+ Meer informatie

Gunstiger klimaat voor niet-Roomsen in Spanje

OOK NA VIJFENTWINTIG JAAR SPAANSE EVANGELISCHE ZENDING DUIDELIJK:

10 minuten leestijd

„De overgang van een kloostergeestelijke, dat geeft iedere Spanjaard nog een schok". Aan het woord is de heer F. van Holten, als secretaris van de stichting Spaanse Evangelische Zending uitstekend bekend met de situatie van het protestantisme in Spanje en in diverse andere gebieden van de wereld. Voor onze ogen groeit langzaam een beeld van dat land, een ander Spanje dan vijftien jaar geleden; een land waarin de mensen hongerig uitzien — kunnen uitzien nu — naar iets anders dan wat Rome hun leert, zonder daarbij direct brodeloos te worden.

Voor het ontstaan van de „Spaanse zending" voor veel ouderen nog vast verbonden met de naam van de intussen overleden Chr. Geref. prof. Wisse, moeten wij vijfentwintig jaar terug. Bij dit soort jubilea pleegt men achteruit en vooruit te kijken. In die vijfentwintig jaar blijkt er in Spanje heel wat gebeurd te zijn. In Nederland heeft men trouwens ook niet stil gezeten.
Een predikant die „toevallig" ds. Wisse ontmoette, deed een verzoek om steun, daar ligt het begin van het werk in Spanje. Zat er een predikant in de gevangenis, moest er een boete worden betaald, moest er een Bijbel komen - nu kan men ze gemakkelijker kopen - dan kwam de SEZ in actie.
Toen prof. Wisse begon in 1949 bestond er natuurlijk geen stichting. Men leefde van de hand in de tand; werd er gecollecteerd dan ging de collecte erheen. „Intussen heeft het werk wat meer richting gekregen", aldus de heer Van Holten.
BOEKJE
Het kenmerkende van dat werk, de inhoud en een aantal bijzonderheden, zullen duidelijk naar voren moeten komen in het boekje dat dit najaar hopelijk zal verschijnen. Het na vijfentwintig jaar - uitgave ter herdenking van 25 jaar evangelisatiearbeid in Spanje door de stichting de Spaanse Evangelische zending" is op het ogenblik bij de drukker.
Het persoonlijk getuigenis van diverse Spanjaarden zal daarin niet ontbreken. Evenmin als een stuk zakelijke voorlichting vanaf het onderwerp: Spanje als zendingsgebied tot een studie van de Bijbelvertalingen in de Spaanse taal vanaf de middeleeuwen tot heden.
Spaans
Het is prettig voor de Spaanse evangelische zending dat secretaris Van Holten behoorlijk goed Spaans kent. Samen met de heer H. J. Verdonk, oud-schoolhoofd uit Opheusden, reisde hij in april-mei 1973 naar Spanje. Het heeft een goed inzicht in de problematiek waarmee men te doen heeft bijzonder bevorderd.
In Madrid werkt evangelist Valentin Munoz. Hij bewoopt een flat en rijdt in een auto van de SEZ en wordt door deze zending gesalarieerd. Hij adverteert: vul deze bon in en dan kun je gratis Gods Woord krijgen. Men ontvangt dan eerst de vier evangeliën en krijgt daarna eventueel persoonlijke begeleiding. Een soort cursus, met een cathechisatieboekje kan het vervolg zijn.
Nu is het woord protestant in Spanje een verzamelnaam van alles wat wel godsdienstig maar niet Rooms is. Jehova's getuigen, mormonen, anglicanen, baptisten, alles wordt zo genoemd. Evangelist Munoz kent echter de kerkelijke kaart van Spanje uitstekend. Een gelegd contact met iemand die buiten zijn gebied woont, wordt overgebracht naar de dichtstbijzijnde kerk waar de evangelist meent dat de betrokkene thuishoort.
Munoz geniet een geweldig prestige. Al is niet ieder het met hem eens, men respecteert hem wel. Er is bijna geen „rechtse" gemeente waar niemand voor wie de SEZ het middel geweest is tot bekering, in de kerkeraad zit.
Ten zuiden van Madrid in Extremadura, ligt een streek waar geen enkele reformatorische arbeid is. Hier werken sinds het gevaar er een beetje af is  nogal wat Amerikanen die, aldus de heer Van Holten „zeer oecemenisch plegen te zijn en met Rome spreken op een verkeerde wijze".
Evangelist Munoz heeft een preekconsent. Hij is seminarist geweest, maar na bijbelstudie is hij eruit gejaagd. Door het werk van de SEZ is ook Felipe Carmona tot verandering gekomen, doch de nazorg is voor Munoz. Felipe Carmona is diaken in de gemeente van Barcelona.
In deze gemeente is ene Cerni predikant. Hij is doctor in de Semitische letteren en zou een prachtige toekomst kunnen hebben. In zijn boekenkast staan etterlijke werken, aldus de heer Van Holten, van Spurgeon. Boston, Gray en Hodge.
Tot voor kort was er een geweldig gebrek aan goede reformatorische lectuur. Er is echter een generatie jongere predikanten die veel uit het Engels vertaalt en zelf schrijft. De institutie van Calvijn is vrijwel overal. Over kerkmuren is moeilijk te praten. Niet dat er geen verdeeldheid is in Spanje. Het aantal reformatorisch gezinden in diverse kerken, zij die het eens zijn over de leer der verzoentng en toepassing, is ongeveer 45.000.
Wij vragen over een mogelijke vergrijzing van het Nederlanse thuisfront, de mensen die financieel het werk van de SEZ mogelijk moeten maken. Dan blijkt - dat komt al in het verschijnen van het jubileumboekje duidelijk naar voren dat de organisatie nog springlevend is. Interkerkelijk, dus altijd wat meer op de achtergrond dan de eigen kerkelijke zending, maar er is een groeiende interesse bij de jeugd.
Er bestaat onregelmatig overleg met ds. H. J. Hegger, als dat nodig is. Met de Free Presbyterians uit Schotland waarvan twee predikanten om beurten een paar maanden naar een gemeente in Italië gaan, bestaan goede contacten.
De inkomsten zijn voornamelijk afkomstig uit overbetalingen van de eigen zendingsbode, geplaatste zendingsbusjes, inzamelingen op en van kerken, scholen en verenigingen. Ook legaten zijn tegenwoordig niet onbelangrijk. In circa 40 plaatsen doen de plaatselijke comités soms zelf iets.

Doelbewust mikt men op jongeren. De heer Verdonk bezoekt regelmatig scholen, waar hij dia's vertoont. Bovendien gaat hij een folder maken over „wat is en doet de SEZ". De pinksteractie van een jeugdvereniging bracht - volkomen onverwacht vierduizend gulden op.
Behalve aan Munoz en Carmona verleent men steun aan de evangelische dienst voor wettelijke bijstand. Aan het hoofd daarvan staat José Cardona, jurist en predikant. Hij doet dienst als een soort interkerkelijke deputaat bij de hoge overheid. Hij bemiddelt bij huwelijksmoeilijkheden die door het geloof aan het licht treden en leidt begrafenissen. Hij springt in als een sergeant van de luchtmacht vier maanden de gevangenis in dreigt te gaan, omdat hij niet knielde of het geweer presenteerde als de regimentsvaandels werden gewijd en bemiddelt hij bij lectuurverspreiding en bij censuurpleging -iets dat niet in handen van de Roomse kerk is. Want Calvijn is inmiddels verheven tot een grote geest, iemand die men bewonderen mag en wiens werk gerust gedrukt mag worden. „Je herkent Spanje niet, tien jaar geleden of nu".
Het evangelisch hospitaal - zelfs dat is mogelijk tegenwoordig - wordt gesteund. Een ziekenhuis met ongeveer 90 bedden, officieel bekend als wijkziekenhuis, met een kapel waarin twee keer op een zondag wordt gepreekt. Met op één na - die ene is een bijzondere specialist - alle reformatorische artsen, die zelf de installatie van hun kamer betaalden. Bijbelscholen en seminaria worden gesteund als er een verzoek gedaan wordt. Er wordt altijd gericht gewerkt en nooit in het wilde weg. Veel kan, veel wordt geaccepteerd in Spanje. Maar als er een kloostergeestelijke overgaat vormt het nog wel eens een probleem, zoals onlangs, toen iemand met een medische opleiding zijn certificaat niet ontving; het bleef rustig in de kloosterkluis liggen. Het wordt die mensen moeilijk gemaakt om aan een betrekking te komen in hun eigen stad. Maar in een wat verder gelegen plaats lukt dat meestal wel.

Niet Spanje alleen is het doelwit van de activiteiten. In Portugal verricht men bemiddelend werk in incidentele gevallen. Het Roomse vernis ligt er daar veel minder dik bovenop. Wel zijn er zo'n 70.000 tot 80.000 protestanten, maar het protestantisme is veel traditioneler daar. De levende kerk is kleiner. Er is veel modernisme binnengedrongen.
Ook het zendingswerk in Brazilië steunt men op bescheiden wijze. De controlemogelijkheden zijn echter gering. Het spiritisme wordt in dit land openlijk op straat bedreven. Het heidendom meent de heer Van Holten, heeft zijn beelden een andere naam gegeven en leeft zo als Rooms door. Pinkstergroepen - soms zonder enige Bijbelse binding - maken grote opgang.
De stichting Spaanse Evangelische zending heeft ook enig contact met de Vrijgemaakt Gereformeerde kerk (buiten verband) van Rijswijk (ZH) waar men voor uitstekende lectuur en een goede vertaling van de psalmen in het Spaans heeft zorg gedragen. Met de stichting „Het evangelie in Spanje"' onderhoudt men geen contact.
Op vier juli 1952 werd, nadat in 1949 het werk begonnen was, officieel de stichting opgericht. Onkunde over het werk bestaat nog steeds. Nog onlangs sprak een EO-uitzending van twee reformatorische scholen in Spanje. De SEZ steunt er zeven!
Het hoge woord - hoe zit het nu eigenlijk met de leer - moet er ook een keer uit. Maar een geruststelling volgt: het duidelijk bevindelijke ontbreekt niet in Spanje. Men heeft echter geen traditie om op terug te vallen. De tweede reformatie is nog zo jong - de eerste is in bloed gesmoord. „Er kwam op een zondag een ex-monnik ten huize van Munoz, tijdens ons bezoek aan Spanje", aldus de heer Van Holten. „Er ontstond een gesprek; wat ik zou wensen elke zondag onder mijn dak te horen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.