

Grabbelton

De School met de Bijbel in Nieuw-Beijerland kent Bomjeda wel, maar is daar juist van afgestapt. Directeur Johan Matze: ‘We gebruikten Bomjeda als een grabbelton, want hij mist een leerlijn. We maken nu gebruik van de weerbaarheidstraining van Ernst van Grol. Hij zet in op de “gouden weken” aan het begin en in het midden van het schooljaar.’

Sjaco de Nooijer van de Dr. C. Steenblokschool in Goes vertelt dat zijn school wel de parallelversie van Kinderen en… hun sociale talenten heeft, maar die enkel gebruikt als handboek. Kwintessens, de uitgever van deze methode, biedt de parallelversie niet meer aan. ‘Leerkrachten maken zelf hun lessen’, aldus De Nooijer. ‘Bij dit vak werkt het niet om slaafs een methode te volgen.’ Hij realiseert zich dat er zo veel afhangt van de leerkracht. ‘Dat ondervangen we door echt werk te maken van ons sociale veiligheidsbeleid. In onze schoolregels staat bovenaan: “Eert God en houdt Zijn gebod.” Ook ons sociale veiligheidsbeleid staat in dat kader.’

De leerkrachten van de Steenblokschool maken voor de groepsvorming dankbaar gebruik van de boeken van Ernst van Grol. De Nooijer plaatst daar wel een kanttekening bij: ‘Van Grol biedt eigenlijk alleen werkvormen. De verdiepingsslag moet je zelf maken als leerkracht.’

Ondergrond

Een blik in Van Grols theorie- en praktijkboek Ruimte voor jezelf en ruimte voor de ander leert dat zijn aanpak vooral is gericht op groepsvorming. Zijn theorieboek geeft inzicht in en handvatten voor groepsprocessen. Van een leerlijn is geen sprake, leerkrachten kiezen voor activiteiten die op dat moment het beste passen bij hun groep.

De christelijke identiteit van de auteur blijkt uit één Engels citaat in de inleiding waarin de naam van Jezus wordt genoemd; meer christelijke ondergrond heeft het handboek niet. Het is functioneel dat reformatorische scholen Van Grols training inzetten, maar het is geen christelijke sova-methode.

Verkeerde been

Een derde directeur die ik spreek, Johan van Dijk van de Rehobothschool in Capelle aan den IJssel, roemt de effecten van de Kanjertraining. De kracht daarvan is volgens Van Dijk dat die schoolbreed wordt aangeboden, zodat alle leerkrachten hetzelfde beleid voeren. De school heeft bedenkingen bij de grondslag, maar gebruikt – met aanpassingen – toch de Kanjertraining. ‘Gerard Weide, de grondlegger van deze methode, heeft een christelijk-humanistische achtergrond en een positief mensbeeld. De Bijbel vertelt ons: het verkeerde gedrag van een kind ontstaat niet doordat het met het verkeerde been uit bed is gestapt; de bron is niet goed. Als school dragen we de verantwoordelijkheid om de inhoud van de lessen steeds te toetsen en aan te passen aan Gods Woord.’

Koninkrijk

Omdat in mijn mailwisseling met Driestar educatief ook de naam van De Wegwijzer in Berkenwoude is gevallen, bel ik met directeur Thea van den Berg-Molenaar. ‘Twintig jaar terug heb ik als leerkracht, samen met anderen, onder leiding van orthopedagoog Bram de Muynck, gewerkt aan Bomjeda’, vertelt ze. ‘Er zou opnieuw een christelijke methode voor de sova-lessen moeten komen. Dat is een heel proces, maar het is essentieel om kinderen als burgers voor het Koninkrijk der hemelen toe te rusten, ook op het gebied van liefde tot jezelf en de naaste.’ Tegelijk geeft Van den Berg aan dat christelijke scholen er nog niet zijn wanneer ze beschikken over een sova-methode met een christelijke identiteit. ‘De gezindheid van het hart van leerkrachten en ouders is heel belangrijk.’ Ze wijst in dat verband op Psalm 119: ‘Daarin staat een mooie tekst: “Ik heb Uw rede in mijn hart verborgen, opdat ik tegen U niet zondigen zou".'


NIEUWE HEMEL EN AARDE

Christelijke scholen kunnen niet achterover leunen wanneer er een sova-methode is ontwikkeld die past bij hun identiteit. Toch zouden ze er wel mee geholpen zijn. Een methode waarin naast weerbaarheid ook vergevingsgezindheid een deugd is. Een methode waarin niet het kind centraal staat, maar de relatie tussen God, de naaste en het kind. Een methode met kwaliteit, met een goede leerlijn en praktische oefeningen. Een methode die begint bij een goede schepping, die vertelt van gebrokenheid, maar die ook perspectief biedt op vernieuwing en op – uiteindelijk – een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, waar jongens en meisjes spelen op de straten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 november 2020

De Reformatorische School | 48 Pagina's

SPEUREN NAAR EEN CHRISTELIJKE SOVA-METHODE

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 november 2020

De Reformatorische School | 48 Pagina's

PDF Bekijken