+ Meer informatie

Saaie liturgie?

4 minuten leestijd

Het is allerwegen duidelijk dat onze tijd vraagt om nieuwe vormen en nieuwe methoden. In dit licht bezien is het niet zo vei^wonderlijk dat in de kerk ook de vraag gesteld wordt of in onze tijd geen nieuwe vormen gewenst zijn.

In vele kerken is deze vraag allang in bevestigende zin beantwoord. De manier waarop de kerkdiensten daar ingericht worden, verschilt grondig van die tiit vroeger tijd. Nadruk wordt gelegd op datgene wat de zaak mooier en boeiender en meer aansprekend maakt. Er zijn allerlei soorten ambtsgewaden geïntroduceerd; toga's in allerlei kleur en voor elke tijd van het kerkelijk jaar weer anders. Koorzang of solo-zang hebben hun intrede gedaan. In bepaalde kringen heeft men mime of andere vormen van uitbeelding en spel in dienst van het Evangelie aanvaard. Zo wordt geprobeerd aan de wensen van het kerkpubliek tegemoet te komen. Dat zou om die nieuwe vormen vragen en die vraag moeten we honoreren.
Intussen zijn er dan ook nog kerken waar men gebleven is bij de liturgie van eeuwen her en waar de kerkdiensten nog altijd ingericht zijn naar een sober (volgens sommigen saai) patroon.
Gebeurt dat uit halsstarrigheid? Is dat omdat men niet met onze tijd mee wil gaan? Want zeg nu zelf: Het is toch saai als er vrijwel alleen gepreekt wordt en als de man in de preekstoel in feite de enige is die een bijdrage levert in de eredienst! Daar kun je toch niet mee volstaan in een tijd waarin het accent overal hoe langer hoe meer op het visuele is komen te liggen? Het oog wil toch ook wat?

Principe
Ik zal niet zeggen dat er in dit vasthouden aan de oude liturgische vormen nooit een element van halsstarrigheid is gelegen. Maar afgedacht nog daarvan, er zit ook een principe achter Het principe namelijk dat het geloof uit het gehoor is. Het principe dat onze Catechismus onder woorden brengt als gezegd wordt dat God Zijn christenen niet door stomme beelden, maar door de levende verkondiging van Zijn Woord onderwezen wil hebben. Het principe dat het God behaagd heeft door de dwaasheid der prediking zalig te maken die geloven.

Het Woord
Waar komt het in onze kerkdiensten op aan? Op onze inbreng? Op de door ons uitgedachte fraaie vormen? Nee, het komt aan op het Woord. Daarom staat de preekstoel in een goede gereformeerde kerk ook in het midden en ligt er op die preekstoel een open Bijbel. Is het ook niet het uitdrukkelijke bevel des Heeren: Predik het Woord? Ja, er moet gepreekt worden. Zo wil God werken. Vroeger en ook nu nog. Tijden kunnen best veranderen en de instelling en de smaak van mensen kunnen mee veranderen met de veranderende tijden, maar het gebod om te preken blijft hetzelfde. En de wijze waarop God mensen zalig maakt blijft ook dezelfde. En het middel dat Hij daarbij gebruikt verandert evenmin.
Moet het dan niet mooier en wat boeiender? Als God in het slot van Ex. 20 aan Israël de opdracht geeft om een altaar te bouwen, dan vertelt Hij ook dat zo'n altaar eenvoudig moet bestaan uit op elkaar gelegde stenen. Stenen, die niet bewerkt moeten worden. Waar geen fraaie afbeeldingen op aangebracht mogen worden. Het moeten eenvoudige, ongepolijste stenen zijn. Waarom? Mooi op die stenen aangebracht reliëf oogt toch veel beter? Dat is de zaak niet. Het altaar hoeft niet mooi te zijn. Wat is trouwens mooi? Het altaar hoeft alleen maar functioneel te zijn. En de functie van een altaar is dat het een plaats is waar een offer gebracht kan worden en waar de dienst der verzoening kan geschieden. Daar heeft een verloren zondaar immers belang bij. En al die fraaie versieringen en ornamenten kunnen hoogstens de aandacht van de hoofdzaak afvoeren en zo een strik worden. Ik gebruikte zojuist het woord "functioneel". Dat is misschien wel een modewoord geworden. Maar het is wel precies het woord dat aangeeft waar het bij een altaar om gaat. En waar het in een kerkdienst ook om gaat. Een kerkdienst moet functioneel zijn. Dat wil zeggen: alles in de kerkdienst en in heel de liturgie moet de voorname plaats van het Woord accentueren.
Want door dat Woord en de verkondiging ervan wil de Heere de gemeente onderwijzen. Door het Woord der verzoening wordt de verzoening afgekondigd. En alles wat bedoeld is om de liturgie wat minder saai te maken leidt er onherroepelijk toe dat de plaats van het Woord kleiner wordt en dat de kerkdienst niet meer functioneel is.
Saaie kerkdiensten? Dat hangt er maar van af Kregen we het Woord lief? Zoals de dichter van Psalm 119, die zei: „Uw Woord kan mij, ofschoon ik alles mis, door zijne smaak en hart en zinnen strelen." Dan is het niet snel saai!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.