+ Meer informatie

Burenruzie in Bulgarije

3 minuten leestijd

Ze kopen al ons brood, onze schapekaas en onze melk en gooien die in de rivier, zodat wij niets te eten hebben. Ze snijden de uier? van onze koeien en breken de poten van deze beesten. Nieuwe gruwelverhalen van de Balkan bereiken het Westen. Daarin staat 'ze' voor de Turkse minderheid in Bulgarije en 'ons' voor 's lands 'echte' burgers. Deinsden Ceausescu's beroepsmoordenaars nergens voor terug in Roemenië, zo schrikken Bulgaarse chauvinisten al een week lang niet terug voor de meest beledigende aantijgingen aan het adres van hun Turkse medeburgers.

Vanwaar deze aanhoudende hypernationalistische agitatie in Bulgarije na nieuwjaarsdag? Vanwaar die tijdens demonstraties en stakingen luidkeels aangeheven leuzen van "Bulgarije voor de Bulgaren" en "Wij wensen geen Turks juk"? Het antwoord is even simpel als de oplossing van het probleem complex is. Eind vorig jaar haalde het Centraal Comité van de Bulgaarse Communistische Partij een radicale streep door de anti-Turkse maatregelen van zijn vroegere leider Todor Zjivkov. Voortaan zou er in het land „etnische vrijheid" heersen, burgers van Turkse origine (ongeveer een miljoen) zouden weer Turks mogen spreken, Turkse namen dragen en hun religieuze gebruiken in acht nemen. De dwangpolitiek van de jaren '84/'85 (alle binnen de Bulgaarse grenzen wonende Turken moesten huidige perestrojkakoers als „een ernstige politieke fout" veroordeeld.

Op 15 januari kan deze ingrijpende wijziging van het binnenlandse beleid kracht van wet krijgen, wanneer ook het Bulgaarse parlement akkoord gaat. En dat mag juist in geen geval gebeuren, vinden de demonstranten in Sofia en elders in het land. „Als deze mensen weer Turkse namen mogen dragen, gaan ze direct ook weer Turks spreken, eisen ze eigen Turkse scholen en ten slotte politiek zelfbestuur. Ons land is geen Cyprus". Het laatste argument riekt sterk naar de anti-Turkse partijpropaganda tijdens Zjivkovs assimilatiecampagne.

Hebben de Bulgaren dan geen redenen tot vrees voor hun Turkse medeburgers? Jazeker. Hun aantal is gering (negen miljoen) en hun geschiedenis van eeuwenlange Turkse overheersing weinig bemoedigend. Toch is angst ook hier een slechte raadgever en rechtvaardigt hij in geen geval de botte identiteitsonderdrukking van een gehele bevolkingsgroep. Het redelijke argument van Bulgaarse tegendemonstranten.

Zij wijzen er nadrukkelijk op dat het chauvinistische kabaal in de hoofdstad nauwelijks weerklank vindt en in de 'Turkse' gebieden tot volstrekt tegengestelde Bulgaarse reacties heeft geleid.

partijfunctionarissen achter het huidige straatprotest Zij willen van geen hervormingen weten, waren Zjivkovs Turken-kwellers en doen zich in hun zorg om het eigen baantje voor als de redders van de Bulgaarse natie. De leus "Liever Zjivkov aan de macht dan de Turken" spreekt voor zich.

Ondertussen is een "Maatschappelijke Raad", bestaande uit vertegenwoordigers van partij oppositie, kerken en „alle relevante krachten", gevormd om een bloedige nationalistische explosie te voorkomen. Hopelijk loodsen zijn discussies Bulgarije's prille democratisering door een gevaarlijke populistische fase (referendum over mensenrechten voor de Turken, zo eisen betogers!) heen. 

Ook Sofia en Ankara hebben zich in Koeweit bij monde van hun ministers van buitenlandse zaken over de jongste eruptie in de fragiele Bulgaars- Turkse betrekkingen gebogen. De ironie van het conflict wil dat hun standpunten na de massale uittocht van 300.000 Turken uit Bulgarije in zomer '89 stuivertje hebben gewisseld. Pochte Ankara destijds desnoods alle Turken uit het buurland te kunnen opnemen, zo zag zij zich bij gebrek aan opvangmogelijkheden al snel genoodzaakt tot immigratiebeperkende noodgrepen. Schoof Sofia eerst zo veel mogelijk Turken af, thans ziet zij, economisch wijzer geworden (nuttige arbeidskrachten!), het grote staatsbelang in van het behoud van deze omvangrijke minderheid.


Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.