+ Meer informatie

Jeruzalem eist herstelbetalingen van Irak

Jeruzalem doet „compromis" van PLO af als propagandastunt

5 minuten leestijd

JERUZALEM - De Israëlische vice-minister van buitenlandse zaken, Binyamin Netanyahoe, vertelde gisteren in de Knesset dat Israël verschillende eisen heeft ingediend bij de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker.

De eisen luiden dat Irak over moet gaan tot herstelbetalingen aan Israël voor de schade die veroorzaakt is door de aanvallen met de Scudraketten, dat het rakettensysteem van Irak moet worden afgebroken en dat de Verenigde Staten toezicht moeten houden op het Iraakse leger. Volgens Netanyahoe zou Baker „ferme maatregelen" nemen om ervoor te zorgen dat de eisen van Israël worden ingewilligd.

Wat betreft het Palestijnse vraagstuk zeiden diplomatieke kringen in Jeruzalem gisteren dat Baker tijdens zijn tweedaagse bezoek aan Israël zelf niet met nieuwe voorstellen is gekomen en dat hij het concept van „gebieden voor vrede" niet met de Israëlische leiders heeft besproken. De Amerikaanse minister was het eens met de eis van de Israëlische regering dat het vredesproces via „twee sporen" moet plaatsvinden. Dat wil zeggen dat onderhandelingen met de Arabische staten parallel moeten lopen met vredesbesprekingen met de Palestijnen. Omdat de regering van president Bush nu veel waarde hecht aan de besprekingen tussen de Arabische landen en Israël (in plaats van uitsluitend gefixeerd te zijn op de Palestijnse kwestie) is Washington dichter naar de positie van Israël geschoven.

Premier Jitschak Sjamir ging gisteravond op de Israëlische televisie nog verder in op het Baker-bezoek. Volgens de Likoedleider bracht Baker geen nieuwe voorstellen met zich mee van de acht Arabische ministers van buitenlandse zaken. Maar er zou wel sprake zijn van een verandering van houding jegens Israël. Volgens Sjamir wordt er nu in enkele Arabische landen over Israël gepraat als „een feit". Met name in Saoedi-Arabië heeft een verandering van houding plaatsgevonden. „De Saoedi's zijn heel belangrijk", aldus Sjamir. „Zij beslissen veel in dit gebied en ze zijn een economische macht". Syrië behoort volgens de Israëlische regeringsleider niet tot de landen die hun houding hebben gewijzigd. Hij zei te hopen dat de anderhalf miljard dollar die de Saoedi's aan Syrië hebben gegeven voor hun opstelling in de Golfoorlog niet gebruikt zal worden voor wapenaankoop.

Geen Amerikaanse druk

Israëlische bronnen zeiden te geloven dat de Verenigde Staten ook in de toekomst geen druk op Jeruzalem uit zullen oefenen om Israël tot consessies te dwingen. De vier uur lange ontmoetingen met premier Sjamir (waarbij soms ook de echtgenotes aanwezig waren) brak de koude relatie tussen beide bewindslieden. Een tocht per helikopter was bedoeld om Baker de veiligheidsproblemen van Israël onder ogen te brengen. De beslissing van Baker om een krans te leggen bij het graf van een van de vier vrouwen die aan de vooravond van zijn komst werden vermoord door een man uit de Gazastrook om „een boodschap aan Baker" te geven, werd door de Israëliërs bijzonder gewaardeerd.

Gisteren werd het verbod voor de Palestijnen uit de omstreden gebieden om Jeruzalem te betreden opgeheven. Het verbod werd tijdens het bezoek van Baker ingesteld. Er blijven in de komende dagen nog extra politiemannen in Oost-Jeruzalem.

Gisterochtend vloog de Amerikaanse minister van Tel Aviv naar Damascus, waar hij gedurende zeven uur besprekingen voerde met de Syrische leider Hafez-al Assad. Het was vanmorgen nog niet duidelijk of dit overleg belangrijke resultaten heeft opgeleverd. Volgens een woordvoerder van Assad waren de beide mannen het er in elk geval over eens dat vrede „rechtvaardig en alomvattend" moet zijn.

Volgens kringen in Jeruzalem zal Syrië niet kunnen weigeren mee te doen in een regionale vredesconferentie. Maar de Syrische leider, die volgens een krant de reputatie heeft „slimmer en sluwer" te zijn dan andere leiders in het Midden-Oosten, zal waarschijnlijk op zijn harde standpunt inzake het Arabisch-Israëlische conflict blijven staan. Hij vindt dat de Golanhoogte terug moet onder Syrisch bewind en dat in de Gazastrook en op de Westoever een Palestijnse staat moet worden ingericht. Ook wil Syrië dat de resoluties 242 en 338 worden uitgevoerd. De regering van Sjamir is van mening dat dat al is gebeurd: na de Jom-Kippoeroorlog en in de vredesregeling met Egypte beeft Israël al gebieden opgegeven.

Vandaag zou Baker van gedachten wisselen met de ministers van buitenlandse zaken van Syrië en Libanon. Daarbij zou onder meer de kwestie van buitenlandse gijzelaars ter sprake komen die nog steeds in Libanon worden vastgehouden. ABC-televisie berichtte dat Iran de sji'itische groepen in Libanon wil overreden om de gijzelaars vrij te laten als Israël de HezboUah-leider sjeik Obed op vrije voeten stelt. Deze Hezbollah-leider werd in 1989 door Israëlische commando's in Zuid-Libanon van zijn bed gelicht. In Israël beloofde Baker ook zijn best te doen Israëlische soldaten die in Libanon gevangen worden gehouden vrij te krijgen.

„Concessies" PLO

Belangrijk politiek nieuws was gisteren ook dat Bassam Aboe Sharif, de adviseur voor politieke zaken van Jasser Arafat, zou hebben gezegd dat de PLO bereid is concessies te doen als een Palestijns-Israëlische dialoog over een Palestijnse staat begint. Het nieuws luidde dat de PLO bereid is een „territoriaal compromis" te sluiten over de omvang van de Palestijnse staat. Dat zou betekenen dat de PLO tevreden is met minder dan de gehele' Westoever en de Gazastrook. Het Palestijnse persagentschap Wafa meldde later dat de opmerkingen niet de mening van de PLO weerspiegelen en op de Jordaanse radio zei Abu Sharif dat de vermeende concessies „absoluut niet waar" zijn.

Een medewerker van premier Sjamir, Avi Pazner, reageerde met te zeggen dat Israël niet geïnteresseerd is in wat de PLO zegt of doet. Hij herhaalde Israels beslissing om geen onderhandelingen te voeren met de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie. De uitlatingen van Aboe Sharif zijn volgens Pazner bedoeld om de steun van de PLO voor Irak in de Golfoorlog te verdoezelen. „Het is als een kind dat zich misdraagt en nu zegt „sorry", en dan denkt dat alles weer goed is", aldus de woordvoerder. „Ze proberen nu op allerlei manieren een comeback te maken".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.