+ Meer informatie

Als een vluchtheuvel in een drukke straat

'Kijk op het gezin': een recensent zwijgt, een vader leest en knikt....

5 minuten leestijd

Het ruim honderd bladzijden tellende boek "Kijk op het gezin" geeft goede informatie over en biedt een hanteerbare handreiking voor herkenbare gezinssituaties. Een boek om ons te helpen en te leren hoe we bepaalde omstandigheden kunnen beoordelen. De gegevens die worden aangereikt kunnen heel welkom zijn ter voorkoming van onwelkome verrassingen.

Zoals de omslag vermeldt, is dit "Een boek voor ouders". Handzaam en praktisch geschreven. Met recht kan het boek —om een woord uit de verantwoording van samenstelster Marian Schalk- Meijeringte gebruiken— „levensecht" worden genoemd. Dit stempel siert het boek en maakt het de recensent tegelijk onmogelijk het boek afstandelijk te beoordelen. Het boek kent hem als lid van het gezin èn het boek herkent zijn eigen gezinssituatie. Ieder gezinsleven kent vreugde en vraag, tegenstelling en teleurstelling, vertwijfeling en verbijstering. Tijden van herkenning en verkenning, miskenning en ontkenning kunnen zich in zeer verschillende en onderscheiden mate aandienen. Dan is dit boek een welkome vluchtheuvel om de drukke straat veilig over te steken.

Ingedeeld

De uitgave kan dienst doen in onvoorziene en onverwachte gezinssituaties waaraan het kaartje "probleemsituatie" is gehangen. Bij de verantwoording van het boek is uitdrukkelijk gezegd „richtlijnen te willen geven die gebaseerd zijn op Gods Woord". De indeling is helder en de hoofdstukken kunnen goed afzonderlijk worden gelezen. Gelet op de omvang van, het boek komt de verwachting uit dat problemen waarvan signalen zijn opgevangen en onderkend, beperkt worden behandeld. Doorverwijzing naar hulpverlenende instanties en aanbevolen literatuur kan vanuit dit opzicht zeker niet worden gemist. Een gezinssituatie wijzigt bij het intreden van de verwachtingstijd. Blijdschap en ongemak, angst en zorg, verdriet en teleurgesteld worden: raaktreffende situatietekeningen meelevend geschreven. Er wordt steeds naar de betrokkenen geluisterd. Om samen te luisteren naar de Bijbel.

Vaderschap

De doop van het geboren kind ontsnapt niet aan de aandacht. Ik zal zwijgen en hier met alle vaders goed luisteren en nadenken, als geschreven wordt over het vaderschap. Het op weg zijn naar een vaderloze samenleving wordt waargenomen en de vraag wordt gesteld: Heeft vader dan nog maar zo weinig te betekenen voor zijn kinderen? Wordt de opvoeding, misschien ongemerkt, geheel door moeder verzorgd omdat vader altijd zo druk is 's avonds? Druk met werkzaamheden buitenshuis, druk met een moeilijke studie, druk met zijn positie verbeteren, druk met materialistische zaken... Het zet aan het denken" (blz. 19).

Ook is er een hoofdstuk waarin de taak van de ouders aan de orde wordt gesteld. Het belang van een goede huwelijksrelatie wordt samen met het voorleven bij de opvoeding en gewenste discipline in het gezin belangrijk genoemd. Een hoofdstuk dat menig moeder en vooral vader aanbevolen mag worden, is getiteld "Als moeder haar taak in het gezin niet aankan..."

Pastoraal

Kernachtig worden door psychiater drs. R. Schoonhoven problemen waargenomen èn "in behandeling gegeven". De onderscheiding van emotionaliteit, post-partum depressie en puerperaal psychose ligt op het gehoor uiterst moeilijk, maar de onderkenning van het probleem (ook in het belang van het gezin) is hoogwaardig en het begin op weg naar de genezing. Misschien mag dit hoofdstuk wel het waarmerk mee worden gegeven pastorale handreiking te bevatten ook voor predikanten en pastorale medewerkers. Zij zouden verplicht kennis moeten nemen van dit hoofdstuk als dienst aan hun ambtelijke arbeid. Tot de inhoud van het boek behoort ook de problemen met kinderen: driftbuien, slaapproblemen, zindelijkheidsvragen, leermoeilijkheden, speelongemakken. Telkens worden voorstellen gedaan om verbetering te verkrijgen. Deze laatste formulering kies ik heel bewust, omdat de schrijfster niet de pretentie heeft pasklare oplossingen aan de hand te doen.

Kinderloos

Het grote gezin heeft een aparte plaats in het boek, omdat het voor de buitenwacht in en buiten de kerk tot een probleem gemaakt wordt. De omgang binnen zo'n gezin in een levensechte beschrijving is beschamend en onthullend, alsmede een geschenk hoe het in liefde, eerlijkheid, vertrouwen, zorg en verantwoording mogelijk is samen te leven.

Tegenover het grote gezin staat de nood van kinderloze echtparen. Een miskend probleem: „Ik hoop dat de ogen van predikanten steeds meer open gaan voor de nood van kinderloze echtparen" (blz. 72). Hier mis ik enigszins raadgevingen bij adoptie en de aanwijzing om te komen tot adoptie, terwijl de mogelijkheid wel wordt geopperd. Slechts is er de melding van de vereniging van adoptie- ouders. Ik teken bezwaar aan als kinderloze echtparen worden ondergebracht onder het hoofdstuk "Het gebroken of onvolledige gezin". Ik geef ter overweging de eerste oorzaak waarom het huwelijk is ingesteld: Opdat de een de ander trouw zou helpen en bijstaan in alle dingen, die tot het tijdelijke en eeuwige leven behoren. Volgens het woordenboek is een gezin te definiëren als leden ener huishouding. Ook zónder kinderen is er sprake van een gezin. De typering onvolledig is hier naar mijn mening té menselijk en heeft te weinig basis in Gods Woord. Ik misken het kruis dat gedragen wordt niet, maar ik erken de man èn vrouw samen wel als door de Heere samengebracht tot één gezin. Hier is een tweede opmerking aan te koppelen: Bij de behandeling van het gebroken of onvolledige gezin had de plaats van het Woord, gebed en gezang aandacht kunnen krijgen. Is een zogenaamd volledig gezin (bij voorbeeld vier gezonde kinderen) niet gebroken als er géén gezinsbijbel openligt?

Gehandicapt

Drs. E. F. Vergunst geeft aan wat het zeggen wil een gehandicapt kindje te hebben. Oog voor eenzaamheid, schuldgevoel is op zijn plaats. Aansluitend volgen pastorale woorden van iemand die persoonlijk ingrijpend met deze levenstragiek is geconfronteerd. De klanken uit het Vaderhuis en de daaruit gegeven verwachting door de Heilige Geest zijn uitnemend en eeuwig voor degenen die niet aanmerkt de dingen die men ziet.

Het belang van het gezin wordt hoog geschat. Het gezin moet een veilige haven zijn, aldus de laatste auteur, ds. M. C. Tanis. Jongens en meisjes hebben een vaste oriëntatiepunten nodig. Prediking, catechese, verenigingsleven, huisbezoek, gebedsleven, het is alles van belang. Het Woord van God moet zeggenschap hebben in het leven. Het christelijk leven is vrucht van hartverandering. Dit boekje is een goede handreiking. Vader leest. Moeder leest. Herkenning en erkenning. Een echtpaar zonder kinderen leest. Is er herkenning en erkenning? Het moet er zijn, want hét is "Kijk op het Gezin". De recensent zwijgt. Een vader besluit: Een boek dat de moeite waard is om te lezen en te bezitten.

N.a.v. "Kijk op het gezin", onder red. van Marian Schalk-Meijering; uitg. De Banier, Utrecht, 1989; 80 blz., prijs 22,50 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.