+ Meer informatie

Complete opstand in Groningse gevangenis

Zware vernielingen aangericht

3 minuten leestijd

Bij een opstand door ongeveer 20 van de 71 gedetineerden is zondagavond zware schade aangericht in het Huis van bewaring te Groningen. De opstand mondde tenslotte uit — nadat de zolderverdieping grotendeels was vernield — in het in brand steken van het dak. Op het dak bevonden zich toen nog een tiental opstandelingen die zich kort erna echter overgaven. Door de enorme rookontwikkeling was het voor hen ook niet langer mogelijk op de zolderverdieping te blijven.

De schade die in het Huis van bewaring is aangericht is zo groot dat de Groningse hoofdofficier van justitie mr. Ph. M. Schenkenberg van Mierop na afloop verklaarde „dat het voor een groot gedeelte de eerste tijd wel niet meer te gebruiken zal zijn".
De dieper liggende oorzaak van de opstand is omduidelijk. De aanleiding was een strafmaatregel met betrekking tot een drietal gedetineerden. In verband met moeilijkheden die zij met een bewaker hadden — er zou een vechtpartij zijn geweest — zou het drietal worden overgebracht naar Veenhuizen. De betrokkenen gingen hiermee niet akkoord, evenmin als een aantal andere gedetineerden. Zo ontstond kort na een kerkdienst 's middags een uiterst onrustige stemming. Omstreeks vijf uur was zelfs sprake van een complete opstand. De opstandelingen (aanvankelijk een 12 man, later 20) drongen door op de zolderverdieping en konden vandaar op het dak komen. Om ongeveer kwart voor zes begonnen de luid schreeuwende opstandelingen hier zware vernielingen aan te richten. Vele honderden dakpannen werden naar beneden gegooid, er werden gaten in het dak gehakt en ook in het gebouw werd rigoureus huis gehouden.

De grote vleugel waarin de opstand uitbrak was toen door de bewakers verlaten. De opstandelingen „wapenden" zich met o.a. gummistokken en messen uit de kantine.
De communicatie met de gedetineerden verliep via een megafoon. Op de vraag van de waarnemende Groningse hoofdcommissaris wat de opstandelingen wilden kreeg hij te horen: „Wij willen niet dat die jongens naar Veenhuizen worden gebracht".
Later werden pogingen ondernomen om de gestichtspredikant, ds. Hoekert te laten bemiddelen. Dit mislukte omdat de gevangenen weigerden twee man naar beneden te sturen voor een gesprek.

OMSINGELD Het Huis van bewaring was inmiddels aan alle kanten volledig omsingeld door gestiohtswachten en Groningen politiemensen waaronder de met karabijn en schild uitgeruste mobiele eenheid. De afbraak op en in het gebouw ging inmiddels door. Justitie en politie besloten nog niet op te treden. Wel werd besloten een aantal goedwillende gevangenen af te voeren. Zij werden overgebracht naar het Hoofdbureau van politie en Veenhuizen.
Omstreeks kwart over acht, toen zich vrijwillig al enkele opstandelingen hadden overgegeven, besloot de rest de zolderverdieping in brand te steken. Even later laaiden de vlammen metershoog op. Het vuur kon zich razendsnel verspreiden omdat op de zolderverdieping o.a. een meubelopslag was ondergebracht. De zolderverdieping brandde in korte tijd vrijwel geheel uit, maar de Groninger brandweer kon uitbreiding voorkomen. Wel liep het gebouw zware waterschade op. De brand betekende ook het einde van de opstand. De gevangenen gaven zich allen over.
In hoeverre er de laatste tijd al een gespannen verhouding binnen het Huis van bewaring heeft geheerst is niet duidelijk. Volgens mr. Schenkenberg van Mierop zou hiervan niets zijn gebleken.

EERDER
Ook in 1971 brak in het Groningse Huis van bewaring een opstand uit. Naar aanleiding daarvan stelde toen de zgn. commissie-Woltman een uitvoerig onderzoek in. Tegen de leiders van de opstand toen werden later stevige gevangenisstraffen geëist. Tijdens die opstand was ook een aantal bewakers gegijzeld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.