+ Meer informatie

Verjaardagsfeest op Soestdijk

Kikkerts biografievan Prins Bernhard biedt onbekende details

4 minuten leestijd

Aan de tachtigste verjaardag van de prins is op velerlei wijze aandacht gegeven. Oud-strijders, het WNF, de stichting Verjaardag Prins Bernhard, de Vereniging Officieren Cavalerie en 's Rijks Munt boden de jarige elk op eigen wijze een "cadeau" aan. De historicus Kikkert schreef een biografie van de prins, die bekende feiten tot in detail weergeeft. Een beeld van de feestelijkheden.

Een week voor de tachtigste verjaardag van prins Bernhard defileerden (oud-)mihtairen, verzetsstrijders, dragers van bijzondere koninklijke onderscheidingen, pilotenhelpers, Engelandvaarders, enz. voor de prins, die zich daarna met zijn vrouw en oudste kleinzoon te midden van de gasten begaf Een grootse manifestatie en 'verbeterde' herhaling van wat in 1986, toen de Prins 75 werd, plaatshad. Al eerder in juni had prinses Juliana het eerste exemplaar geslagen van de munt die is uitgegeven ter gelegenheid van Bernhards achtste kruisje. Dat gebeurde in het gebouw van 's Rijks Munt te Utrecht. De Prins was daar zelf ook bij en uiteraard kreeg hij een munt aangeboden. Een beeld van de Prins als 27jarige ritmeester der huzaren onthulde prinses Juliana te Amersfoort, een dag voor 29 juni. Het werd Bernhard geschonken door de Vereniging Officieren Cavalerie, 's Middags kreeg de Prins een geschenk in de vorm van een cheque van de stichting Verjaardag Prins Bernhard. Het geld, de opbrengst van een inzamelingsactie, houdt hij niet zelf Het komt ten bate van de stichting Leerstoel Prins Bernhard voor de internationale aspecten van de natuurbescherming. Op de verjaardag zelfwas er ook een verrassing. Het Wereld Natuur Fonds overhandigde de Prins het eerste exemplaar van "De olifant", een uitgave van het WNF ter ere van de 80e verjaardag van Bernhard. De andere leden van de koninklijke familie werden ook bedacht met zo'n boek, dat op Paleis Soestdijk werd bezorgd door een olifant.

Boeken
In de jaren vijftig vroeg prins Bernhard zich elke 29e juni af of dit niet zijn laatste verjaardag was. Specialisten hadden hem namelijk gezegd dat hij nog hooguit acht jaar te leven had, na een onderzoek in verband met zijn rugklachten. Die klachten waren een gevolg van een ernstig auto-ongeluk in november 1937, kort voor de geboorte van Beatrix. Ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag verscheen al een biografie door Alden Hatch. Later heeft de prins gezegd dat hij te lui is geweest om het manuscript daarvan zorgvuldig door te lezen. Hij heeft dat door zijn toenmalige secretaris laten doen en die zou nogal wat onjuistheden hebben laten zitten. Toen de prins 75 werd zagen twee boeken het licht: een korte schets met foto's (van Ans Herenius-Kamstra) en een interview door Fred Lammers. Voor zijn tachtigste verjaardag weer een biografie, ditmaal geschreven door de historicus J.G. Kikkert. „Het is opmerkelijk hoe weinig er over prins Bernhard bekend is terwijl er toch veel over hem geschreven is", vermeldt de achterkant van deze biografie. Wat er dan allemaal nog niet bekend is? Het meeste weten we toch al. Wat we niet weten zijn vaak onbelangrijke, hoewel soms grappige of opvallende, details. Dat Bernhard de behoefte had om een gevierd man te worden mag bekend worden verondersteld. Dat daarmee „een zekere voorkeur voor onofficieel gedrag" samenhing, „ook, of soms juist, op ogenblikken dat hier beter van afgezien zou kunnen worden" is niet echt iets nieuws.

Stipt
Die details werpen in sommige gevallen wel een duidelijker licht op de toedracht van een bepaalde gebeurtenis. Kikkert somt als eigenschappen van de Prins op, naast de al genoemde, zijn stiptheid (een geringe afwijking van het dagprogramma bracht hem al in aanvaring met zijn echtgenote, die zich nooit aan enig programma heeft kunnen houden, ook al had men -op de hoogte van deze eigenschap- daar reeds de nodige speling in aangebracht...), zijn onvermogen mensen op hun juiste waarde te schatten (Bernhard wist zelf ook dat hij te vlot van vertrouwen was, maar was volgens Kikkert van mening dat hij zich dat in zijn positie wel kon veroorloven) en zijn buitengewoon zelfbewuste optreden. Zo weigerde de Prins in de herfst van 1939 te geloven dat Duitsland ons land zou aanvallen en nam hij de voorbereidingen en plannen voor een evacuatie van Juliana en de kinderen ook niet serieus, hoewel naaste familieleden uit Duitsland hem wel hadden gewaarschuwd voor een aanval. Er was dan ook maar één minister die van het plan afwist.

Archief
Kikkerts biografie is tamelijk volledig. De bekende feiten worden nog eens haarfijn (voor zover dat mogelijk is) uit de doeken gedaan. In het laatste hoofdstuk klaagt de auteur over de beperkte toegankelijkheid tot het archief van het Koninklijk Huis. Kikkert zou duidelijk meer hebben willen vertellen. Maar wie zou al zijn persoonlijke archiefstukken aan wildvreemden, ook al zijn het onderdanen van je vrouw geweest en nu van je dochter, laten lezen? Wie alleen geïnteresseerd is in mooie plaatjes van de Prins kan dit boek beter niet aanschaffen. Ergens in de biografie zit een katern met 16 fotopagina's, alle zwart-wit en afgedrukt op voor dit doel niet geweldig papier. De omslagfoto is wel in kleur.
"Prins Bernhard 80 jaar" door J.G. Kikkert; uitg. Het Spectrum, Utrecht, 1991; paperback, 168 biz., prijs ƒ 29,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.