+ Meer informatie

Potter debatteert over politieke opdracht kerk

Wilkens: politiek en geloofsbesluit scheiden

3 minuten leestijd

BAD BOLL—De Evangelische Kerk in Duitsland veronachtzaamt haar eigen geschiedenis wat er toe leidt dat zij de politieke opdracht van de kerk verdacht maakt. Zij verzuimt de „Barnier Thesen" van de Bekennende Kirche op deze tijd toe te passen. Hierin werd gesteld dat de staat niet bevoegd is in kerkelijke aangelegenheden in te grijpen en dat de kerk zich alleen op de belijdenis moet oriënteren. De Duitse kerk is onder meer te afhankelijk van de „Kirchensteuer" geworden.

Dit zei dr. Philip Potter, secretarisgeneraal van de Wereldraad van kerken, donderdag op de Evangelische academie te Bad Boll. Hij sprak over het fundamentele conflict tussen de EKD en de Wereldraad over het politieke spreken van de kerk.

De kerk in Duitsland heeft sinds 1848 in politiek opzicht in het beste geval een dubbelzinnige rol gespeeld, in het slechtste geval zich aan de machthebbers geconformeerd, aldus Potter. Doordat de EKD hieruit geen lering wil trekken, kan zij het profetisch ambt, dat de Wereldraad wil vervullen, niet aanvaarden. De Duitse kerk moet haar provincialistische Interpretatie van het Evangelie opgeven voor een oecumenisch bewustzijn. Hier ligt een uitdaging, die de Duitse kerk tot nu toe heeft genegeerd tot haar eigen schade en die van de wereld, aldus Potter.

"Verwoest"
Het pleidooi van Philip Potter voor het profetisch ambt van de kerk werd beantwoord door dr. Erwin Wilkens, tot voor kort een van de hoogste functionarissen binnen de Evangelische Kerk in Duitsland (EKD). Hij keerde zich fel tegen deze taak die de wereldraad zichzelf toedicht. Politieke en geloofsbesluiten zijn daardoor niet meer te scheiden, het gesprek wordt onmogelijk gemaakt en de eenheid in de gemeente wordt erdoor verwoest, aldus Wilkens. „Het beroep op het profetisch ambt van de kerk lost geen enkel politiek probleem op".

Sinds 1960 heeft de EKD geen poging meer ondernomen een overeenstemming te vinden voor de twee opvattingen over geloof en politiek. Zo is er het monistische model dat voortgekomen is uit de calvinistische traditie. Het grote voorbeeld hiervan is de Bekenende Kirche met de Barmer Thesen. Politieke uitspraken worden rechtstreeks uit het hart van het geloof afgeleid. Daar Jezus Christus' Koningschap voor alle gebieden des levens geldt moet er een politieke theologie zijn. Vandaar "Het profetische ambt van de kerk", het motto van de Wereldraad.

Niet gewonnen
Deze lijn heeft het binnen de EKD niet gewonnen, reden waarom aanhangers ervan de Wereldraad zijn gaan domineren, aldus Wilkens. Hij sprak zich uit voor het „dualistisch model", dat voortkomt uit de Lutherse twee rijkenleer. Daarin gaat men uit van enerzijds de naastenliefde, die tot politieke' dienst van de kerk verplicht, en anderzijds het verstand, waarmee de kerk deze opdracht heeft uit te voeren. Terwijl de monisten zich tot spreekbuis van de progressieven maken, nelgen de dualisten ertoe conservatiever te zijn.

Wilkens riep Potter op af te zien van het begrip „profetisch ambt" en uitsluitend te spreken van „politieke dienst van de kerk". Dan is er overeenstemming over bepaalde problemen mogelijk, zei hij. Potter nodigde de Westduitse theoloog uit dit debat in Genève voort zetten.

Ironische noot
Een ironische noot bij deze discussie is dat Potter in zijn intredetoespraak als secretaris-generaal van de Wereldraad als geslaagd voorbeeld voor het profetisch ambt van de kerk verwezen had naar het herderlijk schrijven van de EKD over de „Ost-politik" (de gevolgen van de nederlaag in de Tweede wereldoorlog voor de verhouding tot de Oosteuropese landen). Auteur daarvan was: Dr. Erwin Wilkens. Deze zei het bijna in alles eens te zijn met wat Potter toen gezegd had: alleen wilde hij in plaats van profetisch ambt spreken van politieke dienst van de kerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.