+ Meer informatie

Geen beeldenstorm op het rode eiland

Cuba verdiept slechts socialisme, ondanks ontwikkelingen in Sowjet-Unie

4 minuten leestijd

HAVANA — De ambassadeur van de Sowjet-Unie in de 'Verenigde Staten, Viktor Komplektov, noemde gisteren het veelzeggende zwijgen van de Cubaanse alleenheerser Fidel Castro tijdens de coup in Moskou „een fatale fout". De diplomaat verklaarde dat zijn regering niet langer in staat en bereid is om het rode eiland te subsidiëren.

Op haast ondiplomatieke manier liet Komplektov weten dat voor wat de Sowjet-Unie betreft Cuba een gesloten hoofdstuk is. Fidel zal in het vervolg zijn eigen boontjes moeten doppen.

Cuba rammelt aan alle kanten. De economie ligt in duigen. De toekomst ziet er somber uit. Het enige waaraan geen gebrek bestaat, zijn tekorten en problemen. Brandstof, kleding, voedsel, papier en een lange serie andere dagelijkse benodigdheden zijn op de bon.

Tekorten aan elektriciteit dwongen een aantal fabrieken tot sluiting. De gloednieuwe Che Guevara-nikkelsmelterij, een waardevolle deviezenbron, ging vier dagen geleden plat. Ossen en trekpaarden vervangen tractors op het platteland en bestelwagens in de stad. 700.000 uit China geïmporteerde fietsen moeten de bevolking enige mobiliteit geven nu autorijden, bestempeld als asociaal vanwege het acute benzinetekort, uit den boze is. ,

Bijna een vijfde deel van de Chinese stalen rossen staat inmiddels al op non actief. Vitale onderdelen als kettingen, kogellagers en banden zijn nergens te vinden.

Openluchtmuseum

Fidel Castro maakt van zijn eiland een monument ter nagedachtenis aan het rode rijk. Een soort gigantisch openluchtmuseum, dat een waarheidsgetrouwe kopie bevat van al hetgeen Oost-Europa en de Sowjet-Unie in beweging bracht.

Maar een beeldenstorm laat in Cuba op zich wachten. Een omwenteling ligt niet in het verschiet. De genadeloze knoet van El Comandante duldt geen enkele tegenspraak. Open dissidentie is ver te zoeken. Klagen is ten strengste verboden. Geen Cubaan ontsnapt aan het wakende oog van de duizenden rode wijkcomités, die elk 'ideologisch vergrijp' onmiddellijk aangeven.

Ondanks alle problemen blijft Castro voor veel Cubanen de belichaming van hun drang naar onafhankelijkheid. Weinigen zien in Fidel een gehate dictator. De bejaarde revolutionair maakt handig gebruik van het immer latente Culeid is niets mis. De huidige moeilijkheden zijn het resultaat van externe ontwikkelingen, waarop wij geen enkele greep hebben", aldus Julio Oliveras, directeur van de Cubaanse Kamer van Koophandel.

Dat is ten dele waar. Cuba's voormalige Comecon-handelspartners doen vrijwel geen zaken meer met het eiland. Polen, Roemenië, Hongarije en de andere ex-Oostbloklanden schuwen Fidels dure en vaak kwaliteitsarme produkten. Het handelsverkeer met Duitsland is na de eenwording te verwaarlozen.

Blijft over de Sowjet-Unie, sinds jaar en dag Cuba's grootste sponsor. Moskou geeft echter niet thuis. Het Cubaans-Russische handelsverdrag dat begin dit jaar na lang diplomatiek zeuren door Havana werd ondertekend, ziet er op papier weliswaar redelijk uit, maar haalt de praktijk niet. GUADALAJARA, vorige maand. inkomsten met een catastrofale 60 a 70 procent ten opzichte van 1990.

Cuba's wereld stort ineen. Toch is Fidel Castro niet van plan de koers van zijn revolutie te verleggen. „Zelfs als de Sowjet-Unie ophoudt te bestaan, gaan wij door", zo raasde Castro onlangs vanaf het spreekgestoelte. Hier spreekt het produkt van de jezuïetenpaters aan wiens zorgen de Cubaanse president in zijn jeugd was toevertrouwd. Het klooster boetseerde een disciplinair, zo niet bezeten man, met een enorme offerbereidheid, een sterk eergevoel en een koppigheid die grenst aan het fenomenale. Fidel weet van geen ophouden.

Dat zal zeker blijken wanneer in oktober het vierde congres plaatsvindt van de Cubaanse Communistische Partij (PCC). Ingrijpende veranderingen hoeft niemand te verwachten. PCC-baas Carlos Aldana waarschuwde onlangs nog dat eventuele politieke hervormingen tot doel zullen hebben het socialisme meer „diepgang" te geven.

Wel erkennen nu zelfs de meest geharde communisten dat aan een 'pact met de satan' niet langer meer te ontkomen valt. Raül Taladrid Foto AFP van het staatscomité voor economische samenwerking onthulde eind vorige week een opzienbarend plan, dat Cuba aantrekkelijk moet maken voor de eertijds als „parasieten" gedoodverfde buitenlandse investeerders. Zij moeten de revolutie van de ondergang redden. Het is niet sarcastisch bedoeld.

Wel liet Taladrid weten dat de kapitalisten alleen welkom zijn omdat de situatie onhoudbaar dreigt te worden: „De nood dwingt ons tot het liberaliseren vsfn de economie, dat gebeurt beslist niet uit overtuiging", aldus de rode econoom. Het voorspelt weinig goeds.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.