+ Meer informatie

GEEN VERBOND, GEEN GENADE

3 minuten leestijd

Een van de argumenten die worden aangevoerd om het christelijk geloof af te wijzen is gelegen in de veronderstelde legitimatie van religieus geweld in de Bijbel. Een God die de opdracht geeft om hele volken uit te roeien, moet wel een wrede God zijn. En daar passen we in onze tijd voor. Religie leidt per definitie tot geweld, en daarom moet je er afstand van nemen. Wie denkt niet aan de slachtpartij die Anders Breivik op 22 juli 2011 aanrichtte in Noorwegen?

Onlangs promoveerde ds. A. Versluis, sinds kort predikant van de gemeente van Ouderkerk aan de Amstel, op een proefschrift dat hier alles mee te maken heeft. Zijn onderzoek bevat een analyse en evaluatie van het gebod om de Kanaänieten uit te roeien, zoals we dat in Deuteronomium 7 vinden. In het boek wordt gezocht naar een antwoord op de vraag wat dit Bijbelgedeelte betekent voor het Godsbeeld in het Oude Testament. Een tweede vraag die beantwoord wordt, is of Deut. 7 aanleiding geeft tot religieus geweld.

We kunnen er niet omheen: het bevel van de HEERE bedoelt echt de totale uitroeiing van de volken van Kanaän. Maar het geheel van dit Bijbelboek en heel de geschiedenis van Gods heil laten zien dat het hier om een unieke situatie gaat, die betrekking heeft op de vestiging van Israël in het land Kanaän.

Twee motieven spelen een belangrijke rol. Het eerste is: de heidense volken vormen een gevaar voor het volk Israël in religieus-ethisch opzicht. Ze dienen andere goden en houden er ook overigens een perverse levensstijl op na die Israël heel gemakkelijk tot afval van de levende God zou kunnen brengen. Het tweede motief is, dat de maat van de ongerechtigheid van deze volken in Gods ogen vol was. De zonden, vooral de praktijk van kinderoffers en allerlei verboden seksuele verhoudingen, roepen het rechtvaardig oordeel van God op. We kunnen ons zelfs verbazen over het feit dat de Heere zo lang geduld heeft gehad met deze volken! In dit gedeelte komen belangrijke aspecten van het beeld van God in het Oude Testament naar voren. De Heere is een heilig God die het kwade niet kan verdragen. Maar Hij is geen grillig despoot, die willekeurig straft. Zijn eigen volk verkeert namelijk niet in een ‘brandvrije zone’: als Israël vasthoudt aan dezelfde zonden als de Kanaänieten, zal het Gods rechtvaardig oordeel ook niet ontlopen.

De (kerk)geschiedenis leert dat er nogal eens een beroep is gedaan op teksten als deze om religieus geweld te legitimeren. Dr. Versluis toont aan dat dat niet terecht is, mits men dit gedeelte leest in het grote verband van Oude en Nieuwe Testament.

Uiteraard bevat met name het eerste, exegetische gedeelte nogal wat Hebreeuws en detailkwesties die voor de exegese van belang zijn. Dat zal voor velen te moeilijk zijn. Maar dan slaat u dat gewoon over. Er blijft genoeg over waarmee u uw winst kunt doen. We feliciteren dr. Versluis van harte met dit prachtige resultaat van zijn studie. Een wens: het zou fijn zijn als hij de ‘oogst’ van zijn onderzoek ook in pasmunt zou presenteren in de vorm van een boek dat toegankelijk is voor het gemiddelde gemeentelid.

n.a.v. A. Versluis, Geen verbond, geen genade. Analyse en evaluatie van het gebod om de Kanaänieten uit te roeien (Deuteronomium 7). Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer 2012, 368 blz., € 29,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.