+ Meer informatie

Geref. Gem. verruimt de emeritaatsregeling

Synode bespreekt rapporten ethiek en zondagsarbeid

5 minuten leestijd

UTRECHT - De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten heeft gisteren in Utrecht besloten predikanten en zendingspredikanten gelegenheid te geven met respectievelijk 70 en 60 jaar, desgewenst emeritaat aan te vragen, zonder overlegging van een medische verklaring. Verder sprak de synode gisteren over ethische richtlijnen voor de hulpverlening en over zondagsarbeid.

Na een uitvoerige discussie besloot de synode gistermorgen om zendingspredikanten, zo zij dat wensen, gelegenheid te geven op zestigjarige leeftijd emeritaat aan te vragen. Voorwaarde is wel dat de predikant op het moment van het bereiken van deze leeftijd minimaal tien jaar in actieve zendingsdienst is. Daarmee is de emeritaatsregeling meer op één lijn gebracht met de regelingen voor andere zendingswerkers. De praeses ds. A. F. Honkoop sprak van een ingrijpend besluit. Voor het eerst is in de emeritaatsregeling voor predikanten van de Gereformeerde Gemeenten een leeftijd ingebracht.

Tijdens de discussie merkte ds. J. J. van Eckeveld op dat emeritering niet is "het overgaan in een andere staat des levens". „Een emeritus-zendingspredikant kan wellicht nog vele jaren dienstbaar zijn in de prediking in de Nederlandse gemeenten".

Praktijk
Ds. L. Blok, 2e voorzitter van het zendingsdeputaatschap, benadrukte dat de voorgestelde regeling geboren was uit de praktijk. „Het is niet voor niets dat ook de overige zendingswerkers op hun zestigste jaar met pensioen gaan. Ze zijn daar dan vaak hard aan toe; klimatologische omstandigheden en eenzaamheid kunnen zwaar drukken". Ds. C. Vogelaar, die namens de Amerikaanse gemeenten de synode bijwoonde', vond het beter de emeritering, ook voor zendingspredikanten, te laten afhangen van de medische verklaring van arbeidsongeschiktheid. Oud. Van der Hoek onderstreepte de roeping van predikanten "voor het leven", maar wees ook op de levieten, die zich op hun vijftigste jaar terugtrokken uit actieve dienst. Van de 40 afgevaardigden stemden 22 voor het voorstel.

De synode was verder van mening dat de verantwoordelijkheid voor opleiding en emeritering een zaak is van de kerk als geheel. Wat betreft de emeritaatsregeling van zendingspredikanten meenden de afgevaardigden dat van het deputaatschap voor de zending een financiële bijdrage gevraagd mag worden naar rato van het aantal dienstjaren die de predikant op het zendingsveld heeft doorgebracht.

Conflictsituaties
De synode behandelde gistermiddag een voorstel van de particuliere synode Zuid-West om een leeftijd vast te stellen waarna een predikant emeritaat kan vragen zonder overlegging van een medische verklaring. Ds. De Gier zei dat een medische verklaring kerkrechtelijk alleen geëist wordt in conflictsituaties. Ds. Boogaard telde onder de afgevaardigden zeven predikanten boven de 65 jaar, en benadrukte dat geen enkele predikant "zomaar" emeritaat aanvraagt.

Oud. Verweij stelde dat een oudere predikant gemakkelijker ontheven moet kunnen worden van de last van een gemeente, niet alleen om medische redenen. Na stemming waren 34 afgevaardigden voor het voorstel.

De synode nam verder een rapport "Ethisch Methodische Notities" over, opgesteld door de commissie ethiek (zie elders op deze pagina).
Ds. A. F. Honkoop benadrukte dat het rapport niet gezien moet worden als uitspraak van de synode, maar als handreiking naar de gemeenten, waarin getracht is het denken van de gemeenten te verwoorden. Ook ds. Moerkerken benadrukte het rapport te zien als een aanzet tot nadere bezinning.
Ds. B. van der Heiden had weliswaar waardering voor het werk dat aan het rapport besteed was, maar hij miste toch een notitie over adoptie. Het rapport zal in brochurevorm worden uitgegeven.

Zondagsarbeid
„Er zijn veel gevallen van zondagsarbeid die duidelijk wel of niet geoorloofd zijn te achten, op grond van de norm van Gods Woord, maar er blijft een beperkt grijs veld over, waaromtrent we elkaar enige gewetensvrijheid moeten gunnen. In pastoraat en prediking moet gewezen worden op de persoonlijke verantwoordelijkheid die een ieder in dat opzicht heeft".

Dat staat te lezen in het rapport van de commissie Zondagsarbeid, dat gisteren door de generale synode werd besproken en aangenomen. Als
voorbeeld van het ''grijze veld'' valt, volgens het rapport, te denken aan het gebruik van eigen vervoersmiddelen voor kerkbezoek op zondag.

Het rapport werd in opdracht van de synode van 1986 samengesteld door de commissie Zondagsarbeid en het probeert grenzen aan te geven ,,tussen arbeid van noodzakelijkheid en arbeid die in strijd is met het vierde gebod des Heeren''.

Rapporteurs stellen dat de sabbat een scheppingsordinantie is en dus „een algemene en altijddurende werking heeft", maar ook een bijzondere relatie uitbeeldt tussen de Heere en Zijn verbondsvolk (Ex. 31). Het doel is te rusten na een zesdaagse arbeid, en God te verheerlijken in Zijn werken. „Onder het Nieuwe Verbond gaan we uit van de rust (aan het begin van de week) en begeven ons van daaruit tot de arbeid.

Werkzaamheden
Het rapport gaat, na een bijbelse onderbouwing van de zondag als Dag des Heeren, ook in op verschillende vormen van zondagsarbeid. Wat betreft de werken der barmhartigheid spreekt het rapport niet alleen van geoorloofde, maar zelfs van geboden werkzaamheden. Anderzijds wordt de kanttekening gemaakt dat steeds meer inrichtingen van gezondheidszorg gaan lijken op volcontinubedrijven, waar ook niet-noodzakelijke werkzaamheden plaatsvinden op zondag. Hetzelfde verschijnsel is te constateren bij andere noodzakelijke diensten als politie, brandweer en leger.

Diverse synodeleden stelden redactionele wijzigingen voor die de zondag als dé Dag des Heeren onderstrepen om zo „het rapport nog meer body te geven". De docenten van de theologische school zullen de definitieve tekst vaststellen.

Benoemingen
Door de synode werd ds. J. J. van Eckeveld gekozen bij de secundi van het curatorium van de theologische school. Een commissie, bestaande uit de predikanten A. Moerkerken, G. J. van Aalst, B. van der Heiden, alsmede G. Dijkgraaf, G. van der Hoek en J. H. Mauritz, zal een onderzoek instellen naar de oorzaken en de mate van kerkverlating in de Gereformeerde Gemeenten. Zij zullen trachten de volgende synode daarover te adviseren.

Nieuwe leden voor deputaatschappen zullen voortaan gekozen worden uit dubbeltallen, voorgedragen door de deputaatschappen.

In zijn sluitingswoord zei ds. A. F. Honkoop dat „verwondering, ootmoed en vernedering nodig is als we terugzien. Dat we Hem de eer maar zullen geven". Hij wees op de zorgvolle tijd, waarin satan rondgaat als een briesende leeuw en waarin waakzaamheid geboden blijft. Ondanks alle zorg echter mag nog gewezen worden op Hem, zonder Wie we niets kunnen doen. Jezus leeft nog!, aldus de praeses.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.