+ Meer informatie

Dollarstroom naar Latijns Amerika J

4 minuten leestijd

SAO PAULO — Gedurende meer dan tien jaar volgden de landen van Latijns Amerika noodgedwongen een streng financieel dieet. De schatkisten waren leeg. Dollars en andere harde valuta ontbraken. Economische groei was ver te zoeken. Inflatie vierde hoogtij. Kortom, grote ellende. Daar is verandering in gekomen.

Verschillende landen in de regio kampen nu met een heel ander probleem: Wat te doen met een overschot aan harde valuta? In Chili, Mexico, Peru en Columbia komen de ministers van financiën tot de schrikbarende conclusie dat ook aan rijkdom nadelen kleven.

De dollargolf heeft verschillende oorzaken. In Mexico is het de sociale elite die voor de overvloed aan "greenbacks" zorgt door hun fortuinen uit allerlei fiscale lustoorden te repatriëren. Hoewel statistische gegevens in dezen onbetrouwbaar zijn, vermoedt de centrale bank van Mexico dat welgestelde ingezetenen tegoeden in het buitenland hebben van meer dan 100 miljard gulden. Een deel van dat geld komt nu terug, aangelokt door een fiscale amnestie.

Sinistere loket

In Chili is het onverwacht grote succes van een export-stimulerende wetgeving de schuld van alle problemen. De centrale bank van dat land weet zich geen raad met alle dollars. Tot overmaat van ramp staat Chili ook nog eens in de belangstelling van buitenlandse investeerders die zich alles wat los en vast zit toeëigenen. Haast iedereen wil dollars wisselen voor sterke peso's. Dat dreigt de inflatie op hol te jagen.

Hetzelfde geldt in iets mindere mate ook voor Columbia, waar, evenals in buurland Peru, de miljoenen, zoniet miljarden, van de ondergrondse cocaïne-handel de financiën ontwrichten. De regering van Peru probeert al geruime tijd, zonder succes overigens, de sol te devalueren. In Columbia, het thuis van de grote coca-smokkelsyndicaten, zorgde het "sinistere loket" voor de financiële wanorde. Dit "loket" was een afdeling van de centrale bank waar een ieder dollars kon deponeren in elke hoeveelheid. Niemand stelde lastige vragen. Het kwam neer op een wettelijk geregelde manier om crimineel verworven rijkdommen wit te wassen.

Mexico heeft tot dusver het minst last van de dollarvloed. De inflatie is er onder controle en de rente staat op een redelijk positief peil. Het overtollige geld vindt een weg naar de goed ontwikkelde kapitaalmarkten van het land. De handelsbeurs is daarbij favoriet. Dat is op zich geen probleem, wanneer althans de daar genoteerde bedrijven het geld, door middel van nieuwe uitgiften, voor produktieve doeleinden zouden aanwenden. Maar dat gebeurt juist niet. De uitgifte van aandelen absorbeert slechts een fractie van het toestromende kapitaal. Het gevolg hiervan laat zich raden. De markt is verslingerd geraakt aan het buitenlandse geld. De waarde van de Mexicaanse aandelen staat in geen enkele verhouding tot de reële waarde van de genoteerde bedrijven. De regering van president Carlos Balinas voorziet moeilijkheden en probeert het overtollige kapitaal via het stimuleren van de import af te vloeien. De invoer van kapitaalgoederen neemt gestaag toe, maar die van luxe consumptie-items als dure auto's en elektronische speeltjes uit het verre Oosten stijgt vele malen sneller.

Revaluatie peso

Columbia en Chili bewandelen een zelfde weg. Geen van beide landen beschikt over een kapitaalmarkt van formaat. Zij streven daarom naar het wegwerken van de dollars via het aanmoedigen van de invoer. De regering van Columbia besloot een week geleden het mes te zetten in de invoertarieven. Tevens zijn importeurs sinds kort verplicht hun aankopen te laten financieren door lokale banken. Het sinistere loket is tijdelijk gesloten en de introductie van een nieuwe belastingwet moet het repatriëren van gevlucht kapitaal tegengaan. De Columbiaanse peso, lange tijd een kwakkelende munt, lijkt ijzersterk. Maar het inflatiemonster begint zich te roeren.

Chili besloot tien dagen geleden zijn peso met 5 procent te revalueren, op verzoek van de importeurs. Een uniek besluit. De laatste peso-revaluatie vond 32 jaar geleden plaats. Sindsdien is het met de Chileense munt slechts bergafwaarts gegaan. Zelfs het door crisis geplaagde Argentinië begint 'last' te krijgen van het dollarsyndroom. Het is een welkome afwisseling. Tot ieders verrassing slaagt de regering erin de wisselkoers stabiel te houden. Minister Domingo Cavallo van economische zaken en financiën garandeert het woord devaluatie uit zijn woordenboek te hebben gebannen. De natie begint hem te geloven.

Deze voor Latijns Amerika vreemde ontwikkelingen zijn het directe gevolg van het aanpassingsbeleid dat de meeste landen de afgelopen jaren voerden. De economieën van Mexico, Chili, Columbia, Bolivia en Peru zijn geordend. Monetaire anarchie hoort in die landen tot het verleden. Argentinië en Brazilië timmeren hard aan de weg. Zelfs Peru toont tekenen van leven. Voor de landen die als eerste met het economisch puinruimen begonnen, is de schuld inmiddels niet langer een probleem. Het Latijnse continent ondergaat enorme veranderingen. De jaren tachtig stonden in het teken van de democratisering. Het laatste decennium van deze eeuw moet de geschiedenis ingaan als dat van de economische opbouw.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.