Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

1. De leiding van God in het leven van Mozes

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

1. De leiding van God in het leven van Mozes

17 minuten leestijd

Afkomst 'En een man van het huis van Levi ging en nam een dochter van Levi. En de vrouw werd zwanger en baarde een zoon'. Zo begint in Exodus 2 de geschiedenis van Mozes. Zijn beide ouders zijn nakomelingen van Levi. Ze behoren tot het zaad van Abraham.

Uit de eerste bijbelboeken blijkt (Ex. 6:19 en Num. 26:59) dat Jochebed familie van Amram was. Zij is een in Egypte geboren dochter van Levi.

Mozes is geboren in een tijd van toenemende verdrukking van het volk Israël in Egypte. Het is geruime tijd nadat de zonen van Jakob zich in Egypte gevestigd hebben. |ozef en zijn broers leven niet meer en de koning die op dat moment regeert heeft jozef niet gekend.

De Egyptenaren proberen op allerlei manieren de groei van het volk Israël tegen te gaan. Eén van de maatregelen die de koning van Egypte neemt, is het in de Nijl laten werpen van de pasgeboren jongetjes. Op die manier denkt hij de kracht en groei van het volk te kunnen breken. Bij de uitvoering van zijn plannen betrekt hij de vroedvrouwen van het volk Israël. Zij weigeren echter mee te werken met de koning van Egypte. Een weigering die de Heere gezegend heeft (Ex. 1:20).

In Ex. 2:2 lijkt het alsof Mozes het eerste kind is van Amram en Jochebed. In vers 4 wordt echter zijn (enkele jaren oudere) zus Mirjam genoemd en in Ex. 4:14 wordt ook de naam van zijn ongeveer drie jaar oudere (Ex. 7:7) broer Aaron genoemd, in de geschiedenis van het volk Israël is het echter Mozes die door de Heere gebruikt wordt om het volk uit Egypte te leiden naar het beloofde land. Daarom geeft Exodus vooral aandacht aan (de geboorte van) Mozes en is het minder van belang om de precieze gezinsomstandigheden te kennen.

Jochebed weet door het geloof haar zoon drie maanden verborgen te houden. Zij en haar man vreesden door het geloof het gebod van de koning niet (Hebr. 11:23). In de Bijbel staat dat zij zagen dat hun zoontje 'schoon' was, daarom verborgen ze hem. De kanttekeningen schrijven hierbij dat Mozes schoon was voor God. De ouders hebben in dit kind iets gezien van de gians van Gods Majesteit en hebben het daarom drie maanden verborgen gehouden. Na drie maanden kunnen de ouders

Na drie maanden kunnen de ouders de aanwezigheid van hun kindje niet langer verbergen. De gebeurtenissen die daarop volgen rond de dochter van Farao die Mozes vindt, behoren tot de bekende geschiedenissen uit de Bijbel.

Juist uit deze geschiedenissen blijkt de leiding van de Heere. Amram en Jochebed handelen door het geloof en geven Mozes volledig over aan de Heere. Het is de besturing van God dat de dochter van Farao hem vindt en 'met barmhartigheid bewogen wordt over hetzelve' (Ex. 2:6). Zij trotseert de plannen van haarvader met het Hebreeuwse volk en adopteert Mozes.

Tegen de achtergrond van de absolute macht die Farao heeft en het gezag van zijn wil is het uitzonderlijk dat een Hebreeuws jongetje in die tijd aan het hof geadopteerd wordt.

Gods leiding is ook daarin te zien dat Mozes zijn eerste levensjaren, belangrijke jaren voor de ontwikkeling van een kind, doorbrengt bij zijn gelovige ouders temidden van het Hebreeuwse volk. Na deze jaren wordt Mozes naar Farao's dochter gebracht 'en het werd haar ten zoon; en zij noemde zijn naam Mozes' (Ex. 2:10). Het is dus Farao's dochter geweest die Mozes zijn naam gegeven heeft. De naam Mozes betekent zoveel als 'uit het water getogen'.

Mozes' keuze

Mozes krijgt een goede opleiding aan het hof van Farao. Als de aangenomen zoon van de dochter van Farao krijgt hij aan het hof onderwijs in onder meer lezen en schrijven van het Egyptische schrift (de hiëroglyfen), in sterrenkunde en wiskunde (denk aan de piramidebouw). Mozes werd onderwezen in alle wijsheid der Egyptenaars, en was machtig in woorden en werken (Hand. 7:22). Deze kennis zal hem in de latere contacten met het hof van Farao (Ex. 5 en verder) en bij het leiden van het volk Israël zeker van pas gekomen zijn.

Iemand werd in de tijd van de Bijbel 'groot' genoemd als hij de leeftijd van veertig jaar bereikte. Toen Mozes groot, dus toen hij veertig jaar geworden was, machtig in woorden en daden, ging hij uit tot zijn broederen en bezag hun lasten, staat er in Ex. 2:11. Mozes wilde naar zijn broederen omzien. Het gebruik van het woord 'broederen' laat duidelijk de gevoelens tot zijn verwanten zien, er spreekt meer verbondenheid vanuit dan van 'volk'. Mozes voelt zich na veertig jaren onderwijs en overvloed aan het hof nog steeds een Hebreeër. De Heere heeft liefde tot God en het volk van God in het hart van Mozes gelegd.

