+ Meer informatie

„In kanten handschoen zat een sterke hand"

Regentes Emma officieel herdacht

2 minuten leestijd

DEN HAAG - Emma en Wilhelmina waren de eerste geëmancipeerde vrouwen van Nederland, al moet daarbij worden aangetekend dat Emma de waarde van het moederschap beklemtoonde en haar allerlei vrouwelijke deugden werden toegeschreven. Niettemin was ze een krachtige, zelfstandige persoonlijkheid: in de kanten handschoen zat een sterke hand.

Dr. C. A. Tamse maakte deze opmerkingen gisteren op een officiële bijeenkomst ter herdenking van het feit dat vandaag honderd jaar geleden koningin Emma te Den Haag werd beëdigd als regentes voor haar minderjarige dochter Wilhelmina. De bijeenkomst, met als hoogste gast prinses Juliana, had plaats in de Gotische zaal van de Raad van State, voorheen paleis Kneuterdijk ofwel „het paleisje van prinses Juliana".

De vice-president van de Raad van State, mr. W. Scholten, memoreerde dat toen Emma werd voorgedragen als regentes, een lid van de Raad bezwaar maakte. In de grondwet werd immers gesproken van een regent, een man dus. Verder vond hij de moeder van Wilhelmina aan de jonge kant (ze was 32 jaar). Dat laatste bezwaar werd van tafel geveegd door de toenmalige minister Heemskerk, die stelde: „Dat zij te jong zou zijn, is een gebrek dat velen van de hier aanwezigen met haar zouden willen delen". Een andere weerlegging van de bezwaren luidde dat „de kroon meer ornament dan fundament is. Ware het omgekeerde het geval, dan zou het Koninkrijk nu een zwakke grondslag hebben". Scholten merkte op dat de praktijk duidelijk anders heeft uitgewezen.

Geheim

Dr. Tamse schetste de moeilijke positie van Emma: ze stond naast de troon en had niet het gemak dat ze een geboren Oranje was. De regentes werd dan ook kritisch gevolgd. Sommigen betwijfelden of ze wel echt Nederlands dacht. Een succesvolle vervulling van het ambt zou Emma als regentes moeten legitimeren. Zij was juist degene die het Nederlands als hoftaal invoerde.

Het geheim van haar succes ligt volgens Tamse in haar strikt constitutionele, onpartijdige opstelling en in haar gevoel voor de sociaal-psychologische dimensie van het koningschap. Na de toespraken kreeg prinses Juliana het door negen auteurs (onder wie dr. Tamse) geschreven herdenkingsboek en de enige gouden afslag van de herdenkingspenning uitgereikt. De vice-president van de Raad van State ontving een zilveren exemplaar. Ten slotte speelde organist Oost op verdienstelijke wijze het volkslied van Waldeck.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.