+ Meer informatie

Boekbespreking

4 minuten leestijd

Mr H. W. J. Mulder - GROEN VAN PRINSIEKER - Uitgevery T. Wever - Franeker.

Uit het Ten geleide nemen we het volgende over : „Een goede levensbeschrijving van Groen, zoals wij van Thorbecke bezitten en ook van de meeste Réveil-figuren, ontbreekt nog altijd. Alleen betreffende zijn jeugd beschikken we ovei het wel-gedocumenteerde proelschrift van Dr. Tazelaar, terwijl dat van Mr. Brants over Groen's geestelijke groei waardevolle biografische gegevens bevat over Groen in de jaren van de Belgische opstand. Aan beide geschriften hebben wij bij deze studie veel te danken gehad. Voor het overige echter bezitten we over Groen's levensloop en levenswerk — enkele verouderde werken daargelaten — slechts incidentele studies, meestal in de vorm van tijdschrift-artikelen, niet een alles omvattend overzicht. Dit gemis is niet onverklaarbaar. De oorzaak ligt gedeeltelijk bij Groen's paradoxale wijze van uitdrukken, die het velen moeilijk maakt zijn werkelijke bedoelingen te doorgronden, veel meer echter nog bij zijn veelzijdigheid Groen was historicus, staatsrechtsgeleerde en staatsman, wat niet altijd behoeft samen te gaan; hij was ook theoloog en een uitnemende, en bij dit alles taalkunstenaar van groot formaat; volgens Dirk Coster met Busken Huet en Multatuli de beste stilist van zijn tijd in ons land. Wie waagt zich aan een figuur met zovele facetten, vooral als daarbij nog komt dat hij een oeuvre van meer dan honderd werken — groot en klein — te doorworstelen krijgt, waarvan een grondige studie alleen al enige jaren vordert. Wat echter misschien nog het zwaarst weegt, is de instinctieve afkeer van Groen's levensdoel, het behoud of herstel van de christelijke staat, reeds tijdens zijn leven en veel meer nog door de generaties, die na hem gekomen zijn, vrij algemeen beschouwd als een onwezenlijk en uit de tijds droombeeld. Nog altijd is hij vooral daardoor voor velen een steen des aanstoots, meer dan de overige Réveilfiguren Bilderdijk misschien uitgezonderd.”

En dan verder: „De schrijver, wie het voorrecht ten deel is gevallen zich gedurende vele jaren van zijn leven in Groen's persoon en gedachtenwereld te mogen verdiepen, heeft getracht in de lacune, die zich hier voordoet, met deze studie te voorzien. Meer dan een poging is het niet. Op een man als Groen raakt men niet licht uitgekeken.

Behalve een weergave in hoofdtrekken van Groen's goedsdienstig-staatkundige denkbeelden, bevat het werk de biografische gegevens, nodig om zich een beeld van Groen's persoonlijkheid te kunnen vormen. Ook van Gioen geldt, als van zovele historische figuren, dat hij slechts te verstaan is in het kader van zijn levensmilieu.

Hernieuwde kennismaking met Groen's gedachtenwereld, waartoe deze studie oproept, kan in een tijd, die godsdienstig en staatkundig in menig opzicht is vastgelopen niet dan verfrissend en bevrijdend werken. Groen wist zich een man van de toekomst, meer dan van zijn eigen tijd, die hem niet begreep vervuld als deze was van een granseloos cultuur-optimisme. Misdeze was van een grenzeloos cultuur-optimisme. Misschien dat in de verwarring van onze dagen het ogenblik nadert voor een beter begrijpen. Het Nederlandse volk zou er wel bij varen.”

We menen hiermee te kunnen volstaan. We willen dit werk van harte aanbevelen. De naam Groen van Prinsterer is in onze kringen nog wel bekend, maar te vrezen is, dat het bij velen daarbij blijft. Daarom is het van betekenis kennis van dit boek te nemen en er daardoor wellicht toe te komen zich ook te verdiepen in de meest bekende werken van Groen.

Om een inzicht te geven in de inhoud van het werk noemen we nog de verschillende hoofdstukken: I Groen's jeugd en jongelingsjaren, II Gioen's overgang naar het Réveil, III Groen's strijd in kerk en staat, IV Groen en de oecumene, V Groen's laatste levensdagen.

Tenslotte vermelden we nog dat de ondertitel is staatsman en profeet. Ja, dat was hij inderdaad. Men leze zelf. Het werk heeft een omvang van 140 blz en kost ƒ 12,50 (paperback).

STEMMEN UIT GENEVE van Johannes Calvijn - De Gereformeerde Bibliotheek te Goudriaan Z.H.

De 27e bundel is verschenen. De preken handelen over Job 26 : 1 tot 27 : 19. Het begin van de eerste preek is opgenomen in een vroegere bundel. Het slot van de laatste preek wacht op een volgend bundel. De prijs is ƒ3,50 gebleven. Hartelijk aanbevolen. Wat Calvijn ter verklaring zegt is ook nu ten volle waard gelezen en ter harte genomen te worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.