+ Meer informatie

Spaanse bevolking bang voor nieuwe greep naar de macht

Land in geschiedenis al vele malen door burgeroorlog geteisterd

3 minuten leestijd

MADRID — De vreugde in Spaans-democratische kringen over het overleven van de coup op 23 februari is niet meer zo uitbundig als ze geweest is. Ze wordt overschaduwd door het feit dat achter het dwaze optreden van kolonel Antonio Tejero een ernstige samenzwering in het leger schuilging.

Men begint zich nu af te vragen of de mislukte poging om de politiek binnen te dringen niet atleen maar een beetje te vroeg was, en velen houden rekening met de mogelijkheid van een nieuwe poging lot staatsgreep. De Spaanse democraten bekijken de zaken nu anders, en de oude fascistische politici en kranten, daterend uit Franco's tijd worden zo aangemoedigd dat ze Tejero en zijn achterban openlijk prijzen.

20staatsgreep is het verwoesten geweest van de vooruitzichten van de socialisten om democratisch aan de macht te komen. Zo zei een socialistische leider: „In die nacht verloren we de volgende algemene verkiezingen, die we bijna aan het winnen waren. De middenklassen zullen nu niet op Felip Gonzales (de leider van de socialisten) stemmen, omdat ze denken dat hij het geen twee maanden met het leger uithoudt"

Het gevaar is echter groter. De beramers van de coup deden geen aanval op de socialisten, maar op een regering die geleid wordt door de' Unie van het Democratisch Centrum (UCD), een gematigde partij die juist een "duidelijke ruk naar rechts gemaakt had onder zijn nieuwe leider, premier Leopoldo Calvo Sotelo. De meeste oudere legerofficieren in Spanje zijn fundamenteel tegen het hele „post-Franco" experiment in de liberale democratie, en het was alleen de directe tussenkomst van de koning die hen ervan weerhield Tejero openlijk te steunen.

Luitenant-generaal José Gabeiras, de legeroverste, en ongeveer vijf van de andere leidende generaals gehoorzaamden Juan Carlos meteen. Ecjiter, hoe dan ook, talloze anderen gaven „niet-thuis" na de oproepen van het paleis, terwijl zij bleven wachten om te zien of de coup zou slagen.

Leger uitgedund

Een groot aantal hoge officieren is nu onder arrest. Het angstaanjagende daarvan is dat de koning, als zich weer een geval van staatsgreep zou voordoen, niet op dezelfde manier zou kunnen handelen als hij op 23 februari deed. Want hij heeft het al bij het leger verspeeld. Toen Juan Carlos naar de Militaire academie in Saragossa ging, vijf dagen -na de bezworen coup ware.n nergens kreten te horen van „Leve de koning". De koning en premier Calvo Sotelo gaan dapper door met het berechten van alle direct bij de coup betrokken officieren, maar dit maakt de vervreemding van het leger alleen maar groter. Daarom heeft een volgende coup misschien grote kans tot slagen.

Dit alles lijkt misschien niet passend in een land als Spanje, waarvan de beschaving en volkshouding slechts weinig meer verschilt met die van andere landen in WestEuropa. Het Spaanse leger is echter geheel anders dan de Westeuropese legers. Het heeft namelijk in de afgelopen honderdvijftig jaar weinig gevochten tegen andere landen, maar het is dikwijls ingezet in burgeroorlogen. Het telt nu 260.000 man, in een land dat praktisch geen vijanden heeft. Het is er dus eigenlijk alleen maar om de Spanjaarden tegen zichzelf te beschermen.

Toepasselijke slogan
20schijnlijk niet voldoende om de klok terug te draaien naar de tijd van Franco, maar het leger zal er zeker in kunnen slagen Spanje in een nieuw tijdperk van tirannie en beroering te brengen. De slogan die kort na de coup op de Madrileense muren verscheen, was in feite dan ook een ultra-rechtse bedreiging, gericht aan de regering, maar kon tegelijkertijd worden toegepast op de officieren zelf: „Of een zuivering, òf weer een coup".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.