Hier blijkt hoe belangrijk de periode van opvoeding en onderwijs bij zijn ouders geweest is: God heeft in deze jaren de liefde tot God en Zijn volk geschonken en inhoud gegeven. Na veertig jaar is Mozes nog steeds een Hebreeër gebleven, ondanks zijn Egyptische vorming.

Daarom heeft het Mozes dan ook hevig aangegrepen om te zien hoe het volk Israël zich moest afbeulen. Zijn verbondenheid met het volk bleek ook toen twee Israëlieten met elkaar twistten: 'En de volgende dag werd hij van hen gezien, daar zij vochten, en hij drong hen tot vrede, zeggende:

Mannen, gij zijt broeders; waarom doet gij elkander ongelijk?' (Hand. 7:26). Hij probeert te bemiddelen tussen deze twee Hebreeërs. Kort daarvoor heeft hij zelfs een Egyptenaar gedood die één van de mannen van het Hebreeuwse volk mishandelde.

Mozes in Midian

Als Mozes zijn volksgenoten vermaant om niet te twisten nemen ze hem dat niet in dank af. Ze wijzen hem erop dat hij een Egyptenaar gedood heeft.

Het blijkt dat deze daad als een lopend vuurtje door het volk is gegaan en zelfs bekend is bij de Egyptenaars. Mozes vlucht en hij vertrekt naar Midian, het huidige grondgebied van Saoedi- Arabië ten Noordoosten van de Schelfzee en ten zuiden van jordanië.

In Midian zit Mozes bij een waterput.

Daar komen de zeven dochters van de priester in Midian, Jethro of Rehuël, om water te putten voor de kudde van hun vader jethro. Tegelijkertijd komen er herders uit de omgeving die de dochters van jethro aan de kant schuiven om voor te dringen. Blijkbaar gebeurde dit heel vaak, want als ze weer snel thuis zijn doordat Mozes hen verloste van de herders, is Jethro verbaasd over hun spoedige thuiskomst.

Zijn dochters vertellen hem dat een Egyptenaar hen verlost heeft uit de hand van de herders en Jethro laat Mozes roepen. Waarschijnlijk ging Mozes na zijn snelle vlucht gekleed in de kleding die hij droeg aan het Egyptische hof. Hij werd daardoor als een Egyptenaar beschouwd. Mozes blijft bij jethro en trouwt met Zippóra, een dochter van Jethro. Mozes heeft hiermee een woonplaats ontvangen voor de jaren tot aan het moment dat God hem roept. Hij draagt in Midian zorg voor de kudde van zijn schoonvader.

Veertig jaar heeft Mozes rondgezworven met zijn kudde. In die periode, 'als de koning van Egypte gestorven was' ging het volk Israël zwaar gebukt onder de slavendienst. 'Hun gekrijt over hun dienst kwam op tot God. En God hoorde hun gekerm en God gedacht aan Zijn verbond met Abraham, Izak en met jakob' (Ex. 2:23 - 24). De bijbelschrijver gaat in enkele verzen als vanzelf over van het leven van Mozes naar de zorg van God voor het volk Israël. Hier wordt duidelijk dat God de persoon van Mozes gebruikt om het verbond en de beloften die Hij gesloten heeft met Abraham, Izak en jakob en hun nageslacht in de tijd uit te werken. Het bijbelboek Exodus is daarmee niet in de eerste plaats een verhaal over Mozes. Het betreft de geschiedenis van Gods handelen met Zijn volk. Uit deze geschiedenis blijkt dat de Heere het leven van Mozes leidt en door Mozes het volk Israël.


Van Jethro is niet veel bekend. Na de geschiedenis bij de waterput en het huwelijk van Mozes met de dochter van Jethro wordt hij nog enkele malen genoemd in de Bijbel.

In Ex. 4:18 vraagt Mozes hem toestemming om terug te keren tot zijn broeders in Egypte. In Ex. 18 adviseert hij Mozes bij het aanstellen van oversten over het volk. Op deze plaatsen in de Bijbel staat dat hij priester van Midian is. De kanttekeningen omschrijven deze titel als prins of overste. Een andere betekenis dus dan de titel priester zoals die verder in de Bijbel gebruikt wordt. Het is onduidelijk of Jethro ook een godsdienstige functie vervulde en of hij voordat Mozes bij hem in Midian kwam ook wist van de ware God. Maar de Midianieten waren wel afstammelingen van Abraham en de dienst aan God kan een plaats gehad hebben bij (een gedeelte van) de Midianieten. Uit Ex. 4:18 - 26 blijkt bijvoorbeeld dat Zippora op de hoogte was van de instelling en de waarde van de besnijdenis.

In Ex. 18:9-12 staat beschreven dat Jethro verheugd was over alles wat de Heere omwille van het volk Israël aan Farao en de Egyptenaren gedaan heeft. Hij belijdt 'dat de HEERE groter is dan alle goden (vs.11)' en brengt de Heere offers.

In Numeri 10:29 - 32 wordt de schoonvader van Mozes nog een keer genoemd, maar de uitleg is niet eenduidig. In deze tekst wordt gesproken over 'Hobab, de zoon van Rehuël, de Midianiet, de schoonvader van Mozes'. De kanttekenaren en sommige anderen menen dat Hobab Jethro zelf is. Matthew Henry en andere verklaarders geven echter aan dat Hobab een zwager is van Mozes.

Dit artikel werd u aangeboden door: Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 november 1998

Mivo +16 | 20 Pagina's

1. De leiding van God in het leven van Mozes

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 november 1998

Mivo +16 | 20 Pagina's

PDF Bekijken