+ Meer informatie

Zwolle knapt oude binnenstad op

Gemeentebestuur investeeit miljoenen in aantrekkelijkheid Hanzestad

5 minuten leestijd

ZWOLLE - Zwolle. Stil ligt het water van de stadsgracht om het eiland vol eeuwenoude monumenten. Wat doe je met een binnenstad die vorm kreeg in een tijd dat van verkeersknelpunten nog lang geen sprake was en die nu helemaal niet geschikt is voor een grote stroom auto's? Het oude centrum moet autoluw worden en op den duur zelfs autovrij.

Zwolle is al bejaard. Rond 1040 waren er op de plaats waar nu Overijssels hoofdstad zich probeert waar te maken al twee buurtschappen te vinden: Middelwijk en Assendorp. Een kleine twee eeuwen later moest er een omheining gemaakt worden. Dat was een duur grapje en daarom werd slechts een van de twee plaatsjes omheind. De keus viel op Middelwijk. Toen de houten palen in de grond gezet waren, werd de naam veranderd in Zwolle, genoemd naar de Marke Suolle.

De stad groeide en bloeide. In 1265 waren er al vier jaarmarkten en in 1309 kwam er een vijfde bij. Zwolle werd Hanzestad, bezat een Latijnse school onder leiding van Joan Cele en werd uiteindelijk provinciehoofdstad.

In de zeventiende eeuw werd de vesting Zwolle aangelegd, die deel uitmaakte van een linie die liep van Nieuweschans via Boertange en Coevorden over de Ommerschans en het fort Kijk in de Vecht naar de IJssellinie. Vooral in het zuidelijke deel van de stad is de oorspronkelijke vormgeving van Zwolle nog goed zichtbaar. Grote Aa, kleine Aa en Zwarte Water/Thorbeckestraat bepalen de structuur van de stad. De militaire functie van Zwolle ging teloor in 1790. Nauwelijks een halve eeuw later werden de wallen geslecht.

Groeistad

Zwolle bleef groeien. De oude buurtschap Assendorp bloeide op na 1870, toen de centrale werkplaats van de spoorwegen naar Zwolle kwam. Rond 1975 was de voormalige Hanzestad druk doende haar monumenten in oude luister te herstellen. Ondertussen werkte Zwolle behalve aan haar eeuwenoude verleden ook aan het heden. In de jaren zestig werd de industrie ontwikkeld en tussen 1975 en 1990 probeerde de stad het predikaat „groeistad" waar te maken. Nu wonen en werken er bijna 100.000 Zwollenaren. Met enige moeite wist de Overijsselse hoofdstad vorig jaar de status van stedelijk knooppunt in de wacht te slepen.

In 1966 kwam het bestemmingsplan "Stadskern binnen de stadsgrachten" tot stand. De Wilhelminasingel werd in dit plan 'verblijd' met een verkeersfunctie. Om de verkeersstroom verder in goede banen te leiden, werd in 1970 de Kamperpoortenbrug gebouwd, in 1978 het parkeerdek Noordereiland en in 1980 het parkeerdek Emmawijk. Nieuwe woonwijken kwamen er ten zuiden van de stad. Uitbreiding van het aantal winkels is volgens het gemeentebestuur momenteel broodnodig. Er zijn er nu ongeveer 800, waarvan zo'n 380 in de binnenstad.

Binnenstad

In 1987 ging het Zwolse stadsbestuur werken aan een structuurplan voor het centrum van de stad. „En dat centrum is grot^ dan alleen de kleine binnenstad", stelt een gemeentewoordvoerder. Terwijl het plan nog uitgebroed werd, werd reeds gestart met projecten rond het Gasthuisplein, de Blauwvingerveste, het AGM-project aan de Zamenhofsingel, het Maagjesbolwerk, het Blekerswegje en de Brink.

In mei 1989 werden de hoofdlijnen van het toekomstige beleid door de gemeenteraad uitgestippeld. Het structuurplan is nu gereedgekomen en gepresenteerd door wethouder mr. Ph. J. van Beeck Calkoen van ruimtelijke ordening. De gemeenteraad moet er komend najaar nog een oordeel over vellen.

In het aantrekkelijk maken van de stad willen B en W de komende drie jaar 32 miljoen gulden investeren. Vier van die 32 miljoenen worden gestoken in een museum voor hedendaagse kunst en twee en een half miljoen in een parkeergarage in de binnenstad en een golfbaan.

De Zwolse binnenstad moet gedeeltelijk autoluw worden en op den duur zelfs autovrij. Parkeren moet voortaan maar buiten het eiland. Op de Turfmarkt kan een parkeerdek gebouwd worden. „Pleinen worden weer ontmoetingsplaatsen met tal van mogelijkheden op cultureel en recreatief gebied. Het Grote Kerkplein krijgt met zijn terrassen tegen het decor van de Grote Kerk bourgondische allure". De Luttekestraat moet omgebouwd worden tot promenade. Ook het Gasthuisplein ondergaat een metamorfose.

Het openbaar vervoer stormt de binnenstad voortaan alleen via de Wilhelminasingel/Kerkstraat en de Buitenkant/Jufferenwal/Eekwal binnen. Binnenkort start een proef waarbij een kleine pendelbus de oorspronkelijke busroutes dwars door de binnenstad vervangt.

Behalve het oplappen van de bin-. nenstad is er nog meer dat het imago , van Zwolle als stedelijk knooppunt, moet opkrikken: Stadshagen wordt een woonwijk tussen het Zwarte Water en de provinciale weg naar Hasselt. Er worden ruim 5000 huizen;^ neergepoot. Tussen het station en de, IJsselallee komt het Hanzeland, boordevol kantoren, huizen en onderwijs-" instellingen. Ook hier een 'vleugje' verleden: de zeventiende-eeuwse S , schans van het Engelse Werk zal wor- ; den gereconstrueerd.

Grootmoedige Kublai

Het stadsbestuur staat voor de klus de binnenstad leefbaar en bereikbaar te houden zonder het historische karakter ervan aan te tasten. B en W verliezen de historie niet uit het oog en citeren in het structuurplan een diepzinnig gedachtenspinsel van Italo Calvino: „Het heeft geen zin, grootmoedige Kublai, te trachten je de stad Zaïre met de hoge bastions te beschrijven. Ik zou je kunnen zeggen uit hoeveel treden de trapvormige straten bestaan, wat de kromming is van de bogen der zuilengangen, met welk soort zinken platen de daken bedekt zijn; maar ik weet al dat ik je dan eigenlijk niets zou zeggen. Niet hieruit bestaat de stad, maar uit het verband tussen de afmetingen van haar ruimte en de gebeurtenissen uit haarverieden...".

ii

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.