+ Meer informatie

Vervalsen is een kunst

Dure miskoop legt basis voor intrigerend museum vol namaak

3 minuten leestijd

De duurbetaalde Matisse blijkt een regelrechte vervalsing. Dat overkwam Henk en Erna Plenter uit het Drentse Vledder. De wereld dankt er het Museum Valse Kunst aan.

Opgetogen kwamen Henk en Erna Plenter thuis met een fraaie litho van de Franse kunstenaar Henri Matisse. Keurig netjes gekocht bij een erkende galerie in Amsterdam. De verbijstering was groot toen ze ontdekten dat hún kunstwerk voorkwam op een lijst van vervalsingen, gemaakt door Geert Jan Jansen.

Het ondernemende tweetal zat niet bij de pakken neer, maar maakte van de nood een deugd. Met de 'Matisse' legden ze het fundament voor Museum Valse Kunst, het enige museum ter wereld waar vervalsingen een streepje voorhebben op echte kunst. Gaandeweg kreeg de aanvankelijke miskoop gezelschap van andere verdachte kunstwerken. Want Henk en Erna Plenter zijn niet de eersten die bij de neus zijn genomen.

Er bestaan meer valse Van Goghs dan echte. En van de Franse landschapsschilder Camille Corot wordt gezegd dat hij 3000 werken maakte, waarvan er zich 10.000 in Amerika bevinden. Blijkbaar is er markt voor dergelijke kunst.

Vakwerk

Vervalsen is ook een kunst, blijkt in Museum Valse Kunst. Meestervervalsers als Han van Meegeren (1889-1947) en Geert Jan Jansen (1944) verstonden hun vak prima. Ze leidden zelfs kenners grandioos om de tuin. Van Meegeren is beroemd (of berucht) geworden met zijn schilderij "De maaltijd van Emmaüs", dat hij in 1936 op oud doek schilderde in de stijl van Vermeer. Het schilderij sloeg destijds in als een bom. Museum Boijmans in Rotterdam telde maar liefst 550.000 gulden neer voor "de vondst van de eeuw." Het doek hangt nog steeds in Rotterdam. Museum Valse Kunst moet het doen met een reproductie. Een vervalste vervalsing dus.

Geert Jan Jansen legde zich toe op het vervalsen van moderne meesters als Karel Appel, De Kooning, Matisse, Chagall. Hij leverde vakwerk. De architect Aldo van Eyck kocht eens een valse Appel die hij, volgens eigen zeggen, ooit in het atelier van de kunstenaar had zien staan. Trouwens, Appel zelf heeft meer dan eens een namaak-Appel als echt erkend.

Niet elke vervalser gaat echter even vakkundig te werk. Niemand houdt de Mona Lisa in Museum Valse Kunst voor echt, al was het alleen maar omdat iedereen weet dat het origineel zwaarbeveiligd in het Louvre in Parijs hangt. Afgezien daarvan legt de vlakke gelaatsuitdrukking van de gekopieerde dame het glansrijk af tegen de mysterieuze glimlach die Da Vinci zijn model meegaf. Dat ziet de kijker ook zónder een blik in het boek te werpen waarin het meesterstuk staat afgedrukt.

Spiegelbeeld

Lastiger is de vervalsing van "L'oiseau dans l' atelier" van de Joods-Russische schilder Marc Chagall. Het is weliswaar een knappe reproductie, maar de maker vergat dat litho's bij het afdrukken in spiegelbeeld op papier komen

Van Salvador Dalí is bekend dat hij pakken papier verkocht met zijn handtekeningen erop. Elke amateur kon zo zijn eigen 'Dalí' vervaardigen. Corot werkte precies andersom. Hij was niet te beroerd om zijn handtekening te plaatsen onder middelmatig werk van anderen, zodat het beter verkocht.

En hoe onderscheid je eigenlijk een echte Rietveld-stoel van een valse? Ga er maar eens in zitten. Museum Valse Kunst heeft ze allebei in de collectie.

Museum Valse Kunst, Brink 1, Vledder. Dagelijks geopend van 11.00 tot 16.00 uur, behalve op dinsdag. Toegang: 3 euro. Informatie: 0521-383352 of www.museums-vledder.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.