+ Meer informatie

Van Holten: Spanjaarden zelf moeten in hun land evangeliseren

Secretaris neemt afscheid van Spaanse Evangelische Zending

6 minuten leestijd

Spanje moet in de eerste plaats door de Spanjaarden zelf 'bewerkt' worden met het Evangelie. Dat is de mening van F. van Holten na enkele tientallen jaren werken voor de stichting Spaanse Evangelische Zending (SEZ), waarvan hij sinds 1967 bestuurslid was en sinds 1980 full-time secretaris. Enkele weken geleden heeft hij om gezondheidsredenen voor zijn functie moeten bedanken. In de komende periode van verdere uitbouw van de SEZ richt de stichting zich ook in toenemende mate op Latijns Amerika. „Dat betekent voor ons een stukje verbreding", aldus Van Holten.

Reeds lange tijd is de scheidende secretaris betrokken bij het werk van de SEZ. De eerste werkzaamheden dateren uit de jaren vijftig. Van Holten, die een leidinggevende functie bekleedde in het bankwezen, raakte op „een wonderlijke manier" bij het Spaans betrokken, zo zegt hij in een terugblik. „Eens liep ik op een Rotterdamse markt en kreeg ik een Spaans leerboek van Johan Brouwer in handen, een Spanjekenner die rooms geworden was. Het was voor mij de eerste kennismaking met die taal". Van Holten bekwaamde zich verder in het Spaans. Pas later raakte hij betrokken bij het werk van de SEZ.

Troostbrieven

Aan dat werk was onlosmakelijk de naam van —vooral— professor G. Wisse verbonden, die oog had voor de nood van protestanten in Spanje. De problemen voor die groep waren toen erg groot. Na beëindiging van de burgeroorlog in 1939 brak er tot 1960 een „zwarte tijd" aan, aldus Van Holten. Het was een tijd van groot gebrek aan Bijbels en christenen kregen boeten als zij enigermate betrokken waren bij het protestantisme.

Prof. Wisse schreef troostbrieven op grote schaal -rond Pasen en Kerstmisen slaagde erin tijdens speciale "Spanjeavonden" de nodige gelden bijeen te brengen voor Spaanse protestanten die in gevangenissen dreigden te komen wegens verboden bijbelbezit. Na 1960 moest Spanje onder druk van de politiek en de publieke opinie wel water in de wijn doen. Maar prof. Wisse wilde de christenen in Spanje, ondanks de ingetreden verruiming, niet in de steek laten. De heer G. Zwart uit Utrecht werd aangetrokken om het werk van de SEZ (sinds 1953 in stichtingsvorm) handen en voeten te geven.

De plaatselijke comités werden gesteund door een breed kerkelijk draagvlak, zoals de Hervormde Kerk (hoofzakelijk vanuit de Gereformeerde Bond), de rechterflank van de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Gereformeerde Gemeenten en de Oud Gereformeerde Gemeenten (die een sterke voorvechter hadden in de persoon van ds. B. Toes).

De SEZ is altijd interkerkelijk gebleven, wat wel het nadeel heeft, aldus Van Holten, dat men altijd op de tweede plaats komt te zitten, na de eigen zending van deze kerken. „Maar toch slaagt de stichting er elk jaar in zo'n vijf a zes ton binnen te krijgen".

Hoofdbestuur

Van Holten kwam in 1967 in het hoofdbestuur terecht. Zijn eerste en belangrijkste taak was het voeren van de uitgebreide correspondentie. Honderden brieven werden uit het Spaans vertaald en vele honderden contacten werden onderhouden op het Iberisch schiereiland, dat veertien keer zo groot is als Nederland. De stichting ging zich werpen op wat zij zag als de belangrijkste taak: het verzorgen van lectuurwerk.

„Dat is nog steeds de ruggegraat van ons werk", zegt Van Holten. Advertenties worden nu allerwegen in Spanje geplaatst om mensen te werven voor schriftelijke bijbelcursussen. Als cursisten -er zijn er momenteel vele duizenden- hun werk goed gemaakt hebben, ontvangen ze als 'premie' steeds een Spaanstalige SEZ-uitgave, zoals "De droefheid naar God" van prof. Wisse, de kinderbijbel van Joh. Vreugdenhil, boeken van reformatoren en puriteinen. „Spanjaarden zijn geen lezers, of het moet de sportpagina op maandag gelden. Maar als ze bij onze lectuurtafels komen, zo is onze ervaring, kopen ze zich werkelijk arm". Om te spreken van een honger naar Gods Woord, is misschien te veel gezegd, maar „er is wel betrokkenheid en belangstelling. De Spanjaarden zijn de oude ankers kwijtgeraakt. De binding aan de Rooms-Katholieke Kerk is zo goed als weggevallen, nu heerst het harde materialisme, waarin niets meer wordt geloofd".

