+ Meer informatie

Hervormingsvoorstellen brengen geweldspiraal

Willebrands in augustus naar Zuid-Afrika

3 minuten leestijd

JOHANNESBURG — Kardinaal Willebrands zal eind augusbezoek aan Zuid-Afrika brengen. Dat gebeurt op uitnodiging van de Zuidafrikaanse Katholieke bisschoppen conferentie. Het is waarschijnlijk de laatste buitenlandse reis van de Nederlandse prelaat voor hij zijn taak overdraagt aan bisschop Simonis.

Het geldt hier een persoonlijke uitnodiging van de Zuidafrikaanse roomskatholieke aartsbisschop Dennis Hurley uit Durban, die voorzitter is van de bisschoppen conferentie en die regelmatig in het nieuws is vanwege zijn uitlatingen tegen de apartheidspolitiek. Hurley is tevens de man die onlangs heeft voorgesteld dat leiders van allerlei kerken in Zuid-Afrika uiterlijk" in 1986 bijeenkomen om te praten over „een vreedzame, niet-racistische toekomst van Zuid-Afrika".
Hurley: „Apartheid is voor christenen een verschrikkelijk probleem en er bestaat geen gemeenschappelijke benadering van dit probleem. Wanneer er geen sprake is van vrede of als de vrede wordt bedreigd door onrechtvaardigheid dan heeft de christen de verantwoordelijkheid om die vrede te herstellen."

Vredesconferentie
Kardinaal Willebrands zal waarschijnlijk worden uitgenodigd om een bijeenkomst bij te wonen van Zuid-afrikaanse kerkleiders, welke zal plaatshebben na afloop van de vergadering van de Wereldraad van Kerken in Vancouver. Op de WRK-vergadering zal Hurley als rooms-katholiek niet aanwezig zijn (de RK is geen lid van de WRK). Hij zal na afloop daarvan een bijeenkomst voorzitten van roomskatholieken, anglicanen en methodisten. Op deze vergadering zal het voorbereidende werk van een „vredesconferentie" van àlle kerkelijke leiders van Zuid-Afrika in 1986 worden gedaan. Volgens Hurley dient de conferentie van 1986 begeleid worden door de Zuidafrikaanse Raad van Kerken. Leidinggevende figuren uit de Anglicaanse kerk en de Methodistenkerk hebben als gezegd dat zij het voorstel van aartsbisschop Hurley steunen. Waarnemers vermoeden dat de traditionele Afrikaanse kerken van calvinistische signatuur niet aan de conferentie van 1986 zullen deelnemen, met uitzondering wellicht van de NG-Sendingkerk (de kleurlingendochter van de NG-kerk), welke zich heeft geschaard achter het standpunt van de Hervormde Wereldbond (WARC) dat apartheid synoniem is aan ketterij.

In het invloedrijke tijdschrift Journal of theology for Southern Africa", dat vier keer per jaar verschijnt, hebben verschillende theologen en politici hun mening gegeven over de hervormingsvoorstellen van premier P. W. Botha. Eén van de redacteuren van het tijdschrift is dr. Charles Villa-Vicencio, lector in religieuze studies aan de „linkse" universiteit van Kaapstad.
Villa-Vincencio vroeg verschillende politici of zij zich voor een ogenblik wilden plaatsen in de positie van zwart Zuid-Afrika. Hoe zouden zij reageren op de voorstellen van Botha, die onder meer behelzen dat kleurlingen en Indiërs in het landsbestuur worden opgenomen, maar dat zwarten hun heil in de thuislanden moeten, zoeken?
De vraag werd onder meer voorgelegd aan dr. Andries Treurnicht, oud-predikant in de Nederduitse Gereformeerde Kerk, oud-voorzitter van de Broederbond en thans leider van de konservatieve partij. Zijn antwoord luidde: „Als ik zwart zou zijn zou ik vechten voor mijn rechten en pleiten voor een rechtvaardige behandeling. Maar ik zou mij ook realiseren dat ik mijn vrijheid zou kunnen winnen in het raamwerk van de gescheiden ontwikkeling (de apartheid)."

Democratie
Het hoofd van de afdeling voorlichting van de nasionale partij, dr. J. P. Grobler, die eveneens naar zijn mening werd gevraagd, verklaarde dat hij de hervormingsvoorstellen waarschijnlijk negatief zou beoordelen als hij zwart was geweest. Grobler: „De nieuwe grondwet is niet bedoeld als een eindprodukt en zij voldoet niet aan ieders democratische ideeën en aan het concept van universele gerechtigheid. Toch zou ik, als ik zwart was hoop putten uit het feit dat de regering bereid is naar democratie te streven."
 Dr. Alan Boesak, predikant van de NG-Sendingkerk en voorzitter van de Hervormde Wereldbond, had een geheel ander antwoord op Villa-Vicencio's vraag. „Wij zijn er getuige van een regering een recept voor confrontatie opstelt waartegen menige kerk gewaarschuwd heeft. De hervormingsvoorstellen zullen een geweld spiraal brengen welke zeer moeilijk te doorbreken is. Racisme, de plaag van onze samenleving, wordt in de grondwet verankerd", aldus Boesak.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.