+ Meer informatie

Boekbespreking

2 minuten leestijd

W. Pannenberg, Wat is de mens? De moderne antropologie in het licht van de theologie, 112 blz. Oekumenereeks - Ten Have, Baarn 1980, prijs ƒ 13, 50.

In dit boekje worden een aantal antropologische vragen van het moderne denken in een theologisch kader gezet. We hebben hier geen bijbelse antropologie voor ons, zoals b.v. Berkhof en Berkouwer die gaven, maar een verheldering van een aantal wijsgerige vragen.

Pannenberg definieert de mens als een wezen dat steeds open staat voor nieuwe dingen, steeds verder vraagt en open is boven de wereld uit. Steeds blijft hij vragen en zoeken. De openheid naar de wereld veronderstelt bij de mens een betrokkenheid op God. Dat onderscheidt de mens van het dier. Wat voor het dier het milieu is dat is God voor de mens: het doel waarin alleen zijn streven rust kan vinden en waarin zijn bestemming in vervulling gaat.

Vanuit deze gezichtshoek komen een aantal onderwerpen aan de orde zoals de levensbeheersing door de taal, de verhouding tussen beschikken en vertrouwen, de hoop voorbij de dood, het egocentrisme en de bestemming van de mens, de verhouding tot de tijd, de relatie enkeling en gemeenschap, de vraag van traditie, toekomst en geschiedenis.

Het is een boekje dat van grote denkkracht getuigt, boeiend door de wijze waarop Pannenberg het gesprek voert met de wetenschap en het moderne denken. Toch laat het een gevoel van onbevredigdheid achter. Dat komt door de zwakke bijbelse fundering. Stellig heeft dat te maken met Pannenberg's openbaringsbegrip en zijn visie op de Schrift. Voortdurend vraagt de lezer zich af: Wordt hier het bijzondere van de bijbelse boodschap niet gebouwd op algemeen antropologische inzichten? Ik denk aan wat de auteur schrijft over de opstanding.

De destijds door Berkhof uitgebrachte kritiek dat Pannenberg de inzichten van biologie, sociologie en filisofie te snel laat aansluiten op het christelijk geloof.

Je loopt zo het risico dat de Bijbel hooguit nog verhelderen mag wat de mens krachtens algemeen menselijk inzicht al weet. Dat is de zwakte van dit boekje dat m.i. toch typerend is voor de huidige trend van het theologisch denken. Maar de bezwaren nemen toch niet weg dat we tegelijk een boekje voor ons hebben dat de lezer voortdurend aan het denken zet. Het is geen gemakkelijk boekje. En men kan zich afvragen, in hoeverre de nietvakman met de toch nogal abstracte uiteenzettingen uit de voeten kan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.