Kerken

De Spaanse protestantse kerken vormen, zo zegt Van Holten, een mengelmoes. De 'nationale kerk', de Iglesia Evangélica Espanola, is bij voorbeeld een verzameling van vele richtingen. Het probleem van de Spaanse protestanten is de toenemende opmars van de charismatische richting, vooral de laatste vijftien jaar. Hier wreekt zich, aldus Van Holten, het ontbreken van een duidelijk overkoepelend orgaan, alsook dat er geen goed seminarium voor aanstaande predikanten is. „Door zo'n seminarium zouden we via de voorgangers de gemeenten zelf kunnen beïnvloeden. We moeten terug naar de bron", zo zegt hij. De gemeenten waar men contact mee heeft, zo zegt de oud-secretaris, „hebben een bevindelijke inslag". Zo wordt Bunyan erg op prijs gesteld. „Maar ze zijn niet zo dogmatisch. Wel blijkt heel positief een grote aandacht voor het gebedsleven".

Er wordt volgens Van Holten ook de nodige aandacht gegeven aan de bestudering van de belijdenisgeschriften. De SEZ heeft de Drie Formulieren van Enigheid in het Spaans op de markt gebracht, maar in hetzelfde boekje ook de drie oud-christelijke geloofsbelijdenissen opgenomen. Dat is gedaan om het misverstand uit de weg te ruimen dat de Reformatie iets geheel nieuws was. Hij vindt overigens bezinning op Schrift en confessie hard nodig. „Mijn grootste verwijt aan de Rooms-Katholieke Kerk in Spanje is dat zij de mensen niet tot de Schrift heeft gebracht".

Propaganda

Voorlopig blijft Van Holten wel meehelpen bij de verzorging van de propaganda. Zijn taak is nu overgenomen door een medewerker binnenland in de persoon van de heer J. Haeser en door bestuurslid A. Stam als secretaris. Daarnaast is een penningmeester benoemd in de persoon van de heer L. C. Pols, die ook al vele jaren deel uitmaakt van het bestuur. De reorganisatie was volgens Van Holten nodig omdat opeenhoping van activiteiten in één functie te kwetsbaar bleek. Ook de toenemende professionalering van de SEZ („De zaak staat nu goed op de rails") maakte een dergelijke maatregel nodig.

De Nederlandse evangelist M. Aleman van de SEZ is verleden week wegens gezinsomstandigheden naar Nederland teruggekeerd. Hij zal nog regelmatig enige dagen voor de SEZ naar Spanje gaan om de voortzetting van het cursuswerk (door een Spanjaard) te begeleiden.

De SEZ denkt ook aan verbreding, in die zin, dat de contacten met de ongeveer 800 cursisten in Latijns Amerika, onder wie veel voorgangers, vanuit Nederland door de heer Aleman worden voortgezet en uitgebouwd. Van Holten zegt er altijd een voorstander van te zijn geweest geweest zich niet alleen te richten op Spanje, maar op de gehele Spaanstalige wereld. Spanje en Latijns Amerika vormen een nauw geheel, wat helaas nu in Spanje tot uiting komt in het overwaaien van allerlei charismatische invloeden uit Latijns Amerika.

Met de stichting In de Rechte Straat, die ook in Zuid-Amerika actief is, bestaat er geen samenwerking, aldus Van Holten. Wel maken de Gereformeerde Gemeenten in Noord-Amerika, die dit jaar de predikant P. L. Bazen naar Bolivia uitzenden, gebruik van het materiaal van de SEZ, evenals Woord en Daad en diverse predikanten die door de GZB naar Latijns Amerika zijn uitgezonden.

Het is volgens Van Holten altijd moeilijk te beoordelen of de vele tientallen jaren bedreven activiteiten vruchten hebben afgeworpen. „Wij willen zo graag horen dat er zoveel of zoveel mensen bekeerd zijn geworden. Positief vind ik, dat harten van wilde straatvechters veranderd werden en dat de helft van onze cursisten beneden de dertig jaar is. Nominaal zijn er nu veel meer protestanten dan vroeger. Maar het blijft voor ons mensen onbekend wat God met Zijn Woord bereikt".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.