+ Meer informatie

Landinrichting grijpt diep in

Nieuwe voorlichtingsfilm "Hand in 't land" zet meningen op een rij

4 minuten leestijd

keken werd slechts naar de belangen van de agrariërs.

In de jaren zestig klonken de eerste geluiden dat het allemaal anders moest. In de jaren zeventig volgde de omslag. Er kwam aandacht voor het milieu, voor het in stand houden of terugbrengen van unieke stukjes natuur, er kwamen relatienota's en beheersovereenkomsten en niet langer waren het alleen agrarische belangen die de boventoon voerden. De ruilverkavelingswet van 1954 werd gewijzigd in de landinrichtingswet van 1985.

Wrevel

De wijze waarop natuurbeschermingsorganisaties hun invloed laten gelden bij landinrichtingen, wekt vaak wrevel onder de boeren. Gronden werden onttrokken aan de landbouw, natuurgebieden werden aangelegd en soms werd het waterpeil in sloten en vaarten omhooggebracht of gehandhaafd terwijl de boeren juist vonden dat het omlaag moest. Er kwam een Natuurbeleidsplan, er werd een anti-verdrogingsbeleid ingevoerd en als je het 'ongeluk' hebt in een beschermd gebied te wonen, kun je als boer helemaal niet veel meer beginnen.

Als voorwaarde voor landinrichting wordt doorgaans gesteld dat ze een draagvlak moet hebben in de streek. Als streekbewoners massaal en boos over de herinrichters heenrollen, is er iets mis. Het is een van de oorzaken waarom landinrichtingsoperaties vaak zo lang duren. Dikwijls is er 25 jaar mee gemoeid.

„Bij ons gaat het wel 35 a 40 jaar duren", stelde voorzitter J. C. de Jong van de Landinrichtingscommissie Driebruggen. „En bij een lange wachttijd krijgen twijfel en wantrouwen de gelegenheid om wortel te schieten".

Driebruggen

De Jong schetste de moeizame ontwikkeling die deze streek tussen Gouda en Woerden, tussen Oude Rijn en Hollandse IJssel, doormaakt. Ruilverkaveling werd al in 1971 aangevraagd, maar moet nog steeds van start gaan. Het hele gebied moet op de schop, dus iedereen wil erover meepraten en meebeslissen. „En wie aan de boer z'n land komt, komt aan de boer zelf", verklaarde De Jong.

In het gebied rond Driebruggen moeten in ieder geval de ongeveer 140 particuliere spoorwegovergangen verdwijnen, die nodig zijn omdat boeren de treinen dwars door hun land zien denderen. Negentien boerderijen moeten verplaatst worden, er moeten ontsluitingswegen komen en nieuwe poldergemalen dienen te worden gebouwd.

De provincie kreeg het danig aan de stok met de Driebruggenaren. Er moesten fietspaden komen, verordineerden de bestuurders in Utrecht. Driebruggen liep te hoop en de fietspadenmaatregel verdween van tafel. Toen deed de milieufederatie haar mond open. Meer natuurgebied, eiste zij: 100 a 200 hectare moest er bij komen. Woedend waren de Driebruggenaren en massaal was hun protest. Vorig jaar werd het herinrichtingsplan eindelijk door de provincie vastgesteld. Zónder die 100 a 200 hectare.

Schotse Hooglanders

De film Hand in 't Land geeft een indruk van landinrichtingen her en der in den lande, van Broek in Waterland tot Limburg. Landinrichting probeert het karakter van een streek niet aan te tasten, benadrukt de film. Niet- (meer) functionele landschapsonderdelen als de heggen tussen de weilanden in Limburg dreigen te verdwijnen als er niet zorgvuldig mee omgesprongen wordt.

Vertegenwoordigers van de verschillende belangengroeperingen komen aan het woord. Een landschapsarchitecte doet haar visie uit de doeken. Een Limburgse boer memoreert hoe hij zich een deel van zijn grond ontnomen zag omdat het een natuurgebied moest worden. B. Hermans van de Stichting Natuur en Landschap omschrijft het karakter van dergelijke gebieden. Recreatie en intensieve landbouw zijn er taboe. Schotse Hooglanders stappen rond tussen het 'onkruid'.

Een boerenzoon uit Amstelland ergert zich aan natuurbeschermers die nooit in het gebied komen kijken, maar vanachter hun bureau wel even willen regelen hoe het allemaal moet gebeuren. Zijn vader benadrukt dat het de boeren waren die het landschap vormden zoals het er nu ligt. Een boerin laat de positieve effecten van landinrichting voor boeren zien;: het land werd opnieuw verdeeld en voortaan hoeft haar man niet meer een spoorbaan over te steken om een deel van zijn land te kunnen bereiken. ..Vooral bij mist was dat levensgevaarlijk".

Langs oude kerkepaden

Inspraak van betrokkenen is belangrijk, benadrukt de film. Drie Lopikers laten zien hoe ze verbreding van een weg konden voorkomen. Auto's worden nu gedwongen langzamer langs hun boerderijen te rijden.

Een natuurbeschermer wil duidelijk maken dat verlaging van het polderpeil soms .gewoon niet kan, omdat dan bepaalde plante- en diersoorten zouden verdwijnen. Zelfs een kanoen een schaatsvereniging komen aan het woord. En recreatieconsulente Mirjam Post vertelt hoe oude kerkepaden heden ten dage gebruikt kunnen worden als wandelroutes.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.