+ Meer informatie

TER OVERWEGING

8 minuten leestijd

Jan Luth e.a. (red.), Het kerklied. Een geschiedenis. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2001, 349 blz. € 29,50.

Dit is werkelijk een schitterend boek, zowel gemeten aan de uitvoering (prachtige illustratieve prenten, tekeningen en foto’s) als aan de inhoud: u krijgt in kort bestek een zeer uitgebreid overzicht van alles wat in muzikaal opzicht in de kerken is aangeboden in de loop der eeuwen. En dat dan ook nog eens over een zeer breed kerkelijk spectrum: het boek start met een beschrijving van de hymnen in de vroege kerk en de middeleeuwen, daarna krijgen we een overzicht van de Rooms-Katholieke en Oud-Katholieke traditie (o.a. de gregoriaanse muziek). We gaan door naar de Anglicaanse traditie (de hymns en carols!), gevolgd door de muzikale ontwikkelingen bij de Lutheranen. Bij hoofdstuk VI komen we dan bij de calvinistische stroming, waarbij uiteraard de Psalmen grote aandacht ontvangen, zowel qua muzikale vormgeving als qua taal en stijl. De spanningen in de 19e eeuw in Nederland worden beschreven (bijv. rond de Evangelische Gezangen), maar ook de huidige praktijk in de kleine kerken van de gereformeerde gezindte (waaronder onze kerken, blz. 287). Wat dat aangaat, wil ik u één citaat geven, op blz. 229: ‘Uit het feit dat het besluit om geen andere gezangen te zingen voortdurend door classes en synoden wordt herhaald, blijkt dat de gemeenten ook gezangen zongen die door degenen die het kerkelijk beleid bepaalden niet waren toegestaan. Anders zou het herhalen van dit besluit overbodig zijn’. Onze synode-2001 zou het uitgesproken kunnen hebben, maar… het komt uit de 16e eeuw! Een doorwrocht stuk werk, warm aanbevolen.

Aart Peters en Arie Romein (red.), Er voor staan. Vergaderopeningen. Uitg. Boekencentrum Zoeter-meer 2002, 160 blz. €12,90.

In dit boekje vindt u 48 ideeën voor openingen van vergaderingen, bijeenkomsten etc. Gegroepeerd rond een aantal thema’s: pastoraat (A. Romein), diaconaat (A. Peters), apostolaat (M.A. Noorloos), kerkopbouw (N. Dijkstra-Algra), jeugdwerk (H. van Wijngaarden), ouderenwerk (L. Romein). Het is werkelijk een nuttig en behulpzaam boek voor ambtsdragers en andere leidinggevenden in de gemeente. Per gekozen Schriftgedeelte vindt men de kerntekst, de Schriftlezing, een beknopte (vaak heel rake) uitleg, een overweging, een gebedstekst, een tekst voor bezinning en een liedsuggestie. Bij dat laatste kwam ik o.a. een lied van ‘onze’ ds. J. Groenleer tegen op blz. 113. Er wordt voldoende stof aangereikt om er echt eens rustig de tijd voor te nemen. Wie dat doet, samen met de groep waar hij ‘voor staat’, zal erdoor gezegend worden.

ds. R. Timmerman, Engelen. Uitg. De Vuurbaak Barneveld 2002, 72 blz. € 7,75.

Er worden nog al eens vragen gesteld over de engelen en hun betekenis, zowel in de tijd van de bijbel als nu, in de actualiteit. Ds. Timmerman schreef er werkelijk een fijnzinnig boekje over, waarin hij nauwkeurig alle bijbelse gegevens erover heeft gerubriceerd en doorgelicht. Zo komen de gevallen engelen (en dus ook het werk van satan) aan de orde, verder het onderscheid tussen de cherubs en de serafs, de engelen die wij bij name kennen (Michaël en Gabriël), de dienst van de engelen (bijv. boodschappers, beschermers, maar ook stervensbegeleiders, zie bijv. de gelijkenis van Lazarus). Daarna volgen hoofdstukjes over engelen en het reddingswerk van Christus, engelen en Gods gerichten/het eindgericht, terwijl afgesloten wordt met een hoofdstuk over de ‘engel des Heren’ die in het OT genoemd wordt en waarbij de auteur op goede gronden de lijn trekt naar de Heiland. Een verhelderend en heel begrijpelijk geschreven boekje, dat ik van harte aanbeveel.

Ulrike Zöllner, De kunst om niet perfect te zijn. Uitg. Kok Kampen 2001, 159 blz. € 12,50.

Overal, ook in christelijke kring, komt men ze tegen: de perfectionisten. In christelijke kring o.a. vanwege een onjuiste uitleg van de woorden van de Heiland: ‘Gij dan zult volmaakt zijn’? Hoe het ook zij, perfectionisten zitten zichzelf én anderen (meestal onwetend) nog al eens in de weg. Dat zijn de negatieve kanten. Positieve kanten zijn er uiteraard ook: het zijn mensen op wie je kunt rekenen, die betrouwbaar zijn enz. Dit boek beschrijft de verschillende typen met de bijbehorende achtergronden. En het laat zien hoe karakters (ten dele, dat wel) bijgeslepen kunnen worden, tot opluchting van de mensen zelf én van hun omgeving.

dr. Gregory A. Boyd en Edward K. Boyd, Brieven van een scepticus. Uitg. De Vuurbaak Barneveld 2001, 185 blz. €13,50.

Een gelovige zoon (hoogleraar-theoloog) begint een correspondentie met zijn ongelovige vader. Via dit boek mogen we kennis nemen van de diepgaande briefwisseling die daarvan het gevolg is. Vele onderwerpen komen voor het voetlicht, en het is te begrijpen—in het kader van een dergelijke opzet van het boek—dat het niet de gemakkelijkste onderwerpen zijn: het leed in deze wereld, de almacht van God daarin (of niet), het vraagstuk van het omzien door een groot God naar een klein mens, de teboekstelling van de evangeliën, de inspiratie van de Schrift, de vragen van hel en hemel… Gaandeweg wordt het hart van de vader omgebogen en komt het tot persoonlijke geloofsbelijdenis. Het is goed deze verandering op deze wijze te mogen meemaken.

Anselm Grün, Goed met jezelf omgaan. Uitg. Ten Have Kampen 2001, 123 blz. € 11,95.

De Schrift leert ons God lief te hebben boven alles en de naaste als onszelf. Met deze laatste twee woorden hebben christenen—zeker ook in gereformeerde traditie—het nog wel eens moeilijk. Men komt de verschijnselen én de gevolgen daarvan in het pastoraat geregeld tegen. In dergelijke situaties kan dit boekje licht geven; het analyseert achtergronden waardoor het zover kon komen en tekent een uitweg. Natuurlijk kan dit alles doorslaan, naar egoïsme bijv. Maar daarbij moet dan maar weer een ander boekje helpen. Het is geen reden om het hier gebodene terzijde te leggen.

Bernhard Reitsma, Romeinen. De kracht van Gods genade, en

drs. Pieter L. de Jong, Genesis. Het begin van alles. Serie ‘Luisterend leven’. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2001 resp.2002, elk 144 blz., elk €11,30.

Deze serie—die al eerder in ons blad aandacht kreeg—staat voor een combinatie van mediteren en studeren. Elke studie is toegesneden op persoonlijk gebruik én (daarna) op gebruik in een kring. De brief aan de Romeinen is bepaald niet de gemakkelijkst te doorgronden brief van het NT. De auteur is er in geslaagd om niettemin zó’n ‘vertaalslag’ te maken dat zijn boek binnen het principe van de serie tot zijn recht komt. Een aansprekende stijl, in het algemeen goed gekozen voorbeelden—zo komt deze moeilijke, maar niet minder belangrijke brief dichter bij ons.

Wat het tweede boek betreft: ds. De Jong heeft zijn gereformeerde wortels mogen gebruiken in de werkelijkheid van een ontkerstenend Nederland; dat is in de uitwerking van dit boek goed merkbaar en het verhoogt de waarde ervan. Rond de uitleg van het boek Genesis (met name de eerste hoofdstukken) is veel te doen en rond de uitleg die de auteur geeft, zijn hier en daar best wel vragen te stellen (hoe zit het bijv. nu met de relatie van de duivel en de slang, blz. 42 e.v. en hoe zit het met de kracht van de moederbelofte, blz. 45 en 49? Het lijkt soms dat de auteur een kleine slag om de arm houdt). Maar overigens zullen bijbelkringen dit boek met vrucht kunnen gebruiken als zij materiaal zoeken voor een behandeling van de eerste 17 hoofdstukken van Genesis. Terecht wordt in de aankondiging daarbij gesproken van een combinatie van mediteren en studeren.

A.A. Spijkerboer, Een rondje om de kerk. Kroniek van een halve eeuw Uitg. Kok Kampen 2001, 176 blz. €15,85.

Het zal niemand gemakkelijk lukken om de hervormde ds. Spijkerboer ‘in een hokje te zetten’. Hij is op een bepaalde manier heel breed en tegelijk ook heel orthodox. Waar kom je het tegen dat men lid is van de PvdA en tegelijk de Geref. Gem. in de armen sluit inzake haar houding t.o.v. de TV (blz. 169)? Waar vind je een liefde tot de Heidelberger en tegelijk een huiver voor het Getuigenis eind jaren ‘60? Ergens in dit boek noemt de auteur het feit dat hij voor een Kohlbruggiaan wordt gehouden (blz. 140). Hoe dan ook, ‘het is voor mij helemaal genoeg om christen te zijn’ (blz. 84). Zijn levensverhaal is goed voor een mooie dwarsdoorsnede van een halve eeuw kerk en theologie, waarbij de visie van de profetische roeping van de kerk in de samenleving met name genoemd mag worden. Het is aardig dat ‘onze’ prof. M. Boertien met waardering genoemd wordt rond de gebeurtenissen in Israël in 1967 (blz. 108).

F van Deursen, Handelingen II 15–28. Deel 1S van ‘De voorzeide leer’. Uitg. Buijten & Schipperheijn Amsterdam 2001, 301 blz. € 27,-.

In vele boekenkasten (van predikanten en kerkelijke verenigingen) zal de serie staan die eertijds door ds. C. Vonk begonnen is. Met dit deel is de voltooiing ervan weer een stapje dichterbij gekomen. Eerbied voor de Schrift en uitleg naar gereformeerd principe is het kenmerk. De auteur pleegt geen ‘woord-voor-woord’-exegese, maar schildert de lijn van de geschiedenissen met het oog op het uiteenzetten van de weg die God gaat met zijn gemeente, zo vlak na Pinksteren.

Huub Oosterhuis en Michel van der Plas, 50 Psalmen. Uitg. Ten Have Kampen 2001, 95 blz. € 12,50

Dit boekje beleeft de vijftiende druk; het heeft dus ingang gevonden. En dat is in te zien: er is sprake van een’hertaling’van 50 van de meest dierbare psalmen (o.a. 8, 19,22, 23, 42v, 90, 103, 121, 139). De auteurs hebben dat zó gedaan, dat er sprake is van begrijpelijke taal, terwijl tegelijk het bijbels-verhevene bewaard blijft. Zo ontstaat een duidelijke herkenning met de onder ons bekende vertalingen, maar worden we tegelijk opnieuw verrast door de tekst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.