+ Meer informatie

Gorbatsjov stapt op als unie uit elkaar valt

Indringende waarschuwing aan repubKeken

3 minuten leestijd

MOSKOU (AFP/DPA/REUTER) - President Michail Gorbatsjov heeft gisteren zijn politieke lot als president van de Sowjet-Unie verbonden aan het behoud van de unie. In een indringende toespraak tot het parlement riep hij er toe op, een nieuw unieverdrag voor de Sowjet-Unie te ondertekenen: „Ik ben voor een fundamenteel vernieuwde unie. Als die niet tot stand komt, stap ik op". Zichtbaar geëmotioneerd voegde hij hier aan toe: „Het reële gevaar bestaat dat de unie uiteenvalt".

Gorbatsjov bezwoer de afgevaardigden, zich bewust te zijn van hun verantwoordelijkheid voor zichzelf en de mensheid als een supermacht als de Sowjet-Unie uit elkaar valt. „We hebben het recht niet, een fout te maken". In een verwijzing naar de mislukte staatsgreep van vorige week zei Gorbatsjov: „Doen alsof die niets voorstelde is geen beleid, maar alles weggooien wat bereikt is, zou een politieke fout zijn. Men komt nergens als men de unie nu ontmantelt".

Met de presidenten van Rusland, Kazachstan en Kirgizië —Boris Jeltsin, Noersoeltan Nasarbajev en Aker Akajev— zei hij overeenstemming bereikt te hebben over de opvatting dat men de Sowjet-Unie als federatie van soevereine staten fundamenteel moet vernieuwen. „We moeten een centrum scheppen, waar vooral de kleine republieken behoefte aan hebben".

„De vraag naar het lot van de unie is het meest tragische gevolg van de staatsgreep", aldus Gorbatsjov. „Ik zeg u: In het land is het onrustig. De coup heeft het werk van de regering nog verder verzwakt". In het bijzonder de verbindingen tussen de republieken hebben daaronder geleden.

Grenzen

De drie dagen dat de staatsgreep duurde, „hebben de middelpuntvliedende krachten versneld", aldus Gorbatjsov. „Het is van belang veranderingen aan te brengen in het ontwerpunieverdrag omdat men niet kan negeren wat er gebeurd is" op het moment van de staatsgreep. Maar het is uitgesloten de grenzen te wijzigen: „70 procent is getrokken door de landelijke raden", want men ging uit van het beginsel dat de Sowjet-Unie één land was, zo onderstreepte Gorbatsjov.

Gorbatsjov hield de mogelijkheid open dat in de republieken „nationale gardes" komen, parallel aan een „eenheidsleger" op federaal niveau. „Wat nodig is, is een verenigde defensie, met verenigde strijdkrachten, maar dat betekent niet dat men geen nationale gardes moet instellen in de republieken". Naar zijn schatting moet elke nationale garde „uit maximaal 3 a 4000 man bestaan".

Over de uitroeping, zaterdag, door het parlement van de Oekraïne van de onafhankelijkheid (met 50 miljoen inwoners en 'de graanschuur' van de Sowjet-Unie) zei Gorbatsjov te hopen dat die toch het Unieverdrag tekent. „Men moet de Oekraïne niet afschrijven. Ik denk dat het een reactie was op een gegeven toestand" (de staatsgreep en de gevolgen ervan).

Gorbatsjov kondigde aan dat hij premier Ivan Silajev van Rusland opdracht gegeven heeft, een economisch verdrag tussen alle vijftien republieken uit te werken. Silajev fungeert momenteel als economisch chef-coördinator van de Sowjet-Unie. Totdat een nieuw unieverdrag gesloten wordt, moet een door alle republieken gevormde veiligheidsraad het hoogste politieke orgaan in de Sowjet-Unie zijn. Nog deze week moet daartoe een besluit genomen worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.