+ Meer informatie

Vijfentwintig jaar Nunspeet

Jubileumuitgave geeft geschiedenis van gemeente

3 minuten leestijd

De gemeente Nunspeet bestond op Nieuwjaarsdag vijfentwintig jaar. Ter gelegenheid daarvan heeft de gemeente een boekje uitgegeven met de titel "Vijfentwintig jaar gemeente Nunspeet". Het is geschreven door de Nunspeetse historicus drs. A. Sulman.

Nunspeet is op unieke en verrassende wijze een zelfstandige gemeente geworden. Uniek, omdat de gemeente Ermelo, waartoe Nunspeet van 1818 tot 1972 behoorde, als enige gemeente in Nederland plaatselijk-financiële afdelingen kende. Verrassend, omdat het parlement in 1969, tegen de trend van schaalvergroting en fusies in, de opdeling van de gemeente Ermelo goedkeurde.

Bij die opdeling werden de financiële afdelingen Ermelo en Nunspeet zelfstandige gemeenten en kwam de financiële afdeling Elspeet als kern bij de gemeente Nunspeet terecht. De gemeente groot-Ermelo hield daarmee op te bestaan.

Het enige wat de dorpen Nunspeet en Ermelo tot die tijd gemeenschappelijk hadden, was de financiële afdeling Algemeen op het gemeentehuis in Nunspeet. Noch door bevolking, noch door ligging (17 kilometer uit elkaar) waren de beide kerkdorpen verbonden.

Voor 1811 waren de kerkdorpen Ermelo en Nunspeet verenigd in een zogenoemd schoutambt. Dit was een soort plattelandsgemeente met veel dorpen en buurtschappen. Schoutambten werden bestuurd door de landadel. Vanaf 1811 wordt ook de Veluwe naar Frans model georganiseerd. Nunspeet en Ermelo zijn een paar jaar (tot 1818) zelfstandige gemeenten met een burgemeester en een gemeenteraad.

Vanaf 1818 werden Ermelo en Nunspeet weer een gezamenlijke gemeente. Het provinciale bestuur van Gelderland besloot daartoe omdat de toenmalige gemeenten Ermelo en Garderen daar financieel baat bij hadden.

Spanningen

Na 1850 signaleert burgemeester H. H. Vitringa van Ermelo de eerste spanningen tussen Nunspeet en Ermelo. Hij probeert die door het vormen van financiële afdelingen op te lossen.

Dit mocht niet baten: de financiële splitsing bleek de polarisatie tussen Nunspeet en Ermelo eerder te verergeren dan op te lossen. Elke financiële afdeling slokte een gedeelte van de gemeentebegroting op. Daarom ontstond er getouwtrek tussen de afdelingen om zo veel mogelijk rijkssubsidie voor de eigen begroting in de wacht te slepen. De afdelingen Nunspeet en Elspeet voelden zich hierbij tekortgedaan ten opzichte van de afdeling Ermelo. De Ermelose gemeenteraadsleden waren gefrustreerd omdat het ambtelijke beleid op grote afstand, namelijk vanuit het Nunspeetse gemeentehuis, werd voorbereid en uitgevoerd.

Vanaf de Tweede Wereldoorlog werd duidelijk dat de gemeente groot-Ermelo bestuurlijk en politiek onhoudbaar was. Na slepende conflicten in de jaren vijftig over een mogelijke verplaatsing van het gemeentehuis naar Ermelo, was de verzelfstandiging van de gemeente Nunspeet per 1 januari 1972 een feit.

Kwaliteit

Het boekje is een beknopte, feitelijke weergave van de geschiedenis. De stijl ervan is helder. De bondigheid en duidelijkheid van het werkje zorgen er echter voor dat het zich niet leent voor snelle consumptie.

De bespaarde ruimte was nodig voor de vele foto's. De kwaliteit daarvan maakt het ongemak van de tekst meer dan goed. Ze komen deels uit het gemeentearchief en zijn deels gemaakt door fotograaf Bram van de Biezen. De foto's zijn persoonlijk, relevant en veelzeggend. Ze maken het boekje voor iedereen toegankelijk en aanbevelenswaardig.

N.a.v. "Vijfentwintig jaar gemeente Nunspeet"; uitg. gemeente Nunspeet, 1997; ISBN 90 800686 3 2; 78 blz.; ƒ 11,95.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.