+ Meer informatie

Profiel

3 minuten leestijd

Prof. dr. W. van Vlastuin, hoogleraar theologie en spiritualiteit van het gereformeerd protestantisme aan de Vrije Universiteit te van Amsterdam en rector van het Hersteld Hervormd Seminarie heeft ons een dienst bewezen met het schrijven van dit boek.

Het valt uiteen in twee delen: een historisch deel en een systematisch deel. In het tweede deel worden dwarsverbindingen aangebracht tussen inzichten die in het eerste deel zijn beschreven. In het historisch deel komen enkele stemmen uit de oude kerk tot en met de vijfde eeuw naar voren, te weten Ignatius, Cyprianus, Cyrillus, Augustinus en Vincentius. Vervolgens bespreekt hij theologen in de gereformeerde traditie, van Calvijn tot Berkouwer.

Voor de kerkvaders was de kerk het lichaam van Christus. Dit verstond men niet als metafoor (met als gevaar dat het dan ook niet echt serieus wordt genomen) maar als een levende werkelijkheid (89). Vandaar dat het ondenkbaar is dat er buiten dit Lichaam leven mogelijk zou zijn. Er bestaat een onlosmakelijk verband tussen Christus, de Geest, de waarheid, het ambt, de doop, de eucharistie en de vergeving der zonden. Dit zijn geen op zichzelf staande categorieën, maar verschillende kanten van dezelfde zaak (92). Boeiend zijn de inzichten van Cyrillus (ca. 315-386), die de katholiciteit van de kerk beschrijft als met name een kwalitatieve eigenschap die de kwantitatieve aspecten overkoepelt: het omvat de hele wereld, de hele leer, elke categorie mensen, vergeving van alle zonden en het omvat alle deugden. Deze primair kwalitatieve benadering wordt door Van Vlastuin vastgehouden en uitgewerkt in het tweede deel van zijn boek. Het hoort bij de essentie van de katholiciteit om de kerk vanuit Christus te denken (223).

Heeft men in de Rooms-katholieke traditie de katholiciteit vooral verbonden met de zichtbaarheid van de kerk, Calvijn heeft ons geleerd dat het in de katholiciteit vooral gaat om de geestelijke gemeenschap met Christus als het verheerlijkte Hoofd van de kerk. Daarbij komt het onderscheid tussen zichtbare en onzichtbare kerk naar voren, die overigens als binnenkant en buitenkant van dezelfde zaak onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn (115).

In het slot van het boek komen spannende vragen aan de orde zoals de verhouding tussen katholiciteit en nationale organisatie van de kerk, en die naar kerk en denominatie.

Er is nog heel veel meer te zeggen over dit boek en te citeren uit dit boek, dat naar mijn mening een brede aandacht verdient. Het doet namelijk een dringend appel op ons allen om ‘tot ons laten doordringen hoever we bij Jezus vandaan zijn als we zo ontzaglijk verscheurd zijn. Vervolgens moeten we wenen, omdat de Heilige Geest weent. Daarna is er belijdenis van schuld nodig over onze gebrokenheid. Die gaat samen met de erkenning van onze machteloosheid in het herstellen daarvan. Als we deze gebrokenheid als een oordeel van God beleven, zullen we niet denken dat we met knip-en plakwerk de gebrokenheid kunnen helen. Belijdenis van schuld gaat altijd gepaard met bekering. Bekering betekent in dit verband niet dat we de breuken op een simpele wijze helen, maar dat we eenheid en waarheid in Christus zoeken en ons bekeren tot een katholieke gezindheid.’ (251-252).

n.a.v. W. van Vlastuin, Katholiek Vandaag. Uitgeverij Labarum Academic, Apeldoorn 2017, 340 pagina’s, € 17,95. ISBN 9789402902594.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.