+ Meer informatie

Experimenten met snelle treinen in veel landen

Spoorwegen verslinden miljoenen als kilometers

5 minuten leestijd

Er worden in het westen grote inspanningen gedaan om de spoorwegen te redden van verval en nieuwe kansen te geven aan het reizen per trein. Het belangrijkste probleem is zoals in zoveel andere sectoren: waar moet het geld vandaan komen? Moeten de spoorwegen, zelfs wanneer ze zoals bijna overal, overheidsdiensten zijn, rendabel blijven en zelf vechten voor overleving op de vrije markt, of moeten ze zwaar gesubsidieerd worden? De meningen verschillen, maar ondertussen blijven technici experimenteren met futuristische treinen.

Nu het tijdperk van de goedkope olie wel voorgoed voorbij lijkt te zijn menen economen dat het spoorverkeer een van de meest efficiënte transportmiddelen kan worden. Daarvoor is het echter nodig dat er wordt gemoderniseerd zodat goedkope energiebronnen gebruikt kunnen worden. Een diesellocomotief heeft olie nodig, maar als hij geëlektrlficeerd wordt kan hij lopen op energie die geproduceerd wordt door kern- of stegnkoolcentrales.

Groot-Brittannië

In Groot-Brittannië, waar ze door de staat gecontroleerde spoorwegen vorig jaar meer dan 21 miljoen gulden verlies geleden hebben, wordt gepleit voor eiektrificering. Die is nodig om nieuwe treinen zoals de experimentele ,,advanced passenger train" (APT), die snelheden van 210 km per uur haalt, te kunnen inzetten. Vakbonden en transportorganisaties vragen de overheid 50 procent meer te investeren, zowel in spoor als in wegvervoer. De Britse spoorwegen zouden volgens hun functionarissen ook economischer werken dan de spoorwegmaatschappijen in de meeste andere landen, die veel meer subsidies krijgen van de overheid. Het rollend materieel is er echter verouderd en de meeste passagiers zijn ontevreden. Bovendien dreigt de opheffing van een aantal niet-rendabele lijnen.

Verenigde Staten

In de Verenigde Staten ziet het er goed uit voor het goederenverkeer per spoor sinds de overheid in september vorig jaar een einde maakte aan de prijscontrole. De vervoersmaatschappijen die gebruik maken van het Amerikaans spoorwegnet hadden dan ook een goed jaar. Hun winsten stegen van 554,9 miljoen dollar in de eerste negen maanden van 1979 naar 613,1 miljoen dollar in dezelfde periode van 1980.

Voor het personenvervoer ziet de toestand er echter minder rooskleurig uit. De ,,National Railroad Passenger Corporation" die in 1970 werd opgezet als maatschappij zonder winstoogmerk ter bevordering van het intercity verkeer, is begonnen met het afschaffen van diensten en verwacht zwaar getroffen te zullen worden door de maatregelen van de regering-Reagan om de overheidsuitgaven te verminderen. Ook de ,,Consolidated Rail Corporation" die actief is in het noordoosten en westen van de VS, wil personeel ontslaan en lijnen sluiten. De regering heeft bekend gemaakt dat ze volgend jaar de federale hulp aan de maatschappij wil stopzetten.

De Amerikaanse spoorwegen halen wel voordeel uit de algemene overschakeling van petroleum naar andere energiebronnen. Vorig jaar vervoerden ze de grootste hoeveelheid steenkool sinds de jaren '50.

Japan

In Japan zoekt de overheid naar mogelijkheden tot besparing om de spoorwegen te redden. De nationale spoorwegmaatschappij heeft er een vergaand herstructureringsprogramma voorbereid dat een groot aantal ontslagen en het afschaffen van niet-rendabele lijnen inhoudt. Op die manier zou een jaarlijks verlies van tien miljoen gulden moeten omgezet worden In winst. De spoorwegmaatschappij wil 4000 km spoorlijn afschaffen en vervangen door busdiensten. De beroemde Shinkansenexpress, die In gebruik genomen werd in 1964, vervoert dagelijks 430.000 mensen met een snelheid van 210 km per uur en is al jaren de belangrijkste bron van inkomsten voor de Japanse spoorwegen.

Voor de toekomst is men in Japan bezig met een nieuwe supersneltrein op luchtkussens die snelheden van boven de 500 km per uur zou halen.

Ook in West-Duitsland zit de Bundesbahn in moeilijkheden. De schuldenlast Is zo zwaar geworden dat men dit jaar heeft moeten schrappen in het investeringsprogramma. Er wordt dit jaar tevens een recordverlies verwacht van ruim zeven miljard gulden of 25 procent meer dan vorig jaar.

Ook hier worden de spoorwegen getroffen door de besparingen in de overheidsuitgaven. De Deutsche Bundesbahn heeft vorig jaar geld moeten lenen tot in Saoedi-Arabië.

In Frankrijk zal op 27 september van dit jaar de eerste Europese supersneltrein rijden tussen Parijs en Lyon. De ,,Train a Grande Vitesse" (TGV) haalt 260 km per uur en het hele project kost de Franse overheid ruim 2,5 miljard gulden. De ,,Société Nationale des Chemins de fer Francais" (SNCF) gebruikt de nieuwe technologie al op de huidige spoorlijn Parijs-Lyon waar de treinen nu rijden met een snelheid tussen 160 en 180 km per uur.

De Franse overheid Is overtuigd van het belang van de spoorwegen en pompt er enorme hoeveelheden geld in, evenveel als voor de autosnelwegen. De SNCF, die tot twee jaar geleden winst maakte, zal dit jaar waarschijnlijk ruim 350 miljoen gulden verlies maken. In 1981 wordt ook 3,7 miljard gulden besteed aan het moderniseren van de controle- installatie en de rijtuigen.

Italië

Bij de Italiaanse spoorwegen ten slotte gaat men ook moderniseren, maar dan wel voor de eerste keer sinds twintig jaar. De Italiaanse overheid wil in de komende vijf jaar bijna drie miljard gulden investeren in de spoorwegen. Een wetsontwerp daartoe wacht nog op parlementaire goedkeuring.

De Italiaanse spoorwegen worden door de passagiers vaak beschuldigd van gebrek aan organisatie en gebrek aan efficiëntie, maar volgens minister van transport Rino Formica kregen ze de laatste twintig jaar slechts routineonderhoud, omdat men ervan uitging dat ze toch plaats zouden moeten maken voor het privé-wegvervoer. ,,Toen kwamen de oliecrisis en de chaotische verkeersproblemen en alles moest geherwaardeerd worden, maar onze spoorweginfrastructuur was op dat ogenblik oud, versleten en een grote rommel", aldus de minister. ,,Dat zijn fouten waar we nu voor moeten betalen"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.