+ Meer informatie

Elizabeth, een toonbeeld van stabiliteit

5 minuten leestijd

APELDOORN - Ais er weer een of ander schandaaltje rond de Britse koninklijke familie te melden valt, heb je onwillekeurig de neiging om met een mengeling van schrik en medelijden in de richting van koningin Elizabeth te denken. Een zuster die van huis uit de neiging heeft om van het rechte pad af te wijken, een dochter die gaat scheiden en wier man de vader zou zijn van een onbekend onderdaantje, een schoondochter die zich met een andere schoondochter in het bruisende Londense nachtleven stort — een mens zou er grijze haren van krijgen.

Nu krijgt koningin Elizabeth II die ook wel degelijk —de close-ups in koninklijke bladen laten onbarmhartig zien dat kleurspoeling niet altijd voor 100 procent dekkend is— maar verder lijkt ze voor het oog, op een rimpeltje hier en een groefje daar na, nauwelijks te veranderen. Het is veelzeggend dat ze, zo lezen we in "Vorsten", al twintig jaar gebruik maakt van de diensten van een en dezelfde mode-ontwerper. Waaraan we dan best mogen toevoegen dat vast niet al haar kleren uit het atelier van een couturier komen. Ze wordt regelmatig gefotografeerd in mantelpakjes en jassen van ontroerende eenvoud, en als de omstandigheden niet vereisen dat er een stijlvolle hoed wordt gedragen, vertoont ze zich zonder mankeren met een simpele hoofddoek. Dat deed ze als jonge vrouw, als moeder van een paar opgroeiende kinderen, maar ook als oma.

Continuïteit

En dat is dan nog maar de buitenkant. Ook voor het overige is koningin Elizabeth II het toonbeeld van stabiliteit, tijdloosheid welhaast. Een Canadese schreef vorige maand aan het Britse blad "Royalty": „Ze belichaamt continuïteit en staat boven partijpolitiek, terwijl regeringen en politici komen en gaan". LONDEN ANP)

Nu is dat op zich een waarheid als een koe, die voor veel andere vorstenhuizen evenzeer geldt —je moet er bij voorbeeld niet aan denken hoe het er in België uit zou zien als men daar niet zou beschikken over Boudewijn en Fabiolamaar in het aan tradities verknochte Groot-Brittannië staat de 'constante factor' die de monarchie vormt, als een rots in de branding.

Op 2 juni 1953 werd Elizabeth in Westminster Abbey gekroond tot koningin. Daarvoor hadden zich ten huize van de Windsors de nodige dramatische gebeurtenissen afgespeeld. Vader George VI zette zich met tegenzin, maar plichtsgetrouw aan zijn zware taak nadat broer Edward het koninkrijk voor een vrouw had opgegeven. Een vrouw die al tweemaal gescheiden was — en dat was voor de toch wel erg aan conventies hechtende Britten net iets te veel van het goede.

De inmiddels alom geliefde koning George, die zijns ondanks het koningschap inhoud wist te geven, overleed in 1952. De 27-jarige Elizabeth, moeder van twee kleine kinderen, nam de zware taak over. In een ceremonie die vrijwel identiek verliep aan die van de kroning van Willem de Veroveraar in 1066, zwoer de nieuwe vorstin: „Ik verklaar voor allen die hier aanwezig zijn, dat ik mijn gehele leven -of het kort danwei lang mag zijn— zal wijden aan de dienst aan mijn volk en ons land". Of daarin impliciet werd vertolkt dat een koning(in) niet vrijwillig aftreedt, is aanvechtbaar — men kan zich immers ook zonder staatshoofd te zijn wijden aan de dienst van zijn volk. (De koningin-moeder zou in dat verband als sprekend voorbeeld kunnen dienen.) Duidelijk is in elk geval, dat niets wijst in de richting van een 'pensioen'. En al zou koningin Elizabeth last hebben van vermoeidheidsverschijnselen, dan zou er nog geen haar op haar hoofd over piekeren om daarmee in de openbaarheid te treden.

Van openbaarheid is ze toch al niet al te veel gediend: haar krachtigste wapen tegen de roddelbladen, die aan de overkant van de Noordzee een veelvoud bedragen van wat er hier verschijnt op dat gebied, is een hardnekkig stilzwijgen. Buckingham Palace maakt, als er weer een gerucht de ronde doet dat schreeuwt om een reactie, gretig gebruik van de standaardformule: Geen commentaar. dat de mark ook in het internationale geldverkeer onder druk zal komen, mede als gevolg van het teruglopende handelsoverschot, waaraan de Duitse munt altijd haar kracht ontleende.

Zijn waarschuwingJipudt. opnieuw, een grote dosis kritiek in; op het'financieel-economische beleid \én de regering-Kohl. Onlangs joeg de invloedrijke bankpresident de politieke top in Bonn ook al tegen zich in het harnas door scherpe kanttekeningen te plaatsen bij de wijze waarop afgelopen zomer de D-mark werd ingevoerd in de oostelijke deelstaten.

Stabiliteit - het lijkt in meerdan één opzicht een van Elizabeths handelsmerken te zijn. Op liefdesgebied vertoonde ze bij lange na niet de grillen waaraan haar jongere zusje Margareth zich te buiten ging.

Darling
Elizabeth leerde haar huidige echtgenoot, prins Philip van Griekenland, kennen toen ze 13 was en ze was toen al niet meer van haar voornemen af te brengen: hij en geen ander. Op 21-jarige leeftijd trad ze inderdaad met hem in het huwelijk. En nu, 43 jaar later, zijn ze dichter bij elkaar dan ooit, schrijft het Britse koninklijke blad "Majesty". Ze spreken elkaar nog steeds aan met „darling", meldt genoemd blad, dat eraan toevoegt dat het huwelijk stand heeft kunnen houden mede dank zij Elizabeths geduld, tolerantie en het feit dat ze geleerd heeft om te gaan met een moeilijke man. Want een makkelijke is Philip -men late zich niet bedriegen door zijn innemende glimlach- nooit geweest. Maar dat heeft zijn echtgenote al lang geaccepteerd. „Het is tijdverspilling te proberen het karakter van een man te veranderen".

Toen Philip zijn ja-woord gaf, realiseerde hij zich niet zonder wrevel dat hij vanaf dat moment financieel werd onderhouden door zowel zijn wederhelft als de Britse belastingbetaler. Daar staat tegenover dat hij in huis de baas is. In huiselijke kring zit hij aan het hoofd van de tafel en als er knopen moeten worden doorgehakt in familiekwesties, is Philip degene die het laatste woord heeft.

De 65e verjaardag van koningin Elizabeth wordt morgen nog niet gevierd - de festiviteiten worden traditiegetrouw naar juni verschoven, wanneer de kans op zon groter is. De lol is voor het publiek groter dan voor het feestvarken zelf: uren groetend en glimlachend te paard zitten is iets wat weinig doorsneeburgers haar zouden nadoen. Maar Elizabeth heeft dan ook een meer dan doorsnee-strenge discipline: ze houdt zich aan haar dieet, zwicht niet voor lekkere hapjes en doet het nodige aan sport. Of het nog steeds geldt, vermeldt de geschiedenis niet, maar ooit dronk ze een mengsel van gerstelijm en citroensap om haar teint gaaf te houden. Het vochtige Engelse klimaat, met lekker veel smog, deed de rest...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.