+ Meer informatie

Belhar-belijdenis niet in GOR-statuten opgenomen

Ds. E. Overeem: „Dit doet voor ons de deur dicht"

4 minuten leestijd

ATHENE - De Gereformeerde Oecumenische Raad (GOR) heeft gisteren in Athene het voorstel verworpen om de Belharbelijdenis in de GOR-statuten op te nemen. De delegatie van de Gereformeerde Kerken in Nederland reageerde zeer ontstemd. „Dit doet voor ons de deur dicht", zei ds. E. Overeem na afloop, onder verwijzing naar een uitlating van delegatielid dr. L. J. Koffeman, die eerder zei „dat de deur nog voor een kier openstond". „Van zo'n organisatie (GOR, red.) kun je toch geen lid zijn", zo besloot mevrouw C. P. Punt-Voorbij.

Vooral de Nederlandse delegatie had -met de steun van de synode in de rug- voor invoering van de Belhar-belijdenis gepleit. In de Belhar-belijdenis, in 1986 door de NG-Sendingkerk (voor kleurlingen) aangenomen, wordt apartheid „strijdig met Gods Woord" genoemd. Ook de zwarte NGKA-Kerk heeft deze belijdenis sinds 1991 in haar statuten opgenomen. De Gereformeerden doorbraken gisteren hun eerder ingenomen standpunt niet meer deel te nemen aan de stemmingen. „We mogen onze vrienden in Zuid-Afrika niet het slachtoffer van hun situatie laten zijn", aldus dr. Koffeman ter verklaring van het stemgedrag van de Gereformeerden.

Geen confessie

Voor diverse afgevaardigden was de Belhar-belijdenis weliswaar een goede verklaring, maar had ze niet de status van een confessie. Zo reageerden prof. Potgieter (NG-Kerk) en de Griekse ouderling A. Koulouris. Voor de blanke predikant dr. Nico Smith (NGKA) stond in het document „de integriteit in kerk en Evangelie"' op het spel. De Belhar-belijdenis is volgens hem een confessie in de context van Afrika, maar betekent ook een getuigenis tegen het wereldwijd oprukkende racisme.

De zwarte predikant Marcus Maphoto (NGKA) noemde het Belhar-document „het Evangelie van Afrika". Als de GOR dit niet aanvaardt, zou het de kerken een pijn veroorzaken die heel hun leven niet geheeld zou worden, zo meende hij. Uiteindelijk stemden 26 leden vóór invoering van het document en 21 ertegen. Voor de aanname van het document was echter een twee-derde meerderheid nodig (31 van de 46 stemmen). „Hoe is het mogelijk dat het rapport over Hermeneutiek en Ethiek wèl aangenomen is, en dit niet. Kennelijk zijn de Europese confessies (Heidelberger Catechismus, Confessio Belgica etc.) de norm en is het niet mogelijk sociale issues in de grondslag van de kerk op te nemen", zo reageerde ds. Overeem.

Apartheid

De bespreking van het rapport "Ras en relaties" leidde gisteren tot een langdurige discussie over de vraag of de theologische rechtvaardiging van apartheid een „ketterij" genoemd mag worden, hoewel de assemblees van Chicago (1984) en Harare (1988) dit wel zo uitgedrukt hebben. De NG Kerk heeft echter sindsdien veel protest van haar leden ontvangen die met pastorale vragen zitten of hun familieleden dan buiten het koninkrijk van God zijn gebleven, zo stelde onder meer prof. Piet Meiring (NG-Kerk). Het was door toedoen van de voorzitter van de NGKA, ds. Sam Buti, dat het woord „ketterij" werd toegevoegd. Oorspronkelijk stond in de besluitvorming dat alle lidkerken van de GOR de apartheid in al haar verschijnselen als „zonde" verwerpen. De NG-leden vroegen om met haakjes toe te voegen bij het woord ketterij: „in Afrikaans: ernstige dwaling". Uiteindelijk bleef het woord „ketterij" wel gehandhaafd, maar werd daaraan toegevoegd: „dat wil zeggen in strijd met de Bijbel". Ook tijdens de vergaderingen in Chicago en Harare heeft de NG-Kerk inzake het woord „ketterij" zich van stemming onthouden of tegengestemd.

Geslotenboek

De GOR-assemblée nam verder de resolutie aan dat de GOR en haar lidkerken „in alle situaties in solidariteit met de verdrukten staan, tegen onrecht". Ook moedigde ze het eenwordingsproces van de verschillende kerken van de NG-familie aan. Prof. Heyns keerde zich tegen het verwijt van de NGKA dat de NG-Kerk uitgaat van modellen die één kerkelijke eenheidsstructuur eerder tegenwerken dan bevorderen. „De NG-Kerk is gebonden aan het besluit van 1990, waarin de blanke kerk één kerk onderschrijft, maar zegt dat de structuur pas later bekend wordt", aldus Heyns. Prof. Heyns zei desgevraagd dat „het boek van apartheid gesloten is", maar dat het er nu op aankomt om de harten te veranderen. En dat is een proces, dat lang kan duren, gezien het feit van „drie en een halve eeuw exclusieve blanke heerschappij", aldus prof. Heyns. Hij vindt dat de schuldbelijdenis in het rapport Kerk en Samenleving door de NGKA serieus moet worden genomen.

CGB

Vanuit het Confesioneel Gereformeerd Beraad (CGB) werd gisteren „droefheid" uitgesproken over het feit dat hun kerk op het punt staat de Gereformeerde Oecumenische Raad (GOR) te verlaten. „De geluiden die door meer behoudende lidkerken worden geuit, moeten gehoord blijven worden", zegt voorzitter drs. J. Staat van het Confessioneel Gereformeerd Beraad (CGB). Het lidmaatschap van de GOR behoedt de Gereformeerde Kerken in Nederland voor een al te eenzijdige oecumenische koers. Als de GOR wegvalt, blijven de Wereldraad van Kerken en de WARC (Wereldbond van Hervormde en Gereformeerde Kerken) over. „De oecumene ter rechter zijde is daarop een goede correctie", aldus Staat